Taksonomia Blooma jako strategia efektywnej nauki

Przykładowe działania według taksonomii Blooma: przypomnij i wyjaśnij, zastosuj, analizuj i oceń oraz stwórz.

Taksonomia Blooma pomaga uporządkować cele nauki i dobrać zadania, które sprawdzają różne umiejętności, a nie tylko pamięć. To podział celów kształcenia na poziomy myślenia.

Z tego wpisu dowiesz się, jakie to poziomy i czym się różnią. Przy każdym podaję przykładowe metody nauki i pytania, które możesz sobie zadawać podczas uczenia się. Bez trudnego języka naukowego, za to z praktycznymi przykładami.

🧩 Taksonomia Blooma w pigułce

Szybka ściągawka: Taksonomia Blooma to hierarchiczny podział celów kształcenia na poziomy złożoności myślenia (Bloom i in., 1956). Pomaga tworzyć zadania i testy, które sprawdzają nie tylko pamięć, ale też zrozumienie i użycie wiedzy.

Poziom (wersja z 2001 r.)Co potrafi uczący się
PamiętanieRozpoznaje lub przywołuje potrzebną wiedzę z pamięci.
ZrozumienieRozumie i interpretuje informacje.
ZastosowanieStosuje zdobytą wiedzę w praktyce.
AnalizaRozkłada informacje na części i wykrywa zależności między nimi.
OcenaOcenia informacje i argumenty według kryteriów oraz uzasadnia swoje stanowisko.
TworzenieŁączy elementy w nową, spójną całość: planuje, projektuje, wytwarza coś własnego.

⚠️ Uwaga: piramida nie wyznacza obowiązkowej kolejności nauki. Krytycy zwracają uwagę, że procesy myślowe nie układają się w tak sztywną hierarchię. Oceniać i myśleć krytycznie można już podczas nauki podstaw.

Co to jest taksonomia Blooma? Klasyfikacja celów nauczania

Taksonomia Blooma to hierarchiczny podział celów kształcenia na poziomy złożoności myślenia. Opracował ją w 1956 roku Benjamin Bloom wraz z zespołem badaczy edukacji (Bloom i in., 1956). Miała ułatwiać planowanie nauczania oraz tworzenie testów i zadań, które sprawdzają różne umiejętności, a nie tylko pamięć. Można ją stosować na każdym etapie edukacji.

W sferze poznawczej taksonomia ma sześć poziomów, które opisują coraz bardziej złożone procesy myślowe. W oryginale z 1956 roku nazywały się: wiedza, rozumienie, zastosowanie, analiza, synteza i ocena. Poniżej podaję wersję zrewidowaną w 2001 roku (Anderson i Krathwohl, 2001), od najniższego do najwyższego poziomu:

  1. Pamiętanie – najniższy poziom: rozpoznawanie lub przywoływanie potrzebnej wiedzy z pamięci.
  2. Zrozumienie – poziom, na którym osoba ucząca się rozumie i interpretuje informacje.
  3. Zastosowanie – poziom, na którym osoba ucząca się potrafi zastosować zdobytą wiedzę w praktyce.
  4. Analiza – poziom, na którym osoba ucząca się potrafi rozłożyć informacje na części, przeanalizować je i wykryć zależności między nimi.
  5. Ocena – poziom, na którym osoba ucząca się ocenia informacje i argumenty według przyjętych kryteriów oraz uzasadnia swoje stanowisko.
  6. Tworzenie – poziom, na którym osoba ucząca się łączy elementy w nową, spójną całość: planuje, projektuje i wytwarza coś własnego.

Taksonomię zwykle przedstawia się jako piramidę. Kategorie porządkują procesy myślowe według zakładanej złożoności: od przypominania faktów, przez rozumienie, aż po krytyczne i twórcze myślenie. Nie wyznaczają jednak obowiązkowej kolejności nauki ani trudności każdego zadania. W wersji zrewidowanej dopuszczono, że kategorie mogą się na siebie nakładać (Krathwohl, 2002). Piramida jest późniejszym, popularnym sposobem pokazania tego podziału.

Pierwotnie zespół Blooma wykorzystywał tę klasyfikację do tworzenia testów i zadań, które dobrze sprawdzają różne umiejętności umysłowe. Chodziło o to, żeby pytać nie tylko „co wiesz?”, ale też „co potrafisz z tym zrobić?”. To praktyczna zmiana: poza pamięcią liczy się też zrozumienie i umiejętność użycia wiedzy.

Tak może wyglądać taksonomia Blooma w postaci graficznej:

Infografika: taksonomia Blooma jako piramida z sześcioma poziomami od najniższego: pamiętanie, rozumienie, zastosowanie, analiza, ocena i tworzenie, z czasownikami operacyjnymi przy każdym poziomie

Wersja z 2001 roku obejmuje sześć kategorii: pamiętanie, rozumienie, zastosowanie, analizę, ocenę i tworzenie. Syntezę omawiam osobno jako kategorię historyczną z wersji z 1956 roku. Jej odpowiednikiem w nowszej wersji jest tworzenie. Dlatego poniżej jest siedem nagłówków, choć każda z wersji obejmuje tylko sześć poziomów.

Poziom 1: Pamiętanie

Pamiętanie to najniższy poziom taksonomii Blooma, na którym uczeń musi po prostu pamiętać fakty, pojęcia i terminy. Czasowniki operacyjne (np. sformułować, wymienić, wskazać) pomagają opisać zadania na tym poziomie. O kategorii zadania decyduje jednak jego treść i sposób pracy, a nie sam czasownik.

Aby coś zapamiętać, skup uwagę na informacji i przetwórz ją na odpowiednio głębokim poziomie. Usuń wszystko, co może Cię rozpraszać i utrudniać skuteczne przyswojenie informacji.

Innym ważnym elementem jest powtarzanie informacji. Dobrze sprawdza się aktywne przypominanie, czyli odtwarzanie informacji bez zaglądania do materiału. Badania pokazują, że testowanie się z przeczytanego tekstu sprzyja późniejszemu zapamiętywaniu (Roediger i Karpicke, 2006). W przyswojeniu i zapamiętaniu informacji może też pomóc ich wizualizacja, np. za pomocą map myśli, notatek czy diagramów.

Pamiętanie jest ważne w nauce, ale samo nie wystarcza. Nauka obejmuje też bardziej zaawansowane poziomy myślenia, takie jak zrozumienie, zastosowanie, analiza, tworzenie i ocena.

Metody naukiRodzaje pytań, które należy sobie zadawać
Zrób i używaj fiszek dla kluczowych terminów.Jak zdefiniowałbyś…?
Zrób listę lub oś czasu głównych wydarzeń.Wymień _________ w kolejności.
Wymień główne cechy czegoś/kogoś.Kim było/byli…?

Dodatkowe pytania:

  • Gdzie … ?
  • Jak … ?
  • Kiedy … ?
  • Kto … ?
  • Co ..?
  • Który …?
  • Dlaczego….?
  • Ilu…?

Poziom 2: Zrozumienie

Na poziomie zrozumienia nie wystarczy zapamiętać informacji. Trzeba je także interpretować, rozumieć ich znaczenie i wyjaśniać, jak działa to, czego dotyczą.

Poświęć czas na wyjaśnienie sobie pojęć, zdefiniowanie terminów i zrozumienie relacji między nimi. Pomogą Ci w tym analiza i interpretacja informacji oraz zadawanie pytań, dzięki którym lepiej zrozumiesz temat.

Ważne jest również łączenie różnych elementów wiedzy i dostrzeganie złożonych zależności między nimi. Korzystanie z przykładów i analogii może pomóc w zrozumieniu abstrakcyjnych pojęć lub teorii.

Zrozumienie ułatwia wykorzystanie zapamiętanych informacji w różnych sytuacjach. Jest więc kluczowe dla bardziej zaawansowanych poziomów myślenia, takich jak zastosowanie, analiza, ocena i tworzenie.

Metody naukiRodzaje pytań, które należy sobie zadawać
Napisz własnymi słowami streszczenie rozdziału.Dlaczego…?
Wyjaśnij główną myśl rozdziału.Jaka jest główna myśl rozdziału___________?
Przedyskutuj treść z partnerem lub wyjaśnij mu ją.Jak wyjaśniłbyś ______________?

Dodatkowe pytania:

  • Czy możesz opowiedzieć własnymi słowami … ?
  • Czy możesz przedstawić krótki zarys … ?
  • Czy możesz wyjaśnić co się dzieje, gdy … i co to oznacza ?
  • Jak sklasyfikowałbyś/podsumowałbyś/scharakteryzowałbyś … ?
  • Jak sparafrazowałbyś znaczenie … ?
  • Jaka jest główna idea … ?
  • Jaki podałbyś przykład na … ?
  • Jakie różnice istnieją pomiędzy … ?
  • Które fakty lub idee pokazują, że … ?
  • Które stwierdzenia pasują do … ?

Poziom 3: Zastosowanie

Na poziomie zastosowania wykorzystujesz zdobytą wiedzę w praktyce: wykonujesz procedurę lub stosujesz metodę, także w nowym zadaniu. Musisz rozumieć, jakie informacje są istotne w danej sytuacji i jak je wykorzystać, aby osiągnąć określony cel.

Musisz też znać różne sposoby wykorzystania wiedzy i umieć wybrać metodę odpowiednią do rozwiązania danego problemu. Przykłady to rozwiązywanie zadań poznaną metodą, wykonywanie procedur i stosowanie zasad w konkretnych sytuacjach.

Bez zastosowania wiedza pozostaje teoretyczna. Wykorzystując ją w praktyce, możesz osiągać cele, rozwiązywać problemy i podejmować bardziej świadome decyzje.

Metody naukiRodzaje pytań, które należy sobie zadawać
Szukaj konkretnych przykładów dla abstrakcyjnych idei.Dlaczego ___________ działa/nie działa?
Rozwiąż problemy praktyczne i wykonaj ćwiczenia.Jak zmieniłbyś________________?
Napisz instrukcję lub przewodnik po rozdziale, z którego mogliby korzystać inni.Jak opracowałbyś zestaw instrukcji dotyczących…?

Dodatkowe pytania:

  • Czy znasz inne zastosowania … ?
  • Dlaczego ten fakt ma znaczenie dla … ?
  • Jak rozwiązałbyś problem … ?
  • Jak zademonstrowałbyś użycie … ?
  • Jak zorganizowałbyś … aby pokazać … ?
  • Jaki byłby rezultat zastosowania … do … ?
  • Jakie przykłady zastosowania … ?
  • Jakie pytanie zadałbyś przeprowadzając wywiad z … ?
  • Które fakty wybrałbyś, aby pokazać … ?
  • Której metody użyłbyś do … ?
  • W jaki sposób zastosujesz … ?

Poziom 4: Analiza

Na poziomie analizy uczysz się analizować dane, porównywać fakty i wyciągać wnioski. Te czynności rozwijają umiejętność krytycznego myślenia. Rozkładasz informacje na części i rozpoznajesz relacje między nimi.

Na poziomie analizy rozpoznajesz, które elementy wiedzy są ze sobą powiązane, a które nie. Analizujesz informacje, odkrywasz ukryte wzorce i zależności oraz wykrywasz błędy logiczne w argumentacji.

Przykładowe zadania na poziomie analizy to m.in. klasyfikowanie, porównywanie, rozkładanie na części składowe, identyfikacja korelacji, a także wskazywanie przesłanek i wniosków w argumencie.

Analiza pomaga lepiej rozumieć zagadnienia i rozwijać umiejętność krytycznego myślenia. Dzięki niej możesz dokładniej rozpoznawać problemy i sytuacje oraz podejmować bardziej racjonalne decyzje.

Nauka na poziomie analizy wymaga wiedzy, umiejętności analitycznych i logicznego myślenia. Trzeba więc aktywnie uczestniczyć w nauce i się w nią angażować.

Metody naukiRodzaje pytań, które należy sobie zadawać
Wygeneruj listę czynników przyczyniających się do tego.Jak ten element wpływa na całość?
Określ znaczenie poszczególnych elementów lub cech.Jakie znaczenie ma ta część lub cecha?
Zrób tabelę porównawczą lub diagram Venna.Czym różnią się i co łączy _____ oraz _____?

Dodatkowe pytania:

  • Co myślisz o … ?
  • Co Twoim zdaniem wynika z … ?
  • Jak powiązałbyś … z … ?
  • Jak sformułowałbyś wnioski z … ?
  • Jak sklasyfikowałbyś … biorąc pod uwagę … ?
  • Jak zilustrowałbyś … aby pokazać … ?
  • Jaka relacja istnieje pomiędzy … i … ?
  • Jaki jest motyw działania … ?
  • Jaki przedstawiłbyś dowód na istnienie … ?
  • Jakie są różnice i podobieństwa pomiędzy … ?
  • Jakie znasz części lub cechy i do czego one służą … ?
  • W jaki sposób … jest skorelowany z … ?

Poziom 5: Synteza

W oryginalnej klasyfikacji Blooma z 1956 roku synteza była piątym poziomem, tuż przed oceną. W zrewidowanej wersji z 2001 roku, którą opracowali Lorin Anderson i David Krathwohl, jej odpowiednikiem jest tworzenie – najwyższy poziom taksonomii. Synteza wymaga łączenia różnych elementów w nowe struktury. Polega na twórczym i oryginalnym organizowaniu zdobytych informacji, aby powstało coś nowego i wartościowego.

Na poziomie syntezy łączysz elementy wiedzy w nowe, złożone całości, wymyślasz pomysły i rozwiązania problemów oraz wykorzystujesz zdobytą wiedzę w praktyce.

Przykładowe zadania na poziomie syntezy to m.in. projektowanie, tworzenie, konstruowanie, planowanie, a także generowanie nowych pomysłów i rozwiązań.

Nauka na poziomie syntezy wymaga twórczego i oryginalnego łączenia różnych elementów wiedzy. Trzeba więc aktywnie uczestniczyć w nauce i się w nią angażować.

Metody naukiRodzaje pytań, które należy sobie zadawać
Uogólnianie informacji z lektur i skryptów.Opracuj wniosek, który przedstawi główną ideę lub myśl……
Połącz informacje z kilku źródeł w jedną całość, np. plan, schemat lub krótki tekst.Jak połączyć te informacje w nową, spójną całość?
Porównaj i przeciwstaw.Co sprawia, że _____________ jest podobny lub różni się od ____________?

Dodatkowe pytania:

  • Jak byś uogólnił…?
  • Jak wyraziłbyś…?
  • Jakie informacje można wywnioskować z…?
  • Co zaobserwowałeś…?
  • Co to oznacza?
  • Wybierz prawidłową odpowiedź.
  • Podaj własnymi słowami.
  • Czy to jest to samo, co …?
  • Podaj przykład …
  • Wybierz najlepszą definicję …?
  • To przedstawia … .
  • Czy ważne jest, że …?
  • Co wydaje się prawdopodobne? Pokaż na wykresie, w tabeli, na wykresie itp.
  • Które stwierdzenia najlepiej potwierdzają …?
  • Jakie ograniczenia można by dodać?

Poziom 6: Ocenianie

W zrewidowanej taksonomii Blooma ocena jest piątym poziomem umiejętności poznawczych. W oryginalnej wersji z 1956 roku była poziomem szóstym, najwyższym. Na tym poziomie oceniasz i krytycznie analizujesz informacje oraz formułujesz własne wnioski i argumenty.

Na poziomie oceny odróżniasz fakty od opinii, oceniasz wartość argumentów i podejmujesz decyzje na podstawie własnej analizy. Potrzebujesz do tego wiedzy i umiejętności z niższych poziomów taksonomii Blooma: pamiętania, zrozumienia, zastosowania i analizy.

Do oceny informacji oraz formułowania własnych wniosków i argumentów wykorzystujesz wcześniej zdobytą wiedzę i umiejętności. Potrzebujesz krytycznego myślenia i analizy logicznej. Korzystasz przy tym z takich narzędzi jak rozumowanie dedukcyjne czy logiczna analiza argumentów. Dzięki temu możesz podejmować decyzje na podstawie krytycznej analizy. To może być bardzo ważne zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym.

Metody naukiRodzaje pytań, które należy sobie zadawać
Zdecyduj, czy lubisz, nie lubisz, zgadzasz się lub nie zgadzasz z autorem lub decyzją.Jaka jest Twoja opinia na temat ________? Jakie dowody i powody potwierdzają Twoją opinię?
Zastanów się, co byś zrobił, gdybyś został poproszony o dokonanie wyboru.Jak byś to poprawił?
Określ, które podejście lub argument jest najskuteczniejszy.Który argument lub podejście jest silniejsze? Dlaczego?

Dodatkowe pytania:

  • Czy dane, na podstawie których sformułowano wnioski są wiarygodne?
  • Czy lepiej w sytuacji … użyć …, czy … ? Dlaczego?
  • Czy zgadzasz się z postępowaniem … ?
  • Dlaczego … wybrał … do osiągnięcia swoich celów?
  • Jak oceniasz (wartość / wagę …) … ?
  • Jak oszacowałbyś … ?
  • Jak udowodniłbyś/obaliłbyś … ?
  • Jaki sposób postępowania poleciłbyś do … i dlaczego?
  • Jakich cytatów użyłbyś, aby obronić postępowanie … ?
  • Jakie priorytety nadałbyś … i dlaczego?
  • Jakiego wyboru dokonałbyś na miejscu … i dlaczego?

Poziom 7: Tworzenie

Tworzenie to najwyższy poziom taksonomii Blooma. Łączysz na nim różne elementy wiedzy we własną, spójną całość, na przykład plan, model albo tekst. Wykorzystujesz zdobytą wiedzę i umiejętności, aby wymyślać nowe pomysły i rozwiązania, planować je oraz opracowywać.

Tworzenie wymaga samodzielnego i kreatywnego łączenia oraz reorganizowania różnych elementów wiedzy w spójną lub funkcjonalną całość. Wykorzystujesz przy tym wiedzę w praktyce, aby stworzyć coś wartościowego i nowego.

Przykładowe zadania na tym poziomie to m.in. opracowywanie nowych rozwiązań problemów, projektowanie, znajdowanie nowych sposobów wykorzystania wiedzy oraz wymyślanie pomysłów i koncepcji.

Poziom tworzenia jest ważny, ponieważ pozwala na rozwijanie kreatywności i umiejętności wdrażania innowacyjnych rozwiązań. Uczniowie na tym poziomie potrafią samodzielnie tworzyć coś nowego, co może przyczynić się do rozwoju i postępu w różnych dziedzinach.

Nauka na poziomie tworzenia wymaga dużej samodzielności i inicjatywy. Aby stworzyć coś wartościowego i oryginalnego, musisz umieć wykorzystać zdobytą wiedzę i wykazać się kreatywnością.

Metody naukiRodzaje pytań, które należy sobie zadawać
Zbuduj model i wykorzystaj go, aby nauczyć tej informacji innych.Jak można stworzyć model i wykorzystać go do przekazania tej informacji innym?
Zaprojektuj eksperyment.Jaki eksperyment możesz wykonać, aby zademonstrować lub przetestować tę informację?
Napisz krótką historię na temat koncepcji.Jak można opowiedzieć tę informację w formie opowiadania lub wiersza?
  • Co by się stało, gdyby…?
  • Wymień sposoby, w jakie można…?
  • Czy możesz przeprowadzić burzę mózgów z listą nowych i nietypowych zastosowań dla …?
  • Czy możecie opracować propozycję, która …?
  • Jak przetestowałbyś …?
  • Jakie alternatywy zaproponowałbyś dla …?
  • Jak jeszcze można by …?
  • Opisz zasadę lub wspólne rozumienie dotyczące …?
  • Jak zaprojektowałbyś plan do…?
  • Co mógłbyś wymyślić, aby…?
  • Jakie zmiany wprowadzilibyście, aby zrewidować…?

Trzy sfery taksonomii Blooma: poznawcza, afektywna i psychomotoryczna

Warto pamiętać, że taksonomia Blooma nie ogranicza się tylko do sfery intelektualnej. W literaturze wyróżnia się trzy sfery celów kształcenia: poznawczą, afektywną i psychomotoryczną. Sferę poznawczą opisał zespół Blooma w 1956 roku, afektywną — Krathwohl, Bloom i Masia w 1964 roku, a psychomotoryczną opracowali inni autorzy, m.in. Simpson (1972). Każda z tych sfer wspiera wszechstronny rozwój ucznia:

  • Sfera poznawcza (kognitywna): Obejmuje procesy myślowe i wiedzę, rozwijając kluczowe umiejętności poznawcze od prostego zapamiętywania po tworzenie.
  • Sfera afektywna (emocjonalna): Skupia się na postawach, wartościach i emocjonalnym zaangażowaniu ucznia.
  • Sfera psychomotoryczna: Dotyczy sprawności fizycznej. W tym obszarze kluczowe jest wykonywanie czynności fizycznych o różnym stopniu skomplikowania. Istnieją różne klasyfikacje celów psychomotorycznych. U Simpson początkowe kategorie dotyczą percepcji i gotowości do działania, a dalsze obejmują m.in. wykonywanie, dostosowywanie i tworzenie wzorców ruchowych (np. w sporcie lub tańcu).

Rewizja, krytyka i zastosowanie w praktyce szkoleniowej

Taksonomia Blooma jest szeroko stosowana w edukacji i szkoleniach. Pomaga nauczycielom projektować programy zajęć, określać efekty uczenia się i oceniać proces nauczania. Nauczyciele i trenerzy chętnie korzystają z niej podczas szkoleń i warsztatów zawodowych. W rewizji z 2001 roku dodano też drugi wymiar: rodzaje wiedzy. Wyróżniono wiedzę faktograficzną, pojęciową, proceduralną i metapoznawczą. Te rodzaje wiedzy można łączyć z kategoriami procesów myślowych (Anderson i Krathwohl, 2001).

Jak każdy model, taksonomia Blooma ma swoje ograniczenia. Jej krytycy zwracają uwagę, że procesy myślowe nie zawsze układają się w tak sztywną hierarchię. Piramida sugeruje, że uczeń musi najpierw perfekcyjnie opanować umiejętności na niższych poziomach, np. pamiętanie, aby przejść do wyższych. W rzeczywistości może jednak myśleć krytycznie i oceniać już podczas nauki podstaw, np. wykonując polecenie „uzasadnij swój wybór”.

Chcesz mieć hierarchię poziomów myślenia przed oczami podczas planowania zajęć lub nauki? W sklepie dostępny jest plakat „Taksonomia Blooma” do druku — przejrzysta piramida poziomów myślenia i uczenia się.

Plakat edukacyjny Taksonomia Blooma — hierarchia poziomów myślenia

Przykład jak wykorzystać Taksonomię Blooma do nauki Taksonomii Blooma 😉

Co to jest Taksonomia Blooma?

Taksonomia Blooma to klasyfikacja, która definiuje różne poziomy ludzkiego poznania, w tym myślenie, uczenie się i rozumienie.

Jakie znaczenie ma koncepcja Taksonomii Blooma?

Taksonomię Blooma można wykorzystać do ulepszania procesu uczenia się i rozumienia złożonych zagadnień.

Jakie zastosowanie ma Taksonomia Blooma?

  • Znajdowanie znaczeń słów, złożonych idei, rozumienie i stosowanie ich w praktyce.
  • Znajdowanie ważnych szczegółów i zapamiętywanie ich.
  • Rozumienie przekazu autora.
  • Tworzenie zwięzłych podsumowań.

Przykład: jedno zagadnienie przez sześć poziomów (na przykładzie krzywej zapominania):

  • Pamiętanie: wymień, co pokazuje krzywa zapominania.
  • Rozumienie: wyjaśnij własnymi słowami, dlaczego najwięcej zapominamy zaraz po nauce.
  • Zastosowanie: zaplanuj powtórki jednego działu na najbliższy tydzień.
  • Analiza: porównaj naukę w jeden dzień z nauką rozłożoną na kilka dni i wskaż, co je różni.
  • Ocena: oceń, który plan powtórek lepiej pasuje do terminu Twojego egzaminu, i uzasadnij wybór.
  • Tworzenie: zaprojektuj własny plan powtórek i krótki test do sprawdzania wiedzy.
Źródła i badania przywołane w artykule (9)
  • Anderson, L. W., Krathwohl, D. R. (red.) (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. New York: Longman.
  • Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. New York: Longmans, Green.
  • Fink, L. D. (2013). Creating significant learning experiences: An integrated approach to designing college courses (wyd. 2). John Wiley & Sons.
  • Krathwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom’s taxonomy: An overview. Theory Into Practice, 41(4), 212–218.
  • Krathwohl, D. R., Bloom, B. S., Masia, B. B. (1964). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook II: Affective domain. New York: David McKay.
  • Roediger, H. L., Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: Taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.
  • Simpson, E. J. (1972). The classification of educational objectives in the psychomotor domain. W: The Psychomotor Domain, t. 3. Washington, DC: Gryphon House.
  • Tolman, A. O. (2021). Graphic of Bloom’s Taxonomy. sites.google.com/site/ttmcollaboration/home/files
  • Wiggins, G. P., McTighe, J. (2005). Understanding by design (wyd. 2 rozszerzone). Alexandria, VA: ASCD.

Dowiedz się więcej na temat efektywnej nauki:


✨ Jeśli ten artykuł był dla Ciebie pomocny:

✓ podeślij go komuś, komu też może się przydać
✓ albo udostępnij dalej — dzięki temu więcej osób może na niego trafić

Udostępnij jednym kliknięciem:👇

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry

Hej. Podobał Ci się artykuł? Podziel się proszę ze znajomymi :)

Nie dzięki. Może inny razem.
This window will automatically close in 10 seconds
Send this to a friend