Jak zmotywować się do nauki? 18 skutecznych sposobów

Trudno Ci się zmotywować i zabrać do nauki?

Nic dziwnego.

Nasze mózgi, a dokładnie kora przedczołowa, odpowiedzialna za przetwarzanie informacji, to stosunkowo nowa zdobycz ewolucyjna, która za wszelką cenę będzie starała się uniknąć tego jakże energetycznie i zasobożernego procesu jakim jest nauka.

Dlaczego?

Bo mózg ewoluował i rozwijała się w czasach kiedy nasi przodkowie biegali jeszcze po afrykańskich sawannach, często niedojadając i oszczędzając energię na potrzeby przeżycia.

Ja pisze prof. Włodzisław Duch „Od wyodrębnienia się gatunku homo sapiens około 200.000 lat temu 99% czasu nasi przodkowie żyli na sawannie. Przez miliony lat byli myśliwymi-zbieraczami; dopiero od około 10.000 lat, po ostatnim okresie lodowcowym, zaczęli prowadzić rolniczy tryb życia. Z grubsza było to 10.000 pokoleń zbieracko-myśliwskich, 500 rolniczych i ostatnie 10 przemysłowych.”

Nasze mózgi w pewnym sensie nadal biegają po sawannach, starając się unikać wszelkich aktywności angażujących w dużym stopniu korę przedczołową.

Oglądnięcie filmu na YouTube czy Netfilxie lub przewijanie kolejnych informacji w mediach społecznościowych jest bardzo łatwe i nie wymaga od mózgu poświęcenia wielu zasobów energetycznych organizmu.

Angażuje w dużym stopniu płat potyliczny związany z przetwarzaniem informacji wzrokowych, który zużywa mniej zasobów organizmu. Odpalane są również starsze ewolucyjnie ośrodki związane z przetwarzaniem emocji tzw. układ limbiczny, który dostarczy nam więcej przyjemności poprzez pozorne interakcje z innymi ludźmi w internecie, niż kiedy będziesz się uczył zasad gramatyki czy budowy komórki roślinnej.

Jeżeli mózg będzie miał wybór pomiędzy wykonaniem czynności łatwej a poświęceniem zasobów na naukę, która wymaga użycia funkcji kory przedczołowej takiej jak uważność i koncentracja przed dłuższy czas, przetworzenie informacji w pamięci roboczej itd. to zdecydowanie wybierze wszystkie inne czynności, które będą dla niego prostsze, przyjemniejsze i mniej zasobożerne.

Dlatego zazwyczaj tak trudno zmotywować się i zabrać do nauki.

Aby pomóc Ci odnaleźć motywację i przekonać mózg do nauki przedstawiam poniżej 18 sprawdzonych strategii, których używają uczniowie odnoszący sukcesy, aby zmotywować się do nauki.

1. Odkryj, dlaczego odkładasz naukę

Odkryj, dlaczego odkładasz naukę

Odwlekanie nauki to złożony problem, który może mieć wiele różnych przyczyn.

Oto niektóre z najczęstszych:
• Jesteś przekonany, że praca domowa przekracza twoje możliwości.
• Odkładanie pracy domowej to sposób na bunt przeciwko rodzicom lub nauczycielom.
• Uważasz, że temat jest nudny.
• Czekasz na „idealny” moment na rozpoczęcie.
• Zadanie stało się tak przytłaczające, że nie wiesz, od czego zacząć.

Zrozumienie, dlaczego zwlekasz, jest pierwszym krokiem do uzyskania motywacji.

PROTIP
Poświęć trochę czasu na zastanowienie się, co sprawia, że odkładasz naukę. Umożliwi to zidentyfikowanie, które z poniższych wskazówek pomogą Ci najbardziej.

2. Podziel naukę na etapy

Podziel naukę na etapy

Często główną przyczyną odwlekania jest to, że zadanie, które jest do wykonania, wydaje się przytłaczające.

Właśnie wtedy musisz podzielić naukę na etapy i części.

Podziel każde większe zadanie na mniejsze fragmenty, porcje.

Zaplanuj dokładnie, ile z tych etapów zrealizujesz każdego dnia. Nagle nie masz już do czynienia z przerażającym zadaniem, a raczej serią możliwych do nauczenia fragmentów.

PROTIP
Fragment może polegać na przeczytaniu trzech stron podręcznika, rozwiązaniu pięciu pytań wielokrotnego wyboru lub znalezieniu w Internecie trzech artykułów źródłowych do Twojej pracy.

3. Nagradzaj się

Nagradzaj się

Za każdym razem, gdy zrealizujesz jeden lub dwa etapy nauki, nagradzaj się krótkim okresem relaksu.

Nagradzanie siebie krótkimi i przyjemnymi przerwami jest ważnym elementem techniki dzielenia nauki na etapy.

Może to być:
• pięć minut ulubionej gry na smartfonie,
• krótki spacer lub aktywność ruchowa,
• gra na ulubionym instrumencie.

Nagrody mają szczególną wartość, kiedy realizujesz cele długoterminowe, jak np. długotrwała nauka do ważnych sprawdzianów czy egzaminów.

Realizowanie takich celów jest wyzwaniem, ponieważ będzie wymagało od Ciebie zainwestowania znacznej ilości czasu i energii. Trudno pozostać zmotywowanym, kiedy na horyzoncie nie widać nagród!

4. Wypracuj nawyk nauki

Wypracuj nawyk nauki

Jesteśmy istotami, którymi rządzą nawyki. Jeśli motywacja do nauki jest dla Ciebie wyzwaniem, możesz wykorzystać tę zasadę, aby pracowała dla Ciebie.

Nawyki są tak silne, że kiedy już wypracujesz nawyk nauki, trudno będzie przejść Ci w tryb relaksacji bez nauki.

Jak powinieneś się zabrać do wypracowania nawyku nauki?

Pierwszą rzeczą do zrobienia jest ustalenie harmonogramu nauki (patrz Tip#14).

Pamiętaj jednak, że nawyki nie powstają z dnia na dzień.

Badania wskazują, że uformowanie nawyku zajmuje zwykle od 20 do 30 dni. Musisz więc włożyć trochę pracy, zanim ta technika przyniesie efekty.

5. Miej jasność co do tego, dlaczego chcesz się uczyć

Miej jasnosc co do tego dlaczego chcesz sie uczyc 1

Jednym z najlepszych sposobów na zmotywowanie się do nauki jest bardzo jasne określenie, dlaczego chcesz się uczyć.
Bo nigdy nie będziesz naprawdę zmotywowany, jeżeli nie będziesz dokładnie wiedzieć po co i dlaczego się uczysz. 

PROTIP
Zrób listę powodów, dla których chcesz osiągnąć dobre wyniki w nauce.
Zadaj sobie pytania: 
Po co i dlaczego się uczę?
Co mi da nauka i edukacja w przyszłości?

Oto kilka typowych powodów:
• Chcę dowiedzieć się więcej i rozwijać się.
• Chcę rozwinąć nawyk dążenia do doskonałości.
• Chcę stać się bardziej skupionym i zdyscyplinowanym uczniem.
• Chcę dostać się do dobrej szkoły lub uczelni.
• Chcę się szybko wspinać po drabinie kariery zawodowej.
• Chcę w przyszłości zapewnić to co najlepsze mojej rodzinie i rodzicom.
• Chcę wiedzieć, że dałem z siebie wszystko.
• Chcę żyć bez żalu
.

Sporządź własną listę powodów, dla których warto się uczyć i połóż ją przy biurku.
Następnie, gdy poczujesz brak motywacji, przeczytaj listę jeszcze raz.

6. Używaj map myśli, aby uporządkować informacje

Używaj map myśli, aby uporządkować informacje

Bardzo prawdopodobne, że swoje notatki tworzysz w formie linearnej lub listy najważniejszych informacji. Klasycznym przykładem są notatki w zeszytach.

W związku z tym używanie takich notatek może wydawać Ci się naturalne.

Ale są chwile, kiedy mapy myśli skuteczniejsze niż zapis linearny czy listy jako sposób porządkowania informacji. Czemu?

Ponieważ mapy myśli naśladują w naturalny sposób działanie mózgu i systemu pamięciowego.

Kiedy tworzysz mapę myśli, odzwierciedlasz sposób, w jaki Twój mózg przetworzył i zorganizował informacje na określony temat.

Stworzenie mapy myśli ułatwi Ci dostrzeżenie powiązań pomiędzy poszczególnymi elementami informacjami, „wymusi” opracowanie tematu i głębsze zrozumienie.

Dzięki lepszemu opanowaniu materiału, i pewności, że zrozumiałeś zagadnienie, będziesz otrzymywał lepsze oceny i miał więcej motywacji do dalszej nauki.

Możesz stworzyć mapę myśli za pomocą zwykłego ołówka i kartki papieru. Ale jeśli wolisz zrobić to na telefonie, tablecie lub komputerze, możesz użyć aplikacji takiej jak SimpleMind.

7. Uczyń „nudny” temat interesującym

Uczyń „nudny” temat interesującym

Kiedy trudno Ci się uczyć, ponieważ przedmiot jest „nudny”, zadaj sobie pytanie:
„Czy temat jest naprawdę nudny, czy może tak mi się wydaje, ponieważ zamknąłem na niego umysł?”

Jak powiedział kiedyś G.K. Chesterton: „Nie ma nudnych tematów, są tylko niezainteresowane umysły”.

Jeśli uważasz, że temat jest nudny, spróbuj zająć się nim, zadając sobie pytania:
• Kiedy opracowano tę technikę lub teorię?
• Kto to opracował?
• Jaki problem rozwiązał?
• Jak zmieniłby się dzisiejszy świat, gdyby nie istniała ta technika lub teoria?

Jeśli zadasz właściwe pytania, możesz uczynić każdy temat interesującym.

8. Zrozum temat, a nie tylko go zapamiętaj

Zrozum temat, a nie tylko go zapamiętaj

Jednym z kluczy do efektywnego uczenia się jest zrozumienie tematu, a nie tylko zapamiętywanie faktów.

Fakt, w wielu sytuacjach wymagana jest nauka na pamięć.

Ale ogólnie rzecz biorąc, im więcej lat spędzasz w szkole, tym bardziej oczekuje się od Ciebie zrozumienia relacji i powiązań między różnymi koncepcjami.

Będzie to wymagało od Ciebie wykorzystywania istniejącej wiedzy do wyciągania wniosków, przewidywania lub konstruowania wyjaśnień.

Zrozumienie tematu jest o wiele bardziej satysfakcjonujące, niż zapamiętanie go. Tak więc takie podejście do nauki jest nie tylko bardziej efektywne, ale także motywuje.

9. Szukaj luk w swoim rozumieniu

Szukaj luk w swoim rozumieniu

Jednym z powodów niskiej motywacji może być brak możliwości dzielenia się wiedzą z innymi i nauka w samotności. Warto znaleźć partnera, z którym będziesz na bieżąco dzielić się wiedzą, spostrzeżeniami i przemyśleniami.

PROTIP
Znajdź osobę, z którą będziesz mógł systematycznie się spotykać (może to być Zoom, Skype, WhatsApp) i wspólnie monitorować postępy w nauce. Zadawajcie sobie wnikliwe pytania, rozmawiajcie o tym co było dla was najbardziej fascynujące, tak aby stale rozniecać ogień motywacji i chęć dalszego zgłębiania wiedzy.
Dzięki temu:
Zyskasz fantastyczną dźwignię motywacyjną i kolejny powód, dla którego warto się uczyć.
Pogłębisz swoją wiedzę i szybko zdasz sobie sprawę, że istnieją luki w Twoim zrozumieniu tematu.

Jak powiedział kiedyś Albert Einstein: „Jeśli nie potrafisz tego po prostu wyjaśnić, nie rozumiesz tego wystarczająco dobrze.”

10. Ucz się w krótkich seriach

Ucz się w krótkich seriach

Badania pokazują, że uczymy się lepiej, gdy nauka przebiega w krótkich cyklach.

Nazywa się to „nauka rozłożona w czasie” (spaced learning), a teoria, która za nią stoi, głosi, że mózg potrzebuje czasu na uformowanie trwałych śladów pamięciowych (tzw. konsolidacja).

Wspomnienia powstają poprzez tworzenie się nowych połączeń między neuronami. Aby te wspomnienia zostały utrwalone, neurony powinny pozostać niewzbudzane przez pewien czas, aby nie doszło do zakłóceń (interferencji).

Dlatego uczymy się lepiej w krótkich cyklach nauki. Takie podejście daje neuronom czas na „uformowanie” nowych wspomnień i wiedzy.

Więcej na ten temat możesz przeczytać tutaj.

Przeczytaj wskazówkę nr 11, aby dowiedzieć się, jak zastosować to w praktyce.

11. Użyj techniki Pomodoro

Użyj techniki Pomodoro

Jeśli potrzebujesz systemu do nauki w krótkich seriach, wypróbuj technikę Pomodoro.

Francesco Cirillo wynalazł tę technikę we Włoszech pod koniec lat 80.

Używając minutnika w kształcie pomidora („pomodoro” oznacza po włosku pomidor), stwierdził, że może lepiej się skoncentrować, ucząc się w krótkich odcinkach czasu.

Oto jak zastosować technikę Pomodoro:
1. Wybierz zadanie, nad którym będziesz pracować.
2. Ustaw minutnik na 25 minut.
3. Pracuj nad zadaniem.
4. Przestań pracować, gdy zadzwoni minutnik.
5. Umieść znacznik na kartce papieru/stronie.
6. Jeśli masz mniej niż cztery znaczniki kontrolne, zrób sobie przerwę od 3 do 5 minut, a następnie powtórz czynności od kroku 1.
7. Po czterech sesjach pomodoro zrób sobie 15-30 minutową przerwę.
8. Narysuj linię przez cztery znaczniki i zacznij od nowa liczyć znaczniki.

Istnieje wiele aplikacji, które pomogą Ci zastosować technikę Pomodoro i stać się uczniem, który lepiej zarządza czasem. Oto niektóre z najlepszych dostępnych aplikacji.

12. Nie oczekuj, że będziesz czuł się zmotywowany cały czas

Nie oczekuj ze bedziesz czul sie zmotywowany caly czas

O dziwo, jednym z najlepszych sposobów radzenia sobie z brakiem motywacji jest zaprzestanie oczekiwania, że będziesz czuć się zmotywowany przez cały czas.

Faktem jest, że nikt przez cały czas nie czuje się zmotywowany.

Dlatego nie licz i nie czekaj na motywację, aby wykonać swoją pracę.

Czasami motywacji po prostu nie ma.

Dlatego potrzebujesz wprowadzić rutynę i wypracować nawyki związane z nauką, takie podejście pozwoli Ci zawsze ograć brak motywacji.

13. Ćwicz swój mózg

Ćwicz swój mózg

Aby zmotywować się do nauki, musisz ćwiczyć swój mózg. Pomyśl o swoim mózgu jak o mięśniu.

Rozwijanie zdolności koncentracji jest jak trening światowej klasy sprintera.

Chodzi o konsekwencję i stopniowe postępy.

Nieustannie ćwicz swój mózg, nawet gdy się nie uczysz.

Możesz to zrobić, czytając, rozważając trudne problemy, rozwiązując zagadki lub prowadząc dzienniki.

Im większa różnorodność sposobów trenowania mózgu, tym silniejszy i bardziej elastyczny stanie się Twój mózg.

Istnieje wiele ciekawych apek na telefon przeznaczonych do treningu mózgu. Tutaj znajdziesz 10 popularnych:
Best Brain Training Apps

Podobnie jak w przypadku treningu fizycznego, kluczową częścią treningu mózgu jest odpoczynek i regeneracja.

Upewnij się, że śpisz co najmniej 8 godzin w nocy (wielu uczniów potrzebuje nawet 9 do 10 godzin snu w nocy).

Odżywianie to kolejny ważny aspekt treningu mózgu.

Mózg potrzebuje pewnych kwasów tłuszczowych, aby optymalnie funkcjonować. Możesz uzyskać te kwasy tłuszczowe jedząc orzechy, awokado i ryby.

Inne wartościowe pokarmy dla mózgu to:
Jagody, borówki,
Pestki np. dyni, słonecznika,
Owoce,
Warzywa,
Gorzka czekolada 😉

14. Zorganizuj swój czas

Zorganizuj swój czas

Tworzenie harmonogramu nauki jest formą zaangażowani i wpływa na poczucie kontroli, dzięki czemu będziesz czół motywację.

Oto kilka przydatnych kroków w tworzeniu harmonogramu nauki:
1. Dla każdego przedmiotu zrób listę zadań, które musisz wykonać, aby przygotować się do egzaminu.
2. Pobierz szablon harmonogramu nauki i zaplanuj godziny, które przeznaczysz na naukę.
3. O ile to możliwe, wybieraj bloki czasowe, które są takie same każdego dnia (np. 15:30 do 17:30), aby harmonogram nauki był łatwy do zapamiętania a uczenie stało się rutyną.
4. Stwórz dzienny plan zawierający listę najważniejszych zadań do wykonania na dany dzień.

Przejrzyj swój harmonogram nauki pod koniec każdego tygodnia.

Przed egzaminem oceń, czy jesteś na dobrej drodze do osiągnięcia celów nauki. Jeśli nie, dostosuj swój harmonogram, znajdując dodatkowe bloki czasu na naukę.

15. Ucz się w grupie

Ucz sie w grupie

Wiele osób motywuje do nauki, uczenie się w grupie.

Oczywiście ważne jest, aby znaleźć odpowiednie osoby do tej grupy. Powinny być ambitne, kompetentne i zmotywowane do nauki.

Ważne, aby taka grupa nie liczyła więcej niż czterech uczniów/studentów. Jeśli grupa jest większa niż cztery osoby, pojawia się rozproszenie.

Nauka w grupie to nie tylko sprawdzanie swojej wiedzy. Daje również każdemu w grupie poczucie odpowiedzialności.

Kiedy uczysz się w grupie, możesz np. złożyć deklarację co do zmiany jakiegoś bezproduktywnego nawyku lub zobowiązać się do wypracowania jakiegoś nowego wartościowego.

Ale korzyści płynące z nauki w grupie nie kończą się na tym.

Kiedy uczysz się w grupie, możesz porównać swoje notatki z notatkami innych osób. Otrzymasz w ten sposób fantastyczną informację zwrotną. Będziesz mógł je również uzupełnić oraz przekształcić w o wiele lepsze notatki, niż kiedy sam byś je tworzył.

Ponadto nauka w grupie wykorzystuje fakt, że każdy ma inne mocne i słabe strony. Jeśli jest koncepcja, której nie rozumiesz, istnieje prawdopodobieństwo, że ktoś z Twojej grupy będzie w stanie Ci ją wyjaśnić.

16. Uczyń naukę aktywną, a nie pasywną

Uczyń naukę aktywną, a nie pasywną

Uczenie się pasywne to wielokrotne spostrzeganie lub odtwarzanie informacji, które chcesz zapamiętać. Opiera się na założeniu, że wystarczy ponownie przeczytać notatki, rozdział książki lub wysłuchać wkładu, aby przyswoić informacje.

Jednak badania pokazują, że nie jest to najlepszy sposób uczenia się.

Skuteczna nauka to nauka aktywna. Potrzebujesz przetworzyć informacje, które chcesz zapamiętać i zrozumieć.

Pamięć to sieć wzajemnie powiązanych informacji, kiedy się uczysz musisz łączyć to co już wiesz z nowym materiałem.
Jeśli więc chcesz szybko i skutecznie nauczyć się nowego tematu, wykorzystaj jak najwięcej aktywnego uczenia się.

Podczas nauki zadawaj sobie pytania:
Co to jest…?
Co to oznacza…?
Na czym to polega…?
Jakie funkcje pełni…?
Co może wyjaśnić…?

Dlaczego…?
Jaka jest…?
Jakie ma znacznie…?
W jakich obszarach…?
Z czego to wynika…?

Inne przykłady aktywnego uczenia się:
Znajdowanie zastosowań nowego tematu we własnym życiu.
Wykonywanie studiów przypadku, w których nowe pomysły lub teorie są umieszczane w określonym kontekście.
Wykonywanie projektów grupowych.
Przeglądanie i komentowanie prac znajomych.
Myślenie o możliwych zastosowaniach koncepcji do problemów, które się pojawiają.

17. Zaplanuj relaks

Zaplanuj relaks

Może się to wydawać oczywiste, ale kiedy koncentrujesz się na nauce do zbliżającego się egzaminu, łatwo zapomnieć, że potrzebujesz również czasu na relaks.

Pamiętasz punkt 10 i „nauka rozłożona w czasie”?

Kiedy przyswajasz nowe informacje, system pamięciowy potrzebuje czasu, aby je utrwalić na dłużej. Oznacza to, że potrzebujesz przerwy między sesjami uczenia się.

Krótko mówiąc, musisz zaplanować relaksację, aby naładować akumulatory i uczyć się efektywniej.

18. Ćwicz regularnie

Cwicz regularnie

Kiedy koncentrujesz się na nauce do egzaminu, często nie masz czasu na ćwiczenia fizyczne.

Jeśli to jednak możliwe, ćwicz codziennie od 20 do 30 minut.

Regularne ćwiczenia są niezbędne, jeśli chcesz efektywnie się uczyć i zachować motywację.

Aktywność aerobowa, taka jak pływanie, bieganie czy nawet skakanka, pomaga dotlenić krew i wysłać więcej składników odżywczych do mózgu.

Pomaga to w myśleniu i koncentracji.

Badania pokazują nawet, że krótkie okresy lekkich ćwiczeń bezpośrednio po nauce poprawiają przypominanie sobie nowych informacji.


Czas na utrwalenie poznanych metod motywacji

Jak zmotywować się do nauki 18-metod Ebook

Czy zdobyłeś jakieś nowe cenne informacje czytając ten wpis? Czy chciałbyś, przyswoić je na dłużej i móc z nich korzystać na co dzień?

Bo wiesz, samo przeczytanie artykułu nie wystarczy, aby zacząć praktykować tę wiedzę podczas nauki i skutecznie wzbudzać w sobie motywację.

Aby zacząć na co dzień używać tych wszystkich wskazówek, potrzebujesz powracać do nich przez pewien czas, aż do ich utrwalenia i wypracowania nowego nawyku.

Dlatego stworzyłem graficzne wspomagacze motywacji. Zostały tak zaprojektowane, aby ułatwić Ci wprowadzenie tej wartościowej wiedzy w życie i praktykowanie jej podczas nauki.

Dokonując zakupu przyczynisz się również do rozwoju i powstawania kolejnych map.


Poszerz swoją wiedzę na temat jak się uczyć:
Bibliografia:
  • Trening pamięci. Projektowanie, realizacja, techniki i ćwiczenia.  Bąbel, P., Baran, A. (2011) Wydawnictwo: Difin
  • Jak się uczyć? Ewa Czerniawska, Maria Ledzińska,  wydawnictwo: Park
  • Uczymy jak się uczyć. Robert Fisher, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
  • Twój mózg w działaniu. David Rock, Wydawnictwo Rebis
  • Jak się uczyć. Ron Fry, Wydawnictwo Rebis
  • Psychologia nauczania – Ujęcie poznawcze. Maria Ledzińska, Ewa Czerniawska, Wydawnictwo naukowe PWN

12 thoughts on “Jak zmotywować się do nauki? 18 skutecznych sposobów”

  1. Ja mam swój sposób na naukę. Słysząc o mapach myśli odechciewa mi się. Ale ja korzystam z innej metody – pisze to co mi potrzebne potem czytając to zaznaczam na kolorowo. Tę notatki potrafią zająć mi do 3h, oraz 7 kartek A4

  2. Mapa marzeń jest najbardziej motywujaca 😀 Ja zwykle przypinam sobie na tablicy korkowej jakies inspirujace cytaty o nauce języka obcego 😀 Ale ta mapę marzeń to muszę chyba wypróbowac 😀 Pozdrawiam 😉

  3. Nagradzanie w trakcie nauki bardzo pomaga. Można nagradzać się wieloma niewielkimi rzeczami jak np. kostka czekolady czy chwila drzemki :). Sprawdza się!

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Share via
error: Content is protected !!
Przewiń do góry
Send this to a friend