List formalny po angielsku — matura rozszerzona (wzór)

List formalny to trzecia — obok rozprawki i artykułu — forma wypowiedzi na maturze rozszerzonej. Wymaga zastosowania odpowiednich zwrotów — rozpoczynającego i kończącego — oraz jasnego określenia we wstępie, po co piszesz.

Zwroty grzecznościowe są jednak tylko elementem formy. Ocenę znacznie mocniej obniża nierozwinięcie obu elementów polecenia albo napisanie pracy nie na temat. Poniżej omawiam wymagania CKE, rozgraniczenie z e-mailem z podstawy, strukturę, wzór z omówieniem, bezpieczne zwroty oraz checklistę przed oddaniem pracy.

✉️ List formalny w pigułce

Poziom: rozszerzony. Na podstawowym piszesz e-mail formalny albo wpis na blogu lub forum.
Długość: 200–250 wyrazów; jedna wypowiedź za 0–13 punktów.
Temat zawiera dwa elementy — oba trzeba rozwinąć, nie tylko wymienić.
CKE wymaga trzech rzeczy: określenia celu we wstępie, przejrzystego omówienia zagadnienia oraz elementów typowych dla formy (odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący).

Czym jest list formalny na maturze

Informator CKE definiuje tę formę przez sytuację: list formalny piszesz w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym. Podaje przy tym dwa typowe przykłady — list czytelnika do gazety lub czasopisma oraz list mieszkańca do władz miasta. List może zawierać elementy opisu, sprawozdania czy recenzji, ale tylko wtedy, gdy wynika to z polecenia — to nie jest osobna lista obowiązkowych części.

List formalny czy e-mail formalny? Nie pomyl poziomów

To najczęstsze zamieszanie terminologiczne w tej części matury. Obie formy mają podobny oficjalny styl i podobne funkcje, ale na egzaminie są odrębnymi formami z różnych poziomów:

Poziom podstawowy — e-mail formalny (albo wpis na blogu lub forum), 100–150 wyrazów.
Poziom rozszerzony — list formalny (albo rozprawka, albo artykuł), 200–250 wyrazów.

W praktyce potocznej „formal e-mail” bywa nazywany listem formalnym, bo styl jest zbliżony. Na egzaminie to jednak dwie różne formy i dwa różne limity — i to polecenie mówi, którą masz napisać.

Czego dokładnie wymaga CKE

Informator wymienia trzy cechy dobrze napisanego listu formalnego. Nie są osobnym kryterium punktowym „za formę”. Są oceniane w ramach zgodności z poleceniem, a nieprzejrzysta organizacja wypowiedzi może dodatkowo wpływać na ocenę spójności i logiki.

Określenie celu we wstępie. To najczęściej pomijany wymóg — patrz niżej.
Przejrzyste i logiczne omówienie zagadnienia. W praktyce oznacza to m.in. rozwinięcie obu elementów polecenia i uporządkowanie ich w czytelnej kolejności.
Elementy typowe dla formy, w tym odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący.

Cel to nie to samo co temat. Jeśli zaczniesz od samego opisu problemu, czytelnik wie, o czym piszesz, ale nie wie, po co. Cel komunikują konstrukcje typu: I am writing to complain about…, I am writing to express my concern about…, I am writing to suggest…, I am writing to draw your attention to….

Najbezpieczniejsze pary zwrotów na maturę

Informator nie narzuca konkretnych formułek — wymaga „odpowiedniego” zwrotu rozpoczynającego i kończącego. Poniższe pary to najbezpieczniejszy wybór w brytyjskiej konwencji, którą warto stosować konsekwentnie:

Zwrot rozpoczynający	Zwrot kończący	Kiedy
Dear Sir or Madam	Yours faithfully	nie znasz nazwiska adresata (urząd, redakcja, instytucja)
Dear Mr Nowak / Dear Ms Kowalska	Yours sincerely	znasz nazwisko adresata

Dwie rzeczy warto zapamiętać: po Dear Mr/Ms idzie nazwisko, nie imię (Dear Ms Nowak, nie Dear Ms Anna), a wybraną konwencję interpunkcyjną stosuj konsekwentnie w całym liście. Hi i Hello nie pasują do listu formalnego. Best regards to zakończenie neutralne lub półformalne, częste zwłaszcza w e-mailach — na maturze bezpieczniej trzymać się pary z tabeli.

Warianty, których nie musisz zapamiętywać: To whom it may concern jest możliwe w bardzo bezosobowej korespondencji, ale w zadaniu maturalnym niepotrzebne. Dear Sirs brzmi dziś archaicznie. Amerykańskie Sincerely nie jest niepoprawne, po prostu nie musisz go używać.

Struktura listu krok po kroku

Zwrot rozpoczynający — dobrany do tego, czy znasz nazwisko adresata.
Wstęp z celem — jedno-dwa zdania mówiące wprost, po co piszesz.
Rozwinięcie — tu realizujesz oba elementy polecenia, z konkretami.
Zamknięcie — czego oczekujesz: odpowiedzi, działania, informacji.
Zwrot kończący + podpis zgodny z poleceniem (w arkuszowych przykładach zwykle XYZ — nie wpisujesz prawdziwych danych).

Dwa zastrzeżenia: „dwa elementy polecenia” nie oznaczają sztywno „dwa akapity” — liczy się, żeby oba były wyraźnie rozwinięte. I nie musisz odtwarzać wyglądu papierowego listu: adresy, data czy numer sprawy nie są wymagane, jeśli polecenie ich nie żąda.

Przykładowy list z omówieniem

Polecenie: Od kilku miesięcy nie działa oświetlenie na przejściu dla pieszych przy szkole w Twojej okolicy. Napisz list do władz miasta, w którym opiszesz problem i zaproponujesz rozwiązanie.

Dear Sir or Madam

I am writing to draw your attention to the fact that the street lighting at the pedestrian crossing on Szkolna Street, next to Primary School No. 4, has not been working since early June.

The crossing is used every morning by several hundred children on their way to school. Between October and March they arrive before sunrise, and the nearest working lamp stands almost thirty metres away. Drivers coming from the roundabout may not see people waiting at the kerb until the last moment. Last week a girl from my daughter’s class was nearly hit by a delivery van, and parents have reported similar incidents before.

I would therefore like to suggest two measures. The most urgent one is to repair the existing lamps. Residents have reported the fault three times since June without receiving a reply. In the longer term, the crossing should be fitted with the flashing warning lights already installed near other schools in our district. The cost would be modest in comparison with the risk to children’s safety.

I would be grateful if you could inform me what action the council intends to take and when the repair can be expected. I am happy to provide photographs or collect signatures from other parents if that would support the case.

Yours faithfully

XYZ

Długość wzoru: 219 wyrazów łącznie ze zwrotami i podpisem — w przedziale 200–250.

Co realizuje ten wzór:

Cel w pierwszym zdaniu. I am writing to draw your attention to… — czytelnik od razu wie, po co dostał ten list, a nie tylko czego dotyczy.
Element 1 — opis problemu. Konkrety zamiast ogólników: pora dnia, odległość do lampy, realne zdarzenie. To one czynią opis wiarygodnym.
Element 2 — propozycja rozwiązania. Rozwinięta na tyle samo co opis: rozwiązanie pilne i długoterminowe, z odniesieniem do kosztu.
Zamknięcie z oczekiwaniem. Wprost: czego autor oczekuje od urzędu i co sam oferuje.
Spójna para zwrotów i rejestr. Dear Sir or Madam → Yours faithfully, formalnie, ale bez urzędniczej sztampy typu I hereby wish to respectfully submit.

Zwroty i rejestr

Wybierz dwa-trzy, które pasują do Twojego polecenia. Nadmierne nagromadzenie gotowych formułek sprawia, że tekst brzmi mniej naturalnie.

Cel: I am writing to complain about… · I am writing to express my concern about… · I am writing to suggest…
Przedstawienie problemu: The main difficulty is that… · Residents have repeatedly reported…
Propozycja lub prośba: I would like to suggest that… · I would be grateful if you could… · I would strongly recommend…
Zamknięcie: I look forward to your reply. · I hope you will consider this matter seriously.

Rejestr: w prośbach wybieraj konstrukcje mniej bezpośrednie niż I want — na przykład I would like to… albo I would be grateful if you could…. Jeśli składasz skargę, nazwij ją precyzyjnie: I am writing to complain about… lub I am concerned about…. Lepiej też unikać form skróconych (don’t, it’s) — pełne formy łatwiej utrzymują formalny rejestr.

Za co realnie tracisz punkty

Drugi element polecenia tylko wspomniany zamiast rozwinięty — to błąd, który może istotnie obniżyć ocenę za zgodność z poleceniem.
Brak celu we wstępie — list zaczyna się od opisu problemu i nigdy nie mówi wprost, po co powstał.
Rejestr zbyt swobodny — formy skrócone, potoczne zwroty, emocjonalny ton.
Niespójna para zwrotów — nie jest to automatyczne zero, ale osłabia ocenę elementów typowych dla formy.
Brak zwrotu kończącego — osłabia realizację formy. Warto też jasno napisać, jakiej odpowiedzi lub działania oczekujesz, jeśli wynika to z celu listu.

Warto też pamiętać o zasadach, które ograniczają ocenę niezależnie od jakości języka. Praca licząca mniej niż 160 wyrazów jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem. Jeżeli za zgodność z poleceniem otrzymasz 0 punktów, nie otrzymasz punktów w pozostałych kryteriach; jeżeli otrzymasz 1 punkt, w każdym z pozostałych kryteriów możesz otrzymać najwyżej 1 punkt. Szczegóły opisuję w przewodniku po kryteriach oceniania i limicie słów.

Checklista przed oddaniem pracy

Czy w pierwszym akapicie jest wprost powiedziane, po co piszę?
Czy rozwinąłem oba elementy polecenia, a nie tylko pierwszy?
Czy mieszczę się w 200–250 wyrazach?
Czy zwrot rozpoczynający i kończący tworzą spójną parę?
Czy w całym liście utrzymałem formalny rejestr i pełne formy?

Powiązane przewodniki

Wypowiedź pisemna na maturze — struktura arkusza, kryteria, limity
Artykuł po angielsku — druga forma z poziomu rozszerzonego
Rozprawka po angielsku — trzecia forma z rozszerzenia
E-mail formalny — odpowiednik z poziomu podstawowego

FAQ — list formalny na maturze

Czy list formalny piszę na maturze podstawowej?

Nie — list formalny to forma z poziomu rozszerzonego. Na podstawowym piszesz e-mail formalny albo wpis na blogu lub forum, o długości 100–150 wyrazów.

Kiedy Yours faithfully, a kiedy Yours sincerely?

Yours faithfully łączy się z Dear Sir or Madam, czyli sytuacją, w której nie znasz nazwiska adresata. Yours sincerely stosujesz wtedy, gdy zwracasz się po nazwisku, na przykład Dear Mr Nowak. Informator CKE nie narzuca tych konkretnych formułek, ale wymaga odpowiedniego zwrotu rozpoczynającego i kończącego, więc bezpiecznie trzymać się tej pary konsekwentnie.

Czy podpisuję się swoim imieniem i nazwiskiem?

Podpisz się tak, jak wskazuje polecenie; w arkuszowych przykładach często używa się zapisu XYZ. Nie wpisuj prawdziwych danych osobowych. Nie musisz też dopisywać adresów ani daty, jeśli polecenie tego nie wymaga.

Co jeśli rozwinę tylko jeden z dwóch elementów polecenia?

To obniża ocenę w kryterium zgodności z poleceniem, a niska ocena w tym kryterium ogranicza punkty możliwe do zdobycia w pozostałych kryteriach. Dlatego rozwinięcie obu elementów jest ważniejsze niż ambitne słownictwo czy efektowne zwroty.

Podsumowanie

O powodzeniu listu formalnego decydują przede wszystkim pierwszy akapit i rozwinięcie, nie same formułki. Powiedz wprost, po co piszesz, rozwiń oba elementy polecenia równie konkretnie, utrzymaj formalny rejestr i domknij list oczekiwaniem wobec adresata. Para Dear Sir or Madam — Yours faithfully jest wtedy tylko bezpieczną ramą, a nie głównym zadaniem do wykonania.

Opublikowano: wrzesień 2026. Wymagania dla formy, długość wypowiedzi i zasady oceniania zweryfikowane bezpośrednio w Informatorze o egzaminie maturalnym z języka angielskiego (rozdz. 1.3.5 — formy wypowiedzi pisemnych na poziomie rozszerzonym oraz zasady oceniania wypowiedzi pisemnych): Informatory CKE.