Gatunki filmowe i literackie po angielsku — słownictwo i przykłady

Opis ulubionego filmu na maturze ustnej, recenzja przeczytanej książki czy wypowiedź pisemna o swoich zainteresowaniach — pytanie o ulubiony gatunek filmowy lub literacki pojawia się właściwie zawsze. W tym wpisie znajdziesz nazwy gatunków filmowych i literackich, słownictwo do oceniania filmu i książki oraz przydatne zwroty i przykładowe zdania.

Gatunki filmowe po angielsku

• comedy — komedia
• drama — dramat
• thriller — thriller
• horror — horror
• action movie — film akcji
• romance — melodramat, film romantyczny
• sci-fi (science fiction) — science fiction
• fantasy — fantasy
• documentary — film dokumentalny
• animation — animacja
• crime movie — film kryminalny
• musical — musical
• adventure movie — film przygodowy
• war movie — film wojenny

[GRAFIKA #1]

Gatunki literackie po angielsku

• novel — powieść
• short story — opowiadanie
• poetry — poezja
• biography — biografia
• autobiography — autobiografia
• fantasy — fantastyka
• crime fiction — kryminał (literacki)
• non-fiction — literatura faktu
• fairy tale — baśń
• fable — bajka (z morałem)
• science fiction novel — powieść science fiction

Jak zapamiętać: fiction to literatura wymyślona (powieści, opowiadania), a non-fiction to literatura faktu — biografie, poradniki, książki popularnonaukowe. To rozróżnienie działa dokładnie odwrotnie niż mogłoby się wydawać po polsku, gdzie „fikcja” kojarzy się tylko z jednym rodzajem tekstu.

Movie czy film?

To jedna z pierwszych wątpliwości, na jaką trafiają uczniowie ucząc się o kinie.

• movie — częstsze w amerykańskim angielskim (AmE)
• film — częstsze w brytyjskim angielskim (BrE), ale rozumiane wszędzie

Prosta zasada: oba słowa są poprawne i w praktyce wymienne — film brzmi nieco bardziej brytyjsko i „artystycznie”, movie nieco bardziej amerykańsko i potocznie. Na maturze i egzaminie ósmoklasisty można używać obu bez ryzyka błędu.

Book czy novel?

Kolejna para, którą łatwo pomylić, bo w polskim „książka” jest słowem uniwersalnym.

• book — książka (ogólne słowo na każdą publikację książkową)
• novel — powieść (konkretny gatunek literacki, dłuższy utwór fabularny)

Słowa-klucze: każda novel to book, ale nie każda book to novel — poradnik, zbiór wierszy czy biografia to book, ale nie novel.

Słownictwo o ocenianiu filmu i książki

• plot — fabuła
• character — bohater, postać
• main character — główny bohater
• setting — miejsce i czas akcji
• ending — zakończenie
• plot twist — nieoczekiwany zwrot akcji
• storyline — wątek fabularny

Słownictwo o produkcji filmowej

• director — reżyser
• actor / actress — aktor / aktorka
• cast — obsada
• screenplay / script — scenariusz
• scene — scena
• soundtrack — ścieżka dźwiękowa
• special effects — efekty specjalne

Przydatne zwroty

• to be based on a true story — być opartym na faktach
• a page-turner — książka, którą trudno odłożyć
• a box-office hit — kasowy przebój filmowy
• to star in a movie — grać główną rolę w filmie
• to be set in (a place/time) — akcja rozgrywa się w (miejscu/czasie)
• to keep someone on the edge of their seat — trzymać w napięciu

Przykładowe zdania

• This movie is based on a true story. — Ten film jest oparty na faktach.
• The novel has a really surprising ending. — Ta powieść ma naprawdę zaskakujące zakończenie.
• I don’t like horror movies because they scare me. — Nie lubię horrorów, bo mnie przerażają.
• The book was such a page-turner that I finished it in two days. — Ta książka tak wciągała, że skończyłem ją w dwa dni.
• The main character in this thriller is a detective. — Głównym bohaterem tego thrillera jest detektyw.

Najczęstsze błędy

❌ I read a lot of fictions.

✅ I read a lot of fiction.

Fiction jest rzeczownikiem niepoliczalnym i nie występuje w liczbie mnogiej — podobnie jak non-fiction.

❌ This is a science fiction.

✅ This is a science fiction movie / novel.

Science fiction samo w sobie określa gatunek (przymiotnikowo) — trzeba dodać rzeczownik, o którym mówimy: movie, novel, book.

❌ The actor plays the role of the character.

✅ The actor plays the character.

Po angielsku mówi się po prostu play a character, bez dodatkowego role of — konstrukcja z „role” jest niepotrzebnie rozbudowana i brzmi nienaturalnie.

❌ I like romance movies w znaczeniu „lubię powieści romantyczne”

✅ I like romance novels.

Romance jako gatunek filmowy to melodramat, ale w kontekście książek romance novel oznacza powieść romantyczną — warto dodać rzeczownik, żeby uniknąć nieporozumienia między filmem a książką.

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1: Wybierz poprawną formę.

1. This film is (base / based) on a true story.
2. I love reading (fiction / fictions) books.
3. The (cast / actor) of this movie includes five famous actors.
4. My favourite (genre / gatunek) is science fiction.
5. This book is such a (page-turner / page-turning).

Ćwiczenie 2: Dopasuj polską nazwę.

1. thriller
2. biography
3. short story
4. plot twist
5. screenplay

Ćwiczenie 3: Popraw błąd w zdaniu.

1. I read a lot of fictions in my free time.
2. This is a science fiction, not a horror.
3. The actor plays the role of the main character very well.

Najczęstsze pytania

Jaka jest różnica między „movie” a „film”?

To w praktyce synonimy — movie jest częstsze w amerykańskim angielskim, a film w brytyjskim, ale oba są rozumiane i akceptowane wszędzie.

Jak powiedzieć „gatunek” po angielsku?

Genre — to słowo odnosi się zarówno do gatunków filmowych, jak i literackich, np. my favourite genre is comedy.

Czym różni się „book” od „novel”?

Book to ogólne słowo na książkę, a novel to konkretnie powieść — dłuższy utwór fabularny. Poradnik czy zbiór wierszy to book, ale nie novel.

Co znaczy „a page-turner”?

To określenie książki, którą trudno odłożyć, bo fabuła tak bardzo wciąga — po polsku powiedzielibyśmy „książka, którą czyta się jednym tchem”.

Jak opisać fabułę filmu lub książki po angielsku?

Najważniejsze słowa to plot (fabuła), setting (miejsce i czas akcji), main character (główny bohater) oraz ending (zakończenie).

Inne przydatne artykuły

• Gatunki filmowe i literackie po angielsku — słownictwo i przykłady
• Instrumenty muzyczne po angielsku — nazwy i przydatne zwroty
• Gry planszowe po angielsku — słówka i przykładowe zdania
• Znaki zodiaku po angielsku — lista i przykładowe zdania

✨ Jeśli ten artykuł był dla Ciebie pomocny:

✓ podeślij go komuś, komu też może się przydać
✓ albo udostępnij dalej — dzięki temu więcej osób może na niego trafić

Udostępnij jednym kliknięciem:👇