Co to jest mapa myśli? Definicja

Zastanawiasz się co to jest Mapa Myśli? I czy w ogóle warto się w to bawić? A może chcesz dowiedzieć się jaki jest cel tworzenia map myśli i jakie mają zastosowanie w nauce lub pracy? Brakuje Ci motywacji do ich tworzenia? I chcesz poznać jakie korzyści płyną z używania map, aby przekonać się, czy warto poświęcić czas na ich tworzenie? Doskonale rozumiem Twoją ciekawość i obawy.

W tym artykule znajdziesz odpowiedzi na pytania:


MAPA MYŚLI – WPROWADZENIE

Mapy Myśli przeszły długą drogę od kiedy Tony Buzan przedstawił je światu. Obecnie stają się mainstreamowym narzędziem, z którego korzystają uczniowie, studenci, nauczyciele i ludzie zajmujący się przekazywaniem wiedzy.

Mapy myśli ewoluują w kierunku graficznego zarządzania i przetwarzania informacji, narzędzia, które zmienia nasz sposób myślenia na temat uczenia się i codziennych zmagań z natłokiem informacji – odsłaniając nową perspektywę i możliwość rozwinięcia umiejętności efektywnej strategii notowania nielinearnego i myślenia wizualnego.

Mapa myśli przypomina swoją strukturą drzewo, na którym przedstawione są relacje i powiązania pomiędzy zapisanymi na niej informacjami, w postaci tzw. słów-kluczy.

Jak tworzyć mapy myśli
Przykładowa struktura mapy myśli

CO TO JEST MAPA MYŚLI?

Mapa Myśli to narzędzie służące do przedstawiania informacji, wiedzy, pojęć w formie graficznej, którego celem jest ułatwienie ich zrozumienia i zapamiętania.

  • Mapa myśli (ang. mind map)  to nielinearny i przestrzenny zapis informacji zorganizowany wokół centralnego tematu, idei lub słowa kluczowego.
  • Notatka o strukturze promienistej, która odwzorowuje ciąg skojarzeń wychodzących od centralnego słowa kluczowego.
  • Strategia przetwarzania, zapamiętywania, przechowywania, przypominania i organizacji informacji.
  • Diagram o strukturze hierarchicznej, który służy do wizualnego organizowania i przedstawiania informacji, myśli lub pomysłów.
  • Połączenie słów związanych z logiką i intelektem oraz liczb, które nadają kolejność i hierarchię informacjom.
Przykład mapy myśli - Powtarzanie
Przykład mapy myśli, którą stworzyłem na podstawie fragmentu wykładu Dr Anny Ziółkowskiej ’10 Przykazań skutecznego uczenia się’. Więcej przykładów map myśli z tego wykładu znajdziesz tutaj.

CEL TWORZENIA MAPY MYŚLI

  • Tworzenie nielinearnych notatek, w których tzw. słowa klucze (najistotniejsze informacje) przedstawione są za pomocą powiązanych ze sobą linii lub strzałek, które wyodrębniamy z tekstu lub wykładu w celu dostrzeżenia powiązań, zależności pomiędzy elementami informacji.
  • Przetworzenie informacji, które będzie wymagało zrozumienia treści, dokonania ich przeformułowania (przemyślenia), wyrażenia własnymi słowami i nadania nowym treściom wysokiego poziomu organizacji.
  • Szybkie i zwięzłe uchwycenie najistotniejszych elementów informacji, które chcemy przetworzyć, zrozumieć oraz zapamiętać na dłużej.
  • Eksploracja wybranego zagadnienia, które zostaje rozwinięte i doprecyzowany w kolejnych słowach kluczach, wątkach, skojarzeniach i podtematach
  • Odzwierciedlenie funkcjonowania ludzkiego systemu pamięciowego, który działa poprzez asocjacje i powiązania.
  • Świadome łączenie ze sobą nowych elementów informacji z tą, którą już posiadamy i rozbudowa sieci wzajemnie powiązanych pojęć w umyśle.

ZASTOSOWANIE MAP MYŚLI:

  • tworzenie zwięzłych notatek i efektywna nauka,
  • myślenie krytyczne,
  • przekazywanie wiedzy,
  • planowanie,
  • wyznaczanie celów,
  • rozwiązywanie problemów.

W nauce

Ostatnie 10 lat dostarczyło nam niesamowitego wglądu w ludzki umysł i nasze ograniczone zdolności do przetwarzania, zapamiętywania i przechowywania dużych ilości informacji.

Badania te pokazały, że nasza zdolność do efektywnej nauki jest bardzo mocno związana z umiejętnością koncentracji, aktywnego przetwarzania informacji, tworzenia powiązań pomiędzy tym co już wiemy a nową wiedzą, kategoryzowania i porcjowania informacji, czy tworzenia asocjacji pomiędzy elementami informacji.

Tworząc mapę myśli właściwie wykorzystujemy wszystkie te elementy.

Notowanie jako strategia organizowania informacji, jak podkreśla psychologia poznawcza, stanowi najcenniejszą pomoc w uczeniu się. Aby sporządzić mapę myśli, trzeba nie tylko zrozumieć treści, ale także skorzystać z wcześniejszej wiedzy dla nadawania nowym treściom wysokiego poziomu organizacji.

Sporządzanie notatek jest często stosowane przez uczących się na wszystkich etapach nauki. Może mieć ono postać trzech rodzajów strategii poznawczych:

  • powtarzania,
  • aktywnego opracowywania (elaboracji),
  • organizowania.

Notowanie jako strategia powtarzania polega na sporządzaniu dosłownych, często bardzo obszernych notatek. Mają one najmniejszą skuteczność, gdyż nie prowokują do głębszego przetwarzania informacji. Taki sposób notowania może mieć jedynie wartość kiedy uczysz się zupełnie nowych treści lub rozpoczynasz dopiero poznawanie danej dziedziny.

Notowanie jako strategia elaboracji polega na sporządzaniu notatek własnymi słowami, uzupełnianie tekstu elementami graficznymi, uwypuklającymi ważne informacje. Takie notatki są bardziej skuteczne jako strategia poznawcza, gdyż wymagają zrozumienia treści, dokonania ich przeformułowania, a przy sprawdzaniu wiedzy pozwalają na szybkie zorientowanie się, co zostało już zapamiętane, a co wymaga jeszcze utrwalenia.

Notowanie jako strategia organizowania stanowi najcenniejszą pomoc w uczeniu się. Może mieć postać map myśli (pojęciowych), notatek w postaci diagramów, drzewek hierarchicznych. Aby je sporządzić, trzeba nie tylko zrozumieć treści, ale także skorzystać z wcześniejszej wiedzy dla nadania nowym treściom wysokiego poziomu organizacji. (prof. M. Ledzińska, prof. E. Czerniawska 2011)

Czy wystarczy sporządzić notatki, aby się nauczyć? Raczej nie, notatki stanowią pomoc w nabywaniu i utrwalaniu wiedzy oraz sprawdzaniu poziomu opanowania treści, ale nie zastępują uczenia się.

Pozwalają na łatwiejsze przypominanie sobie materiału przed sprawdzianami czy egzaminami. Im są lepiej opracowane, bardziej czytelne, krótkie, wyrazistsze, tym lepiej będą służyły w tej funkcji.

Dzieje się tak ponieważ, mapa myśli pomaga lepiej analizować, rozumieć, syntetyzować wiedzę poprzez nadanie informacjom  struktury, w której łatwo można zauważyć zależności i relacje pomiędzy poszczególnymi elementami informacji.

Dlatego Mapy myśli są doskonałym wsparciem podczas:

  • Nauki z książek, notatek, wykładów.
  • Próby zrozumienia złożonych zagadnień, teorii.
  • Podczas myślenia krytycznego, kreatywnego.
  • Przygotowania do prezentacji, egzaminów, wypracowań.
  • Notowania pomysłów, informacji, spostrzeżeń.
  • W czasie przeprowadzania tzw.brainstorming (burzy mózgu) indywidualnego, grupowego. 
Zastosowanie map myśli w nauce

Mapy Myśli można również z powodzeniem stosować w :

Życiu codziennym

  • śledzenie dat, wydarzeń, informacji,
  • planowanie finansów, wakacji itp,
  • konstruktywne rozwiązywanie problemów,
  • ustalanie celów,
  • zarządzanie wydarzeniami i czasem.

Pracy (do planowania)

  • interesów,
  • badań,
  • wystąpień,
  • spotkań,
  • projektów,
  • strategii sprzedaży i marketingu.

KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z TWORZENIA MAP MYŚLI

Korzyści wynikające z używania Map Myśli są naprawdę niesamowite.  Pomagają nam myśleć efektywniej, zwiększają kreatywność i poziom produktywności. Przyjrzyjmy się teraz bliżej w jaki sposób możemy efektywnie wykorzystać mapy myśli w naszym życiu.

Dostarczają globalnej perspektywy dla pomysłów i informacji

Jednym z powodów, dla których poszczególne elementy informacji są czasem trudne do zrozumienia, jest brak możliwości ujrzenia ich z większej (szerszej ) perspektywy.

To tak jak w przypadku układania puzzli z dużą ilością małych elementów.  Jeżeli zaczniemy ich układanie bez wcześniejszego spojrzenia na obraz całość, to złożenie tych małych elementów w całość będzie niezwykle trudne.

Tak samo jest w przypadku złożonych informacji, które staramy się przyswoić. Podczas uczenia się bardzo łatwo jest zagubić się w detalach i stracić z oczu obraz całości. Jeśli będziesz w stanie dostrzec informacje z globalnej perspektywy dużo łatwiej przyjdzie Ci  poskładanie tych małych elementów w sensowną całość.

Weźmy ten wpis jako przykład. Nawet jeśli zapoznasz się  z większością informacji w nim zawartych to możesz mieć problem z dostrzeżeniem  niektórych połączeń, które pozwoliłby Ci w pełni rozumieć sens tego zagadnienia po jednokrotnym przeczytaniu. Z drugiej strony, spędzenie kilku chwil na zwykłe przejrzenie mapy myśli dostarczy Ci  szerokiej perspektywy i całościowego wglądu w omawiane tutaj kwestie.

Poprawa zdolności rozwiązywania problemów

Im lepiej  jesteś w stanie uporządkować swoje myśli  i problemy dzięki mapowaniu myśli tym bardziej prawdopodobne, że odnajdziesz więcej powiązań pomiędzy pozornie niepasującymi do siebie fragmentami informacji.  Może okazać się to bardzo pomocne w  odnalezieniu odpowiedzi na pytania, których istnienia wcześniej nie byłeś świadomy.

Doskonalenie kreatywnego i krytycznego myślenia

Nasza umiejętność krytycznego i kreatywnego myślenia opiera się na umiejętności efektywnego łączenia pozornie niezwiązanych ze sobą elementów informacji w całość.

Mapy myśli są jednym z najlepszych dostępnych narzędzi, które może usprawnić i pobudzić rozwój tego typu myślenia.

Polepszenie koncentracji

Czytanie lub przyswajanie informacji w sposób linearny bardzo obciąża Twój mózg.  W rzeczywistości, czytanie w ten sposób przez dłuższy czas może prowadzić do wyczerpania umysłowych zasobów. Może to prowadzić do zmęczenia i obniżenia koncentracji.

Często kiedy czytasz fragmenty jednakowo zapisanych informacji zapominasz wszystko to co właśnie przeczytałeś, ponieważ nie pobudza to aktywnie Twojego umysłu. Tworzenie natomiast Map myśli, dostarcza Twojemu mózgowi angażującej aktywności, łącząc informacje z kolorami, obrazami, symbolami i słowami kluczami, które współpracują razem, aby pobudzić Twój umysł i poprawić koncentrację.


Dowiedz się więcej na temat Jak Tworzyć Map Myśli

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Share via

Hej. Podobał Ci się artykuł? Podziel się proszę ze znajomymi :)

Nie dzięki. Może inny razem.
This window will automatically close in 10 seconds
error: Content is protected !!
Przewiń do góry
Send this to a friend