Koncentracja uwagi klucz do efektywnej nauki

„Nie ma złej pamięci jest tylko brak uwagi”

Z tego wpisu dowiesz się dlaczego umiejętność ukierunkowywania uwagi i koncentracji jest kluczowa dla efektywnej nauki.

Dowiesz się co przyciąga naszą uwagę. Dzięki czemu łatwiej będziesz mógł ją ukierunkowywać.

Poznasz również kluczowe cechy koncentracji i uwagi.

Dlaczego koncentracja i uwaga są takie ważne?

Aby czegoś się nauczyć, trwale zapamiętać, to musisz całkowicie skoncentrować się na tym. Skupić swoją uwagę właśnie na tej a nie innej informacji lub czynności przez dłuższy czas.

Oczywiście samo utrzymanie informacji w pamięci nie wystarczy, aby zapamiętać ją na dłużej, musisz ją jeszcze odpowiednio przetworzyć, opracować, ale to już kolejny krok, o którym będę pisał w kolejnych artykułach.

Ukierunkowanie uwagi i utrzymanie jej przez dłuższy czas na danej informacji, jest również sygnałem dla Twojego mózgu, że jest ona dla ciebie ważna.

Przyjrzyjmy się teraz bliżej i odpowiedzmy sobie na pytanie:

Co to jest uwaga i koncentracja?

Uwaga – system odpowiedzialny za selekcję informacji

Zastanówmy się przez chwilę od czego zaczyna się proces przyswajania nowych informacji i wiedzy.

Informacje docierają do naszego mózgu za pomocą zmysłów: wzroku, słuchu, węchu, smaku, dotyku.

Ponieważ napływają nieustannie i jest ich tak dużo, to nie jesteśmy ich w stanie wszystkich świadomie przetworzyć. Większość z nich nigdy nie zostanie zakodowana i przepadnie bezpowrotnie.

Do naszego mózgu nieustannie napływają nowe bodźce.

Przez krótką chwilę informacje ze zmysłów są przechowywane w tzw. pamięci sensorycznej. Czas przechowywania informacji w pamięci sensorycznej to 0,5 -1 s dla informacji wzrokowych. I około 2s dla informacji słuchowych.

Aby informacja ze zmysłów przeszła z pamięci sensorycznej do pamięci roboczej (operacyjnej) (to daje jej szansę na trwalsze zapamiętanie), musi zostać objęta uwagą.

To podstawowy i niezbędny początek trwałego zapamiętywania. Jeśli jakaś informacja umknie twojej uwadze, to nie zostanie zapamiętana.

Ten mechanizm zna każdy, kto zastanawiał się, czy wychodząc z domu, wyłączył kuchenkę lub zamknął drzwi na klucz. Jeżeli tego nie zapamiętaliśmy, to dlatego, że nie skupiliśmy się na wykonaniu tej czynności. Nie ukierunkowaliśmy na nią naszej uwagi.

Analogicznie jest z uczeniem się. Aby przyswoić wiedzę z książek, wykładów, lekcji, multimediów, to musisz świadomie ukierunkować i utrzymać uwagę tylko na tych informacjach, które są dla Ciebie istotne, tych które chcesz zapamiętać a pozostałe ignorować. 

Możemy to robić skutecznie dzięki temu, że zostaliśmy wyposażeni w system selekcji informacji.

To właśnie on pozwala sterować i ukierunkowywać uwagę.

Możemy świadomie ukierunkowywać  naszą uwagę, utrzymywać koncentrację i ignorować pozostałe bodźce, które walczą o naszą uwagę. 

Koncentracja – aktywny proces, który wymaga wysiłku 

Koncentracja to aktywny proces utrzymania uwagi przez dłuższy czas, który pomaga nam świadomie przenieść informacje z pamięci roboczej do pamięci długotrwałej.

Koncentracja łatwo ulega rozproszeniu, dlatego w takiej sytuacji musimy ponownie włożyć wysiłek, aby ją utrzymać.

Ukierunkowanie uwagi i utrzymanie koncentracji decyduje o skuteczności nauki

Niezależnie od tematu, na który się uczysz, istnieje kilka uniwersalnych metod, które pomogą Ci skoncentrować się na najważniejszych aspektach materiału:

1. Aktywne pisanie i rysowanie:
   • Gdy uczysz się nowego materiału, zapisuj na papierze lub w notesie najważniejsze punkty. Możesz także używać rysunków i schematów, aby lepiej zrozumieć i zapamiętać skomplikowane koncepcje.
2. Robienie notatek:
   • Przygotuj się na zapisywanie kluczowych informacji. Może to być robienie notatek ręcznie lub nawet dyktowanie sobie ważnych punktów, aby potem je przetworzyć.
3. Ustalenie celów nauki:
   • Na początku sesji nauki zastanów się, co jest najważniejsze w danym temacie. Określenie celów na początku pomoże Ci skupić uwagę na najistotniejszych aspektach.
4. Podsumowania:
   • Po każdym etapie nauki rób krótkie podsumowania. Możesz to robić pisemnie lub ustnie, streszczając główne punkty i wnioski, do których doszedłeś.
5. Zadawanie sobie pytań:
   • Stosuj metody aktywnej nauki, zadając sobie pytania. Możesz poszukiwać podobieństw między różnymi koncepcjami, szukać reguł lub kategoryzować informacje, aby lepiej je zrozumieć.
6. Wykorzystanie wizualizacji:
   • Używaj obrazów, diagramów, a nawet plansz, aby lepiej zrozumieć i zapamiętać materiał. Wizualne przedstawienie informacji często ułatwia ich przyswajanie.
7. Prezentacje multimedialne:
   • Jeśli masz dostęp do technologii, wykorzystaj prezentacje multimedialne lub edukacyjne filmy wideo, które mogą pomóc Ci lepiej zrozumieć skomplikowane koncepcje.

Pamiętaj, że każdy z nas ma swój unikalny sposób nauki, dlatego eksperymentuj z różnymi technikami i znajdź te, które najlepiej odpowiadają Twoim potrzebom. Skuteczne kierowanie własną uwagą to podstawa efektywnej nauki, wypróbuj dwie lub trzy z powyższych i zostaw te, przy których naprawdę czujesz różnicę.

Kiedy już uda Ci się przenieść informacje z pamięci sensorycznej do pamięci roboczej za pomocą uwagi, nie oznacza to jeszcze, że trwale ją zapamiętasz.

Aby tego dokonać musisz ją teraz opracowywać aktywnie w pamięci roboczej, proces ten będzie również wymagał od Ciebie koncentracji.

Dzięki temu przeniesiesz ją do pamięci długoterminowej, gdzie informacje bardzo rzadko ulegają trwałemu zapomnieniu, o ile będziesz je powtarzał.  Dokładnie jak to zrobić opisuję tutaj: Powtarzanie – jak zapamiętać więcej z tego, czego się uczymy

Pięć cech uwagi, które warto znać

Uwaga to nie tylko zdolność skupienia się, ale też wybór, na co je skierować: odsianie tego, co nieważne, utrzymanie skupienia przez dłuższy czas i przełączanie się między zadaniami. Każdą z tych rzeczy da się ćwiczyć.

Pamiętaj, że uwaga obejmuje selektywność, przeszukiwanie, czujność, podzielność oraz przerzutność. Każdy z tych aspektów odgrywa niezwykle ważną rolę w procesie nauki i przyswajania wiedzy.

Im więcej rzeczy naraz walczy o Twoją uwagę, tym bardziej liczy się umiejętność decydowania, czemu ją oddajesz — nie tylko w nauce, ale i na co dzień.

Przyjrzyjmy się teraz bliżej poszczególnym cechom uwagi.

Cechy koncentracji

Selektywność

Twoją uwagę cechuje selektywność, czyli możesz skoncentrować się dokładnie na czym chcesz, czy potrzebujesz a resztę informacji możesz zignorować. A ignorujesz je głównie po to, żeby Cię nie rozpraszały.

Przeszukiwanie

Przeszukiwanie to zdolność aktywnego wyławiania tego, czego akurat potrzebujesz, spośród wielu innych bodźców. Używasz jej za każdym razem, gdy szukasz jednego wzoru na gęsto zapisanej stronie albo swojego nazwiska na liście.

Czujność

Uwaga cechuje się również czujnością, czyli dzięki niej potrafisz utrzymać koncentrację przez dłuższy czas i zauważasz jej spadek, co prowokuje Cię do wysiłku aby tę koncentrację ponownie przywrócić.

Podzielność

Twoja uwaga jest podzielna, czyli możesz jednocześnie wykonywać dwie czynności. Taką podzielność uwagi wykorzystujesz przy równoczesnym słuchaniu i notowaniu istotnych informacji, podczas wykładu.

Przerzutność

Podobną cechą jest przerzutność, którą obserwujemy wtedy, gdy wykonujemy dwa zadania bardzo absorbujące i nie jesteśmy w stanie skupić się na nich jednocześnie, tylko musimy przerzucać uwagę z jednej czynności na drugą.

Koncentrację można ćwiczyć

Tutaj znajdziesz cały artykuł poświęcony temu jak ćwiczyć koncentrację: Jak poprawić koncentrację? 9 ćwiczeń, które wzmocnią Twoją koncentrację i pamięć

Podsumowanie

Koncentracja to nie talent, z którym się rodzisz. To umiejętność, która opiera się na jednym mechanizmie: uwaga wybiera, co trafi do pamięci roboczej, a co przepadnie. Wszystko, czego się uczysz, przechodzi przez to wąskie gardło.

Czas na utrwalenie poznanych koncepcji

Czy zdobyłeś/aś jakieś nowe cenne informacje, czytając ten wpis? Czy chciałbyś/łabyś, przyswoić je na dłużej i móc z nich korzystać na co dzień?

E-book „Koncentracja i Uważność” to przewodnik po technikach i strategiach, które pomagają w zwiększeniu skupienia i świadomości umysłowej. Znajdziesz tu praktyczne porady i ćwiczenia na rozwijanie koncentracji i uważności, niezbędne w szybko zmieniającym się świecie. Dołączona mapa myśli wizualnie podsumowuje te koncepcje, ułatwiając ich przyswojenie i zastosowanie. Jest to idealne narzędzie dla każdego, kto chce poprawić swoją efektywność w nauce i pracy.

Dokonując zakupu przyczynisz się również do rozwoju bloga i powstawania kolejnych map myśli związanych z efektywną nauka, pamięcią, funkcjami mózgu.

✨ Jeśli ten artykuł był dla Ciebie pomocny:

✓ podeślij go komuś, komu też może się przydać
✓ albo udostępnij dalej — dzięki temu więcej osób może na niego trafić

Udostępnij jednym kliknięciem:👇

Więcej na temat efektywnej nauki:

• Jak uczyć się 10x szybciej? Dieta, mózg, pamięć
• Technika Pomodoro – jak uczyć się skuteczniej w 25-minutowych blokach?
• 4 Warstwy Skutecznej Nauki | Rewolucyjna Metoda Uczenia się
• Teoria obciążenia poznawczego – jak uczyć się efektywniej i szybciej o 40%
• Spaced Repetition: Co to jest i jak stosować powtórki interwałowe