Matura angielski rozszerzony – co trzeba umieć i jak się przygotować?

Matura rozszerzona z angielskiego to egzamin nieobowiązkowy – ale jeśli myślisz o studiach, wynik właśnie z niej liczy się w rekrutacji. Podstawowa zalicza egzamin, rozszerzona otwiera drzwi na uczelnie.

I od razu obalmy mit: matura rozszerzona nie jest na poziomie C1. CKE wymaga poziomu B2 w zakresie produkcji językowej i B2+ w zakresie rozumienia. To naprawdę osiągalne – pod warunkiem, że wiesz dokładnie, czego egzamin wymaga.

Z tego przewodnika dowiesz się:

Jeśli interesuje Cię głównie pytanie o poziom językowy egzaminu, mamy osobny artykuł: Na jakim poziomie jest matura rozszerzona z angielskiego?

Czym różni się matura rozszerzona od podstawowej?

Rozszerzona to nie jest „trudniejsza wersja podstawowej” – to inny egzamin, oceniany innymi kryteriami.

Jedna ważna zasada: poziom rozszerzony jest egzaminem dodatkowym i nie zastępuje obowiązkowego egzaminu z języka obcego nowożytnego na poziomie podstawowym — zdajesz obowiązkowo PP (z dowolnego języka) i możesz dodatkowo wybrać PR (niekoniecznie z tego samego języka). Dokładny termin obu egzaminów określa coroczny harmonogram CKE.

A poziom dwujęzyczny? To osobny egzamin z języka obcego, trudniejszy niż PR (180 minut zamiast 150, wypowiedź pisemna 300–350 wyrazów zamiast 200–250). Wbrew powszechnej opinii może go zdawać każdy absolwent, nie tylko klasy dwujęzyczne — pełne wymagania, w tym limit słów i dokładne wagi punktowe, znajdziesz w osobnym przewodniku po maturze dwujęzycznej. Ten poradnik dotyczy poziomu rozszerzonego (PR) — jeśli szukasz informacji o poziomie podstawowym, zajrzyj do przewodnika po maturze podstawowej.

Jak wygląda arkusz rozszerzony?

Arkusz PR ma cztery sekcje – takie same jak na PP, ale trudniejsze i oceniane innymi kryteriami.

Rozumienie tekstów pisanych ma największy udział w wyniku — 30%. Nie oznacza to jednak, że zawsze powinno być pierwszym obszarem nauki: priorytet wybierz na podstawie wyniku diagnozy w każdej sekcji (zrób ją niżej) — sekcja, w której tracisz procentowo najwięcej punktów, a nie ta z największą wagą, zasługuje na najwięcej czasu (dane: Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego, CKE, edycja 2024, s. 15–18).

Zrób diagnozę: od czego zacząć?

Krok 1 — pomiar. Rozwiąż jeden arkusz PR z poprzedniego roku w warunkach egzaminacyjnych: 150 minut, bez pomocy, jednym ciągiem. Sprawdź wynik kluczem — ale policz procent, nie surowe punkty (sekcje mają różne maksima: ok. 15/18/14/13 pkt, więc porównanie punktowe myli). Wypowiedź pisemną oceń wg czterech kryteriów CKE opisanych niżej — najlepiej z pomocą nauczyciela lub kogoś, kto potrafi zastosować skalę oceniania.

Krok 2 — nie zaczynaj od wyniku ogólnego. Zaznacz dwie sekcje z najniższym wynikiem procentowym — to Twoje priorytety na kolejne 1–2 tygodnie, niezależnie od tego, co akurat mówi harmonogram w planie nauki niżej.

Krok 3 — jedna konkretna czynność na sekcję. Rozwiń tę, która wypadła najsłabiej:

Pełny plan rozłożony na 12 tygodni, z priorytetem dla sekcji, w której wypadłeś najsłabiej, znajdziesz w sekcji „Plan nauki do rozszerzenia” niżej.

Różnica w Use of English: Znaczenie zadań otwartych

Zarówno na podstawie, jak i na rozszerzeniu sekcja środków językowych składa się z zadań zamkniętych i otwartych. Jednak na poziomie rozszerzonym to właśnie zadania otwarte rozdają karty i decydują o Twoim wyniku.

Transformacje ze słowem-kluczem, zaawansowane słowotwórstwo, luki sterowane czy tłumaczenia fragmentów zdań wymagają od Ciebie nie tylko biernej znajomości struktur, ale też absolutnej precyzji w pisowni. Na rozszerzeniu nie wystarczy już „wyczucie” przy wyborze opcji A/B/C/D – musisz samodzielnie wpisać w 100% poprawną gramatycznie i ortograficznie formę.

Mechanikę zadań ze środków językowych najłatwiej opanować najpierw na łatwiejszym materiale podstawowym — to fundament, nie wystarczające przygotowanie do rozszerzenia: Środki językowe: Use of English na poziomie podstawowym. Na PR wróć potem do trudniejszych form otwartych opisanych wyżej.

Wypowiedź pisemna na maturze rozszerzonej

To sekcja warta 13 punktów – i ta, w której uczniowie z B1 tracą najwięcej, a uczniowie z solidnym B2 budują swoją przewagę.

Co się zmienia w stosunku do podstawy?

Na rozszerzeniu nie piszesz e-maila do kolegi. Zamiast tego:

• 200–250 wyrazów (nie 100–150 jak na PP),
• Tekst argumentacyjny, nie użytkowy,
• 2 tematy do wyboru (nie 1 jak na PP),
• Każdy temat zawiera 2 elementy do omówienia,
• Polecenie napisane jest w języku polskim.

Trzy formy pisemne na PR

• Rozprawka (Opinion essay lub for-and-against) – argumentujesz za konkretnym stanowiskiem lub opisujesz obie strony danego zagadnienia.
• List formalny – oficjalny list do firmy, instytucji, redakcji, który wymaga formalnego rejestru i właściwej struktury.
• Artykuł publicystyczny – tekst do gazety lub portalu internetowego, który może być opiniotwórczy lub informacyjny.

Wzór listu formalnego z przykładami znajdziesz tutaj: E-mail formalny po angielsku na maturze: Wzór, zwroty i przykłady. Zapoznaj się także z naszym przewodnikiem po limitach wyrazów: Limit słów matura angielski: Moja analiza kryteriów CKE.

Kryteria oceniania PR – cztery różne od PP

CKE ocenia wypowiedź na rozszerzeniu w czterech kryteriach. Uwaga: różnią się od PP nie tylko nazwami, ale całym systemem naliczania.

Spójność PR – system liczbowy, nie opisowy

Na PP egzaminator ocenia spójność opisowo. Na PR liczy się konkretnie każdą usterkę:

Każde nielogiczne przejście, sprzeczność lub niejasność to usterka. Przy 6 tracisz wszystkie punkty za spójność.

Styl na PR – kara, której nie ma na PP

W kryterium zakresu na rozszerzeniu możesz stracić punkt za niestosowny lub niespójny styl:

• List formalny pisany potocznie → kara
• Rozprawka ze slangiem lub wyrażeniami kolokwialnymi → kara
• Mieszanie stylu formalnego z nieformalnym bez uzasadnienia → kara

Gilotyna PR – zupełnie inny próg!

To najczęstszy błąd uczniów PR: myślą, że gilotyna to 80 wyrazów jak na PP. Na rozszerzeniu gilotyna to 160 wyrazów.

Błędy interpunkcyjne na PR

Na podstawowej błędy interpunkcyjne nie są oceniane ani oznaczane – nie mają żadnego wpływu na wynik.

Na rozszerzeniu – są. Wliczają się do „błędów zapisu” i wpływają na kryterium poprawności. Przecinek, apostrof, średnik – wszystko ma znaczenie.

Gramatyka zaawansowana – co jest wyłącznie na PR

Jeśli masz B2 i mimo to czujesz, że rozszerzona Ci nie idzie – problem leży zazwyczaj właśnie tutaj. To zagadnienia, których nie ma na podstawowej, a które regularnie pojawiają się w transformacjach i pisaniu.

Czasy wyłącznie na rozszerzeniu

Na PP wymagane jest 8 czasów gramatycznych. Na rozszerzeniu dochodzą cztery kolejne – w tym Past Perfect Continuous, który wbrew rozpowszechnionej opinii nie obowiązuje na poziomie podstawowym:

Conditionals – Typ III

To jeden z najpewniejszych wyróżników rozszerzenia w transformacjach zdań.

• Conditional III (tylko na PR) – gdybanie o przeszłości:
  • If I had studied more, I would have passed the exam.
  • If she had left earlier, she wouldn’t have missed the train.
• Mixed Conditionals (np. If I had studied medicine, I would be a doctor now.) nie należą do wymagań matury rozszerzonej — Informator CKE wymienia je wyłącznie dla matury dwujęzycznej. Mogą się pojawić w tekstach do czytania lub słuchania, ale ich znajomość nie będzie warunkiem poprawnego rozwiązania tych zadań.

Zanim przejdziesz do typu III, upewnij się, że masz opanowane typy 0, I i II — to one są fundamentem, na którym budujesz konstrukcje rozszerzeniowe. Powtórzysz je tutaj: Tryby warunkowe: typy 0, I i II z ćwiczeniami. Typ III omawiamy powyżej.

Strona bierna – formy wyłącznie na PR

Na PP obowiązuje 5 form strony biernej. Na rozszerzeniu dochodzą m.in.:

• Present Continuous Passive – His every step is being watched.
• Personal/Impersonal Passive – He is believed to have robbed a bank.
• Passive z przymusem – I was made to give a speech.
• Modalna przeszła – The meeting must have been cancelled.
• Gerundialna – She likes being admired.

Przewodnik z ćwiczeniami znajdziesz w artykule: Strona bierna i mowa zależna na maturze z angielskiego – kompletny przewodnik.

Życzenia, preferencje i spójniki – PR only

Wyrażenia wymagane wyłącznie na rozszerzeniu (na PP są tylko wish i had better):

• Życzenia i preferencje PR – would rather, it’s time, if only, as if, as though
  • I’d rather you didn’t tell anyone.
  • It’s time we left.
  • If only I had known!
• Spójniki PR – on condition that, providing/provided that, even though, whereas, in case, as if, as though
  • I’ll go, provided that you come with me.
  • He talks as if he knew everything.
• Tryb łączący (subjunctive) – I suggest that you bring your own towel. I insist that he go home immediately.

Słownictwo zaawansowane

Na rozszerzeniu słownictwo musi być na poziomie B2 – to znaczy nie tylko „więcej słówek”, ale inne słówka: precyzyjniejsze, właściwie używane w kontekście.

Kolokacje – klucz do wysokiego zakresu

Egzaminator oceniający zakres środków językowych szuka precyzyjnych sformułowań zamiast pospolitych. Cytat z Informatora CKE: przykładem precyzji jest heavy traffic zamiast many cars on the road; There is a book on the table zamiast On the table is a book.

W kryteriach dla poziomu rozszerzonego CKE wprost podaje też jako wzór precyzji: extreme weather zamiast dangerous weather oraz There has been an increase in road accidents zamiast More accidents have happened on the roads recently.

Phrasal verbs w kontekście zadań otwartych

Phrasal verbs są wymagane na obu poziomach. Na PR pojawiają się w trudniejszych kontekstach – i w zadaniach otwartych, gdzie musisz wpisać właściwy czasownik złożony samodzielnie. Katalog 14 działów tematycznych CKE jest wspólny dla poziomu podstawowego i rozszerzonego (Informator CKE, zakres tematyczny I.1.–I.14) — różnica polega na tym, że na PR musisz opanować w każdym dziale bogatszy zasób słów i używać ich precyzyjniej. Pełne zestawienie działów: 14 działów tematycznych CKE — wspólnych dla PP i PR.

False friends – szczególnie groźne na PR

Słowa, które wyglądają podobnie do polskich, ale znaczą co innego, pojawiają się w trudniejszych kontekstach na rozszerzeniu – tam, gdzie błąd kosztuje punkt w transformacji lub wypowiedzi.

Pełna lista: Fałszywi przyjaciele (false friends) – słówka-pułapki na maturze z angielskiego.

Ile punktów zdobywają inni? Wyniki CKE 2026

W maju 2026 r. do matury rozszerzonej z angielskiego przystąpiło 237 389 absolwentów. Średni wynik wyniósł 69%, a mediana — 77%. Odchylenie standardowe wyniosło 25 punktów procentowych, co pokazuje bardzo duże zróżnicowanie wyników zdających.

Dla angielskiego zdawanego jako przedmiot dodatkowy na poziomie rozszerzonym nie określa się minimalnego wyniku decydującego o zdaniu matury — CKE nie publikuje dla niego wskaźnika „zdawalności” (w przeciwieństwie do poziomu podstawowego, gdzie próg 30% dał w 2026 r. zdawalność 95%). Wynik ma jednak znaczenie w rekrutacji na studia, zgodnie z zasadami danej uczelni.

Źródło: Wstępne informacje o wynikach egzaminu maturalnego przeprowadzonego w terminie głównym w maju 2026 r., CKE, publikacja 8 lipca 2026 (dane dla wszystkich absolwentów liceów i techników łącznie).

Jak uzyskać wysoki wynik z rozszerzonej?

Cel 70–80%+ to ok. 42–48 punktów. Wymaga opanowania każdej sekcji – ale jest osiągalne z odpowiednim planem.

Cztery filary wysokiego wyniku:

1. Use of English bez luk – systematyczne ćwiczenie transformacji, słowotwórstwa i tłumaczenia to najpewniejsza inwestycja. Tu nie ma „strzałów” – albo wiesz, albo nie.
2. Pisanie w odpowiednim stylu – nie tylko poprawne, ale stosowne: list formalny musi brzmieć formalnie, artykuł publicystycznie. Mieszanie rejestrów to konkretna kara punktowa.
3. Zaawansowana gramatyka bez luk – Conditional III, zaawansowana strona bierna, konstrukcje typu would rather czy it’s time. To oddziela wynik 60% od 80%.
4. Praca z arkuszami PR, nie PP – wielu uczniów ćwiczy z arkuszami podstawowymi zamiast rozszerzonych. To błąd: zadania są innego typu, kryteria inne, strategie inne. Wszystkie oficjalne arkusze rozszerzone z ostatnich lat (z kluczami i nagraniami) znajdziesz w bazie arkuszy maturalnych z angielskiego.

Praktyczna zasada: za każdy arkusz rozszerzony rób pełną analizę błędów. Nie wystarczy sprawdzić wynik – musisz wiedzieć, dlaczego straciłeś punkt w konkretnym zadaniu.

Plan nauki do rozszerzenia – 3 miesiące

Plan zakłada 60–90 minut dziennie. Jeśli masz mniej czasu, skróć go do 6 tygodni, ale zachowaj priorytety tygodniowe.

Miesiąc 1 – Diagnoza i gramatyka PR

Miesiąc 2 – Pisanie i Słownictwo

Miesiąc 3 – Symulacje i finalizacja

FAQ

Czy matura rozszerzona jest obowiązkowa?

Nie – jest nieobowiązkowa. Belki rekrutacyjne na większości uczelni wymagają jednak wyniku właśnie z rozszerzenia.

Na jakim poziomie CEFR jest matura rozszerzona?

CKE wymaga poziomu B2 w zakresie produkcji językowej i B2+ w zakresie rozumienia. Nie jest to egzamin na poziomie C1. Więcej: Na jakim poziomie jest matura rozszerzona z angielskiego?

Ile trwa egzamin rozszerzony?

150 minut – 30 minut dłużej niż podstawowy.

Jaka jest gilotyna wyrazowa na rozszerzeniu?

Poniżej 160 wyrazów – to jest gilotyna PR. Poniżej tego progu oceniana jest wyłącznie zgodność z poleceniem; za spójność, zakres i poprawność otrzymujesz 0 punktów. Uwaga: na podstawowej gilotyna to 80 wyrazów – to zupełnie inny próg!

Czy błędy interpunkcyjne mają znaczenie na rozszerzonej?

Tak – na rozszerzeniu błędy interpunkcyjne są oceniane i oznaczane. Na podstawowej nie są brane pod uwagę. To jedna z ważniejszych różnic między poziomami.

Czy można zdawać tylko rozszerzoną bez podstawowej?

Nie – matura podstawowa (z dowolnego języka obcego) jest obowiązkowa. Rozszerzoną można wybrać dodatkowo jako osobny przedmiot — niekoniecznie z tego samego języka co PP. Terminy obu egzaminów ustala coroczny harmonogram CKE i nie muszą wypadać tego samego dnia.

Ile czasu potrzebuję na przygotowanie?

Zależy od punktu startowego:

• Solidny B1 → minimum 3–4 miesiące intensywnej pracy,
• Wejściowe B2 → 6–8 tygodni ukierunkowanego treningu z arkuszami PR,
• Cel 80%+ przy B2 → 3 miesiące, z tygodniową pracą z arkuszami.

Podsumowanie

Matura rozszerzona z angielskiego to egzamin wymagający – ale z dobrym planem osiągalny dla każdego z solidną bazą B2.

Zapamiętaj kluczowe różnice od podstawy:

• Pisanie: 200–250 słów (nie 100–150), tekst argumentacyjny (nie użytkowy).
• Gilotyna: 160 wyrazów (nie 80!).
• Use of English: zadania zamknięte + otwarte – ze szczególnym naciskiem na wymagające precyzji zadania otwarte.
• Błędy interpunkcyjne: są oceniane.
• Gramatyka: Conditional III, zaawansowana strona bierna, would rather / if only.
• Styl: niestosowny lub niespójny styl obniża ocenę za zakres.

Wszystkie oficjalne wytyczne dotyczące wymagań maturalnych dla poziomu podstawowego znajdziesz w artykule: Matura angielski podstawa 2027: wymagania CKE — co musisz umieć?.

Wszystkie materiały do matury z angielskiego — przewodniki, gramatykę, słownictwo i plan nauki — znajdziesz w jednym miejscu: kompletny przewodnik po maturze z angielskiego.

Powodzenia! 💪

Wpis zaktualizowany: wrzesień 2026.

Inne przydatne artykuły

• Jak czytać teksty na maturze z angielskiego — techniki krok po kroku
• Transformacje zdań angielski — przykłady z arkuszy CKE
• Jak napisać list formalny po angielsku — matura rozszerzona
• Jak napisać artykuł po angielsku — matura rozszerzona krok po kroku
• Inwersja w angielskim — zasady, przykłady i ćwiczenia (matura)

✨ Jeśli ten artykuł był dla Ciebie pomocny:

✓ podeślij go komuś, komu też może się przydać
✓ albo udostępnij dalej — dzięki temu więcej osób może na niego trafić

Udostępnij jednym kliknięciem:👇