Krzywa zapominania Ebbinghaus’a. Jak skuteczniej zapamiętywać?

krzywa zapominania

Zapominanie może być irytujące, zwłaszcza gdy próbujesz nauczyć się nowej umiejętności lub przyswoić ważne informacje. Kiedy nie możesz sobie przypomnieć potrzebnej wiedzy, stres może narastać, a Twoja pewność siebie może zostać nadszarpnięta. Może to prowadzić do poczucia straty czasu, niewykorzystania szansy, kosztownych błędów, poczucia bezsilności.

Kiedy jednak zrozumiesz, dlaczego zapominasz, możesz podjąć kroki, aby temu zapobiec i upewnić się, że to, czego się uczysz, będzie zapamiętane na dłużej!

W tym artykule poznamy krzywą zapominania Ebbinghausa, model, który pokazuje, w jaki sposób to czego się uczymy jest zapominane z czasem i co możemy zrobić, aby temu zapobiec i zachować wiedzę na dłużej.

Co to jest Krzywa Zapominania?

Niemiecki psycholog Hermann Ebbinghaus chciał lepiej zrozumieć, dlaczego zapominamy różne rzeczy i jak temu zapobiec. W wyniku jego badań powstała Krzywa Zapominania – wizualna reprezentacja sposobu, w jaki wyuczone informacje zanikają w czasie (patrz rysunek 1).

Krzywa zapominania Ebbinghausa

Rysunek 1 – Krzywa zapominania

Ebbinghaus eksperymentował z własną zdolnością zapamiętywania, wykorzystując listę nonsensownych sylab, które próbował przywołać po różnym czasie. Jego doświadczenia i wyniki ujawniły kilka kluczowych aspektów pamięci:

  • Wspomnienia słabną z czasem. Jeśli nauczymy się czegoś nowego, a potem nie podejmiemy żadnej próby ponownego nauczenia się tej informacji, z upływem godzin, dni i tygodni będziemy pamiętać coraz mniej.
  • Największy spadek retencji następuje wkrótce po nauce. Odzwierciedla to gwałtowny spadek na początku krzywej zapominania (patrz rysunek 1). Bez sprawdzenia lub wzmocnienia naszej nauki, nasza zdolność do zatrzymania informacji spada. Na przykład, możesz wyjść z webinaru lub spotkania z głową pełną nowych faktów i liczb, by kilka godzin później stwierdzić, że niewiele z nich pamiętasz.
  • Łatwiej jest zapamiętać rzeczy, które mają znaczenie. Rzeczy z niewielkim lub żadnym znaczeniem (jak nonsensowne sylaby, których próbował nauczyć się Ebbinghaus) są najbardziej zbliżone do krzywej zapominania. Na przykład, jeśli słuchasz wykładu na temat, którego nie rozumiesz lub który cię mało interesuje, prawdopodobnie szybciej go zapomnisz, niż gdyby dotyczył tematu, który jest dla ciebie naprawdę zajmujący lub ekscytujący.
  • Sposób, w jaki coś jest prezentowane, wpływa na naukę. Ten sam zestaw informacji może być bardziej lub mniej zapamiętany, w zależności od tego, jak dobrze jest przekazany. Prawdopodobnie łatwiej będzie Ci zapamiętać coś, co zostało zorganizowane logicznie i przedstawione w jasny sposób. Ale możesz szybko zapomnieć o tej przypadkowej, nabazgranej liście zakupów!
  • To, jak się czujesz, wpływa na to, jak dobrze pamiętasz. Ebbinghaus uważał, że czynniki fizjologiczne, takie jak stres i sen, odgrywają znaczącą rolę w tym, jak dobrze zachowujemy informacje. Wiele osób doświadcza tego jak błędnego koła – odczuwają stres, który utrudnia im zapamiętywanie, powodując jeszcze większy stres. Istnieją również silne dowody sugerujące, że sen może pomóc naszym mózgom w sortowaniu i przechowywaniu informacji.

Ciekawostka:
Badania Ebbinghausa pochodzą z lat 80. XIX wieku, ale nadal są szeroko stosowane i wysoko cenione. W 2015 roku zespół badawczy z powodzeniem odtworzył jego wyniki i stwierdził, że jego metody i teorie nadal są prawdziwe.

Znaczenie nie zapominania

Pamięć jest ważna dla naszego przetrwania. Nasze mózgi są dobre w przechowywaniu informacji, które pomagają nam uniknąć fizycznej lub psychicznej szkody.

Jesteśmy szczególnie dobrzy w zapamiętywaniu rzeczy, które musimy wiedzieć – szczegółów, które mają kluczowe znaczenie dla naszego przetrwania. Na przykład żywność, której powinniśmy unikać, ścieżki lub obszary, których powinniśmy się trzymać, oraz osoby ważne w naszym życiu. Mamy również tendencję do dłuższego zapamiętywania doświadczeń, które wywołują silne emocje – takie jak zaskoczenie, strach, sukces czy ulga.

Oznacza to jednak, że wiele rzeczy, których chcemy się nauczyć (lub które inni powinni wiedzieć), może zbyt łatwo wypaść z naszej pamięci.

Tu właśnie pojawia się Krzywa Zapomnienia!

Uwaga:
Niektóre aspekty pamięci mogą się zmieniać z wiekiem. Na przykład Twoja pamięć krótkotrwała może być słabsza, a nauka zupełnie nowych rzeczy może być trudniejsza. Jednak praca Ebbinghausa wykazała, że rozsądne strategie i powtórki rozłożone w czasie mogą pomóc w utrzymaniu silnej pamięci.

Oprócz starzenia się, wiele innych czynników fizycznych i psychicznych może wpływać na sposób myślenia i uczenia się. Jeśli kiedykolwiek zaniepokoją Cię zmiany w Twojej pamięci, koniecznie zasięgnij porady lekarza.

Jak zapobiegać zapominaniu i wzmocnić swoją pamięć

Kuszące jest myślenie, że praca Ebbinghausa maluje ponury obraz ludzkiej pamięci. Ale nie wszystko co odkrył jest negatywne. W rzeczywistości jego badania wskazały na kilka rzeczy, które możemy zrobić, aby zachować informacje na dłużej. Teraz przyjrzymy się czterem strategiom, których możesz użyć, aby poprawić swoją siłę zapamiętywania:

1. Stosuj „naukę rozłożoną w czasie”

Najważniejszym odkryciem Ebbinghausa było to, że przeglądając nowe informacje w kluczowych momentach, tak jak to zostało pokazane na krzywej zapominania, możesz zmniejszyć tempo, w jakim je zapominasz!

To podejście jest często określane jako „nauka rozłożona w czasie” ang. „spaced learning” or „distributive practice. (Patrz rysunek 2, poniżej).

krzywa zapominania ebbinghousa

Rysunek 2 – Wykorzystanie nauki rozłożonej w czasie do pokonania krzywej zapominania

Mimo że ilość zapamiętanych informacji natychmiast po zakończeniu nauki gwałtownie maleje, sesja przeglądowa wkrótce po zakończeniu nauki może zahamować ten proces .

Regularne przeglądanie i odświeżanie informacji spowalnia proces zapominania. (Na rysunku 2, kropkowana część każdej krzywej pokazuje, co prawdopodobnie stałoby się w przeciwnym wypadku). I chociaż po każdej sesji przeglądowej zapominanie zaczyna się od nowa, to przebiega ono wolniej niż poprzednio. Dlatego każda nowa krzywa pokazana na rysunku 2 jest płytsza od poprzedniej.

W miarę upływu czasu przerwy między sesjami powtórkowymi mogą być coraz dłuższe. Możesz więc odświeżyć swoją wiedzę z sesji uczenia się następnego dnia, potem dwa dni później, potem po tygodniu, potem po 30 dniach… a po miesiącu nadal będziesz znał wszystkie kluczowe informacje! Przeglądanie informacji w ten sposób, w strategicznych momentach po tym, jak się ich nauczyłeś, rozszerzy Twoją pamięć i wzmocni wspomnienia zakodowane w Twoim mózgu. Odkryjesz również wszelkie luki, na których musisz się skupić i w razie potrzeby ponownie nauczyć.

Ważne:
Dokładnie to, jak rozplanujesz czas i przestrzeń sesji przeglądowych, będzie zależało od wielu czynników: rodzaju materiału, którego się uczysz, jak wiele szczegółów musisz znać i jak długo chcesz zachować jego świeżość w pamięci. A jeśli inne informacje zakłócają lub rozpraszają cię, prawdopodobnie będziesz musiał włożyć więcej pracy, aby utrzymać swoją pamięć na wysokim poziomie.

2. Ucz się ponad miarę tzw. przeuczenie

Inną strategią, którą badał Ebbinghaus, było „przeuczenie” – czyli wkładanie więcej niż zwykle wysiłku w naukę. Odkrył, że takie postępowanie poprawia przypominanie i spowalnia gwałtowny spadek widoczny na krzywej zapominania.

Zauważył również, że stosując pewne strategie pamięciowe, możemy zwiększyć nasze szanse na zachowanie nawet trudnych do nauczenia się informacji.

3. Spraw, by informacje miały znaczenie

Zrób wszystko, co możesz, aby materiał, którego musisz się nauczyć, był jasny, istotny i celowy oraz abyś miał silny powód, by go zachować w pamięci. Im więcej wiesz, jakie korzyści przyniesie ci coś na dłuższą metę, tym większe prawdopodobieństwo, że twoja pamięć będzie to traktować priorytetowo.

Zmniejszenie rozproszeń uwagi i innych wymagań – znanych jako „obciążenie poznawcze” – również powinno w tym pomóc.

4. Stawiaj wyzwania swojej pamięci

Jeśli w trakcie przeglądania pewnych informacji odkryjesz luki w swojej pamięci, nie rozpaczaj! Jest to najbardziej produktywny czas na poprawę pamięci. Nauka wykonana w tym momencie będzie tym silniejsza, że stanowi wyzwanie dla umysłu.

Jeśli przekazujesz wiedzę lub informacje słuchaczom lub prowadzisz szkolenie, uczyń je jak najbardziej interaktywnym. Nawet samo zadawanie pytań zachęci ludzi do sortowania i wzmacniania informacji w ich umysłach.

Najważniejsze informacje
Krzywa zapominania, lub krzywa Ebbinghausa, jest wpływowym modelem pamięci. Pokazuje ona, jak wyuczone informacje z czasem wypadają z naszej pamięci – chyba że podejmiemy działania, aby je tam zatrzymać.

Największy spadek pamięci następuje szybko po nauce, dlatego ważne jest, aby do zdobytych informacji wracać raczej wcześniej niż później. Potem regularne przeglądy pomogą je wzmocnić. Możesz jednak robić coraz dłuższe przerwy między tymi sesjami. Jest to znane jako „nauka rozłożona w czasie”.

Praktykowanie tego pomoże wzmocnić pamięć i poprawić siłę przypominania, tak abyś mógł zapamiętać to, czego się nauczyłeś w dłuższej perspektywie. Inne strategie, które możesz zastosować, aby poprawić swoją pamięć to: „przeuczenie”, nadawanie znaczenia temu, czego chcesz się nauczyć i regularne stawianie wyzwań swojej pamięci.


Dowiedz się więcej na temat efektywnej nauki:

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Share via

Hej. Podobał Ci się artykuł? Podziel się proszę ze znajomymi :)

Nie dzięki. Może inny razem.
This window will automatically close in 10 seconds
error: Content is protected !!
Przewiń do góry
Send this to a friend