Strona bierna angielski — budowa, formy i ćwiczenia

Jeśli trafiłeś tu, bo was stolen, is made i has been done wyglądają dla ciebie jak trzy różne zagadki — spokojnie, to wszystko jedna i ta sama konstrukcja. Strona bierna brzmi groźnie, ale opiera się na jednym wzorze, który powtarza się we wszystkich czasach. Naucz się go raz, a reszta to tylko podmiana jednego słówka.

Strona bierna (po angielsku passive voice) przydaje się wtedy, gdy ważniejsze jest to, co się stało, niż to, kto to zrobił. „Mój rower został skradziony” — nie wiesz przez kogo i nie to jest istotne. Po angielsku powiesz to właśnie stroną bierną.

W tym artykule pokażę ci budowę krok po kroku, wszystkie formy wymagane na egzaminie ósmoklasisty i maturze, sposób zamiany zdania ze strony czynnej na bierną oraz błędy, które popełnia prawie każdy. Na końcu znajdziesz ćwiczenia z odpowiedziami.

Co to jest strona bierna i po co jej używamy?

W stronie czynnej (active voice) najważniejszy jest sprawca, czyli wykonawca czynności. To on jest podmiotem zdania:

The teacher checks the homework. — Nauczyciel sprawdza zadanie domowe.

Tu podmiotem jest the teacher, orzeczeniem checks, a the homework to dopełnienie. W stronie biernej (passive) odwracamy uwagę. Na pierwszy plan wychodzi to, na czym czynność jest wykonywana — dopełnienie staje się nowym podmiotem:

The homework is checked by the teacher. — Zadanie domowe jest sprawdzane przez nauczyciela.

To samo zdarzenie, inny punkt ciężkości. W stronie czynnej patrzysz na nauczyciela. W stronie biernej — na zadanie domowe.

Aktyw kontra pasyw — podstawowa różnica

Zauważ, że w stronie biernej sprawca (by Romeo) może zostać, ale wcale nie musi. Wrócimy do tego w sekcji o słówku by.

Kiedy strona bierna, a kiedy czynna?

Stronę bierną wybierasz, gdy:

• nie wiesz, kto wykonał daną czynność — My bike was stolen. (wykonawca czynności jest nieznany)
• sprawca jest nieważny lub oczywisty — The shop is closed at 8 p.m. (wykonawca czynności jest oczywisty — wiadomo, że zamyka go obsługa)
• chcemy podkreślić efekt, a nie wykonawcę — gdy ważniejszy jest efekt: The Eiffel Tower was built in 1889.

Stronę czynną zostawiasz, gdy sprawca jest znany i ważny — i to o nim chcesz mówić. W codziennej rozmowie częściej używasz strony czynnej. Stronę bierną stosujemy w wiadomościach, instrukcjach, raportach i oficjalnych tekstach, gdzie liczy się sam fakt wykonania czynności, a nie to, kto za nią stoi (The thief was arrested by the police.). I — co dla ciebie najważniejsze — używać strony biernej trzeba umieć na egzaminach.

To jedno z tych zagadnień gramatycznych, które wyglądają groźnie, a w praktyce sprowadzają się do jednego wzoru. Przejdźmy do budowy.

Jak zbudować stronę bierną? Budowa krok po kroku

Cała strona bierna trzyma się jednego wzoru:

odpowiednia forma czasownika be + III forma czasownika głównego

To wszystko. Cały trik polega na tym, że zmienia się tylko forma be — zależnie od czasu. III forma czasownika głównego zostaje zawsze taka sama.

Wzór: be + III forma czasownika

III forma to tak zwany past participle, czyli imiesłów bierny — trzecia kolumna w tabeli czasowników. Dla czasowników regularnych to po prostu forma z końcówką -ed:

• clean → cleaned → cleaned
• watch → watched → watched

Dla nieregularnych musisz znać trzecią kolumnę na pamięć:

• write → wrote → written
• steal → stole → stolen
• do → did → done

Jeśli nieregularne formy wciąż ci uciekają, zajrzyj do artykułu o czasownikach nieregularnych — tam znajdziesz pełną listę z trzecią kolumną.

Jak odmienić be w różnych czasach?

Skoro III forma się nie zmienia, to całą robotę robi czasownik be (to be). To on niesie informację o czasie:

Spójrz: czasownik główny (cleaned) jest identyczny w każdym wierszu. Zmienia się wyłącznie be. Jeśli to złapiesz, opanujesz całą stronę bierną.

Formy strony biernej — 5 wzorów

Poniżej każda z pięciu form, które musisz znać. Pierwsze trzy wystarczą na egzamin ósmoklasisty. Dwie ostatnie dochodzą na maturze.

Present Simple Passive

Budowa: am / is / are + III forma

Używasz go, gdy coś dzieje się regularnie albo jest ogólnie prawdziwe:

• English is spoken in many countries. — Angielskim mówi się w wielu krajach.
• These cars are made in Japan. — Te samochody są produkowane w Japonii.
• The classroom is cleaned every day. — Klasa jest sprzątana codziennie.

Past Simple Passive

Budowa: was / were + III forma

Używasz go dla czynności zakończonych w przeszłości:

• My car was stolen last night. — Mój samochód został skradziony zeszłej nocy.
• The windows were broken during the storm. — Okna zostały wybite podczas burzy.
• This song was written in 1995. — Ta piosenka została napisana w 1995.

Future Simple Passive

Budowa: will be + III forma

Używasz go dla czynności, które dopiero się wydarzą:

• The results will be announced tomorrow. — Wyniki zostaną ogłoszone jutro.
• The new school will be built next year. — Nowa szkoła zostanie zbudowana w przyszłym roku.

To trzy formy, które obowiązują na egzaminie ósmoklasisty. Jeśli przygotowujesz się do E8 — opanuj te trzy, a strona bierna nie zaskoczy cię na teście.

Present Perfect Passive

Budowa: has / have been + III forma

Ta forma pojawia się na maturze. Używasz jej, gdy czynność właśnie się zakończyła i ma związek z teraźniejszością:

• The parcel has just been delivered. — Paczka właśnie została dostarczona.
• The emails have been sent. — E-maile zostały wysłane.

Zwróć uwagę na been — to ono jest sercem tej formy. Bez niego wyjdzie błąd (wrócimy do tego w sekcji o błędach).

Strona bierna z czasownikiem modalnym

Budowa: czasownik modalny + be + III forma

Również poziom maturalny. Po czasowniku modalnym (must, can, should, have to) zawsze idzie be, a potem III forma:

• The test must be finished today. — Test musi zostać ukończony dzisiaj.
• Phones can be used after the lesson. — Telefonów można używać po lekcji.
• This form should be signed by a parent. — Ten formularz powinien zostać podpisany przez rodzica.

Zamiana aktyw → pasyw krok po kroku

Na egzaminie często dostajesz zdania w stronie czynnej i masz przekształcić zdanie na bierne. Brzmi trudno, ale to schemat na pięć kroków, który zamienia zdania w stronie czynnej na zdania w stronie biernej. Weźmy zdanie:

The teacher checks the homework.

Krok 1. Znajdź dopełnienie (to, na czym wykonywana jest czynność).
→ the homework

Krok 2. Zrób z dopełnienia nowy podmiot. Przesuwasz je na początek.
→ The homework…

Krok 3. Dobierz formę be do czasu zdania wyjściowego. Zdanie było w Present Simple, a the homework jest w liczbie pojedynczej → is.
→ The homework is…

Krok 4. Dodaj III formę czasownika głównego. check → checked.
→ The homework is checked.

Krok 5. Dodaj sprawcę z by — jeśli jest ważny. Tu nauczyciel jest dość oczywisty, ale możesz go zostawić.
→ The homework is checked by the teacher.

Gotowe. Ten sam schemat działa w każdym czasie — zmieniasz tylko formę be w kroku 3:

Czy „by” jest zawsze potrzebne?

Krótka odpowiedź: nie.

Sprawcę z by dodajesz tylko wtedy, gdy wnosi coś ważnego do zdania:

• ✅ Hamlet was written by Shakespeare. — sprawca jest ważny, to konkretny autor
• ❌ My bike was stolen by someone. — by someone nic nie wnosi, lepiej: My bike was stolen.

Zasada jest prosta: jeśli sprawca jest nieznany, oczywisty albo nieważny — pomijasz by. Jeśli to właśnie on jest ciekawą informacją — zostawiasz. W praktyce w większości zdań biernych by w ogóle się nie pojawia.

Pytania i przeczenia w stronie biernej

Skoro całą pracę wykonuje czasownik be, to pytania i przeczenia tworzysz dokładnie tak, jak zwykle z be — nic nowego.

Przeczenie — dodajesz not po formie be:

• The room is not cleaned. (= isn’t)
• The car was not stolen. (= wasn’t)
• The work has not been done. (= hasn’t been)

Pytanie — wyrzucasz be na początek:

• Is the room cleaned every day?
• Was your car stolen?
• Has the homework been checked?

Zauważ ostatni przykład: w Present Perfect Passive na początek idzie has/have, a been zostaje w środku — Has the homework been checked?

Najczęstsze błędy

Bezokolicznik zamiast III formy

❌ Błąd:
The car is steal.

✅ Poprawnie:
The car is stolen.

Dlaczego uczniowie robią ten błąd?
Po be musi iść III forma, nie podstawowa forma czasownika. Steal to pierwsza forma — w stronie biernej potrzebujesz stolen.

Jak to zapamiętać?
Strona bierna to zawsze be + trzecia kolumna z tabeli czasowników. Nigdy pierwsza.

Zbędne „by someone”

❌ Błąd:
My phone was stolen by someone.

✅ Poprawnie:
My phone was stolen.

Dlaczego uczniowie robią ten błąd?
Wydaje się, że trzeba dopowiedzieć, kto wykonał czynność. Ale by someone nie wnosi żadnej informacji — i tak nie wiesz, kto to zrobił.

Jak to zapamiętać?
Jeśli sprawca jest nieznany lub nieważny, po prostu go pomijasz. Mniej znaczy lepiej.

Brak „been” w Present Perfect Passive

❌ Błąd:
The cake is eaten already. (jako Perfect)

✅ Poprawnie:
The cake has been eaten already.

Dlaczego uczniowie robią ten błąd?
Present Perfect Passive ma dwa elementy be: has/have + been. Łatwo zgubić been.

Jak to zapamiętać?
Present Perfect Passive = has/have + been + III forma. Zawsze trzy klocki.

„Did” zamiast III formy

❌ Błąd:
The homework is did.

✅ Poprawnie:
The homework is done.

Dlaczego uczniowie robią ten błąd?
Did to druga forma (past simple), a w stronie biernej potrzebujesz trzeciej. Trzecia forma do to done.

Jak to zapamiętać?
Did to czas przeszły strony czynnej. W stronie biernej zawsze trzecia kolumna: do – did – done.

„Was borned” — born to nie III forma

❌ Błąd:
He was borned in Poland.

✅ Poprawnie:
He was born in Poland.

Dlaczego uczniowie robią ten błąd?
Dokładają końcówkę -ed do born, bo wygląda jak czasownik regularny. Ale born już jest gotową formą — nie dodaje się do niego nic.

Jak to zapamiętać?
Was/were born — to stała fraza. Nigdy borned.

Przekombinowanie z czasami (Continuous) na E8

❌ Pułapka na egzaminie:
The film is being watched by everyone.

✅ Bezpiecznie na E8:
Everyone is watching the film. (strona czynna) lub The film is watched by everyone. (Present Simple Passive)

Dlaczego warto tego unikać na E8?
Zdanie ze słówkiem being jest w 100% poprawne gramatycznie, ale czas Present Continuous Passive nie jest wymagany na egzaminie ósmoklasisty. Próba budowania tak skomplikowanych form na teście często kończy się błędem (np. zgubieniem being).

Jak to zapamiętać?
Na E8 trzymaj się żelaznej trójki: Present Simple, Past Simple i Future Simple. Jeśli nie musisz, nie wchodź w stronę bierną czasów Continuous — bezpieczniej i naturalniej napisać to w stronie czynnej.

Mylenie „is” i „has” w pytaniu Perfect

❌ Błąd:
Is the letter been sent?

✅ Poprawnie:
Has the letter been sent?

Dlaczego uczniowie robią ten błąd?
Widzą been i wstawiają is. Ale been należy do Present Perfect, więc pytanie zaczyna się od has/have.

Jak to zapamiętać?
Jest been w zdaniu? → pytanie zaczyna się od has lub have, nie od is.

Strona bierna na egzaminie ósmoklasisty

Strona bierna jest jedną z konstrukcji wymaganych do produkcji na E8 (produkcji, czyli samodzielnego pisania i mówienia). Pojawia się głównie w:

• zadaniach na środki językowe (uzupełnianie luk, transformacje zdań)
• wypowiedzi pisemnej, gdy opisujesz, co zostało zrobione

Co sprawdza egzamin?

Uczeń powinien umieć:

• zbudować stronę bierną w trzech czasach: Present Simple, Past Simple i Future Simple
• zamienić zdanie ze strony czynnej na bierną
• utworzyć pytanie i przeczenie w stronie biernej

Typowe pułapki na E8

• użycie pierwszej formy zamiast trzeciej (is steal zamiast is stolen)
• pomylenie was/were przy liczbie mnogiej (The windows was broken)
• próba budowania strony biernej w czasie spoza zakresu E8

Jak ćwiczyć przed egzaminem?

Rób transformacje na czas — bierz zdania ze strony czynnej i przerabiaj je na bierną według pięciu kroków. Naucz się trzeciej kolumny najczęstszych czasowników nieregularnych, bo to ona pojawia się w stronie biernej. Sprawdzaj, czy poprawnie dobierasz is/are i was/were do liczby podmiotu.

Strona bierna na maturze podstawowej

Na maturze PP strona bierna rzadko pojawia się jako izolowana reguła. Częściej wchodzi w połączenia z innymi strukturami — w transformacjach, w tekstach do uzupełnienia, w wypowiedzi pisemnej.

Najważniejsze sytuacje na PP:

• Present Perfect Passive — The parcel has just been delivered.
• strona bierna z czasownikiem modalnym — It must be finished today.
• mieszanie czasów w jednym tekście — musisz szybko dobrać właściwą formę be

Co jest trudniejsze niż na E8?

Na maturze dochodzą dwie nowe formy: Present Perfect Passive (has/have been + III forma) oraz strona bierna z czasownikami modalnymi (must/can/should be + III forma). Łącznie masz więc do opanowania pięć form zamiast trzech. Trudność polega nie na samym wzorze, ale na szybkim rozpoznaniu, którego czasu użyć.

Jak ćwiczyć do matury?

Ćwicz wszystkie pięć form obok siebie, żeby nie mylić was done z has been done. Zwracaj uwagę na been — to ono odróżnia Present Perfect Passive od Past Simple Passive. Rób transformacje zdań z czasownikami modalnymi, bo to częsty typ zadania.

Strona bierna — ćwiczenia z odpowiedziami

Ćwiczenie 1: Uzupełnij poprawną formą strony biernej

Wstaw czasownik w nawiasie w odpowiednim czasie.

1. English _ all over the world. (speak — Present Simple)
2. The bridge _ in 1900. (build — Past Simple)
3. The results _ next week. (announce — Future Simple)
4. The room _ every morning. (clean — Present Simple)
5. My bike _ last night. (steal — Past Simple)

Ćwiczenie 2: Zamień zdanie na stronę bierną

Przekształć zdanie ze strony czynnej na bierną. Pomiń sprawcę, jeśli jest nieważny.

1. They clean the office every day.
2. Someone stole my phone.
3. The school will organize a trip.
4. People speak English in Canada.
5. A famous architect designed this building.

Ćwiczenie 3: „by” — dodać czy usunąć?

Zdecyduj, które zdanie z pary jest lepsze.

1. a) The window was broken by someone. b) The window was broken.
2. a) This poem was written by Wisława Szymborska. b) This poem was written.
3. a) My wallet was found by a stranger. b) My wallet was found.

Ćwiczenie 4: Formy maturalne (Present Perfect Passive i modalna)

Uzupełnij poprawną formą.

1. The parcel _ already. (deliver — Present Perfect Passive)
2. The homework _ today. (must / finish)
3. All emails _ this morning. (send — Present Perfect Passive)
4. Phones _ during the exam. (cannot / use)

Ćwiczenie 5: Znajdź błąd i popraw

Każde zdanie zawiera jeden błąd.

1. The car is steal.
2. He was borned in 2005.
3. The cake is eaten already. (jako Present Perfect)
4. The homework is did.
5. Is the letter been sent?

Ćwiczenie 6: Przetłumacz na angielski

1. Angielskim mówi się w wielu krajach.
2. Mój rower został skradziony.
3. Wyniki zostaną ogłoszone jutro.
4. Zadanie domowe zostało sprawdzone.
5. Ten formularz musi zostać podpisany.

Jak zapamiętać stronę bierną?

• Jeden wzór na wszystko: be + III forma. Zmienia się tylko be, III forma zostaje.
• Czas chowa się w be: is (teraz), was (przeszłość), will be (przyszłość), has been (Perfect).
• III forma = trzecia kolumna: nigdy pierwsza (steal) ani druga (stole) — zawsze stolen.
• by tylko gdy ważne: sprawca nieznany lub oczywisty → pomijasz.
• Pytania i przeczenia jak ze zwykłym be: not po be, be na początek w pytaniu.

Najczęstsze pytania o stronę bierną

Co to jest strona bierna po angielsku?

To konstrukcja, w której podmiotem zdania jest to, na czym wykonywana jest czynność, a nie ten, kto ją wykonuje. Po angielsku nazywa się passive voice. Budujesz ją zawsze tak samo: be + III forma czasownika.

Jak zbudować stronę bierną?

Bierzesz odpowiednią formę czasownika be (zależną od czasu) i dodajesz III formę czasownika głównego. Na przykład: The room is cleaned (teraz), The room was cleaned (przeszłość), The room will be cleaned (przyszłość).

Kiedy używamy strony biernej?

Gdy ważniejsze jest, co się stało, niż kto to zrobił — bo sprawca jest nieznany, nieważny albo oczywisty. Często spotkasz ją w wiadomościach, instrukcjach i opisach procesów.

Ile form strony biernej trzeba znać?

Na egzaminie ósmoklasisty trzy: Present Simple, Past Simple i Future Simple Passive. Na maturze podstawowej dochodzą dwie: Present Perfect Passive i strona bierna z czasownikiem modalnym — razem pięć.

Które formy strony biernej są na egzaminie ósmoklasisty?

Dokładnie trzy: Present Simple Passive (is/are made), Past Simple Passive (was/were stolen) i Future Simple Passive (will be sent). Pozostałe formy nie są wymagane na E8.

Czy „by” jest zawsze potrzebne w stronie biernej?

Nie. Sprawcę z by dodajesz tylko wtedy, gdy jest ważną informacją (np. autor książki). Gdy sprawca jest nieznany lub oczywisty, by pomijasz — i tak robi się najczęściej.

Jak zamienić zdanie z aktywu na pasyw?

W pięciu krokach: znajdź dopełnienie, zrób z niego nowy podmiot, dobierz formę be do czasu zdania, dodaj III formę czasownika głównego i — jeśli trzeba — dopisz sprawcę z by.

Jaka jest różnica między „was done” a „has been done”?

Was done to Past Simple Passive — czynność skończona w konkretnym momencie przeszłości. Has been done to Present Perfect Passive — czynność, która właśnie się zakończyła i ma związek z teraźniejszością. Klucz to been: jest tylko w wersji Perfect.

Jak zapytać w stronie biernej?

Tak samo jak z czasownikiem be — wyrzucasz be na początek: Is the room cleaned? Was your car stolen? W Present Perfect na początek idzie has/have: Has the homework been checked?

Czy strona bierna w czasie continuous jest na egzaminie ósmoklasisty?

Nie. Na E8 obowiązują tylko trzy formy biernej (Present Simple, Past Simple, Future Simple). Jeśli na egzaminie kusi cię bardziej złożona forma — bezpieczniej zostać przy stronie czynnej.

Inne przydatne artykuły

• Zaimki dzierżawcze w angielskim — mine, yours, his i reszta
• Present Simple czy Present Continuous? Jak wybrać właściwy czas
• Tryby warunkowe angielski — typy 0, I, II i ćwiczenia
• Czasowniki modalne w angielskim (modal verbs) — lista, znaczenia i ćwiczenia
• Mowa zależna w angielskim (reported speech) — zasady i ćwiczenia

✨ Jeśli ten artykuł był dla Ciebie pomocny:

✓ podeślij go komuś, komu też może się przydać
✓ albo udostępnij dalej — dzięki temu więcej osób może na niego trafić

Udostępnij jednym kliknięciem:👇