Zaimki wskazujące po angielsku: this, that, these, those

Cztery słowa, jedna prosta siatka: blisko czy daleko, jedna rzecz czy więcej. Zaimki wskazujące (demonstrative pronouns) to teoretycznie najłatwiejszy temat w całej serii o zaimkach — a mimo to this books i these is regularnie pojawiają się w pracach uczniów. W tym wpisie pokazuję system 2×2, największą pułapkę (wymowa this vs these, których Polak często nie słyszy jako różnych słów) oraz drugie życie słowa that.

⚡ Zaimki wskazujące w pigułce

Szybka ściągawka: wybierz formę według dwóch rzeczy: odległości (blisko czy daleko?) oraz liczby (jedna rzecz czy więcej?).

Odległość	Jedna rzecz	Więcej rzeczy	Przykład
Blisko	this	these	This book / These books
Daleko	that	those	That house / Those houses

Najważniejsza zasada:

this i that łączą się z liczbą pojedynczą;
these i those łączą się z liczbą mnogą;
ta sama logika działa w czasie: this week, ale that day.

⚠️ Najczęstszy błąd: This books are interesting. Poprawnie: These books are interesting. Przy books potrzebujesz formy mnogiej.

Czym są zaimki wskazujące?

Zaimek wskazujący pokazuje, o którą konkretnie rzecz lub osobę chodzi, i jednocześnie mówi, jak daleko ona jest od mówiącego — jakbym wskazywał palcem. W gramatyce języka angielskiego cały system to tylko cztery słowa: this, that, these, those, ułożone według dwóch kryteriów — odległości i liczby.

This is my phone. — To (tu, blisko) jest mój telefon.
That is our school. — Tamto (tam, dalej) to nasza szkoła.

This i these — blisko mnie

This (pojedyncza) i these (mnoga) wskazują rzeczy w zasięgu ręki albo w bezpośrednim otoczeniu — po polsku „ten, ta, to / te, ci”.

This coffee is delicious. — Ta kawa (którą trzymam) jest pyszna.
These shoes are new. — Te buty (które mam na sobie) są nowe.

This wskazuje też rzeczy bliskie w czasie: this week (w tym tygodniu), this morning (dziś rano).

That i those — dalej ode mnie

That (pojedyncza) i those (mnoga) wskazują rzeczy oddalone — po drugiej stronie pokoju, ulicy, albo po prostu nie u mnie.

That house on the corner is for sale. — Tamten dom na rogu jest na sprzedaż.
Those birds are storks. — Tamte ptaki to bociany.

Odległość bywa też czasowa — that wskazuje rzeczy z przeszłości: That was a great day. (To był świetny dzień — wtedy, nie teraz.) Dlatego o wspomnieniach naturalnie mówi się przez that/those, nawet jeśli emocjonalnie są „bliskie”.

This czy these? — pułapka wymowy

Największy praktyczny problem tego tematu nie leży w gramatyce, tylko w uchu. Dla Polaka this i these brzmią niemal identycznie — a różnią się długością i jakością samogłoski:

this = /ðɪs/ — krótkie „y” (jak w polskim „mysz”), na końcu bezdźwięczne „s”
these = /ðiːz/ — długie „ii” (jak w „dziiiwne”), na końcu dźwięczne „z”

Jak zapamiętać: these jest „dłuższe” i w piśmie (5 liter), i w wymowie (długie /iː/). Krótkie słowo — krótka samogłoska — jedna rzecz; dłuższe słowo — długa samogłoska — wiele rzeczy.

W zadaniach ze słuchu ta para potrafi przesądzić o odpowiedzi — jeśli po zaimku słyszysz rzeczownik w liczbie mnogiej (these shoes), to potwierdzenie, że padło these, nie this.

That — drugie życie słowa

That to jedno z najbardziej zapracowanych słów w angielskim i nie zawsze znaczy „tamten”. Dwa inne wcielenia, na które trzeba uważać:

spójnik „że”: I know that you are right. — Wiem, ŻE masz rację.
zaimek względny „który”: The car that broke down… — Samochód, KTÓRY się zepsuł…

Rozróżnienie jest proste: zaimek wskazujący stoi samodzielnie albo przed rzeczownikiem i da się przetłumaczyć jako „tamten/tamto”. Jeśli that łączy dwa zdania — to spójnik albo zaimek względny. Rolę względną opisuję szczegółowo we wpisie o zdaniach względnych.

Zaimek czy przymiotnik wskazujący?

Te same cztery słowa działają w dwóch trybach — samodzielnie (jako zaimek, zastępują rzeczownik) albo przed rzeczownikiem (jako określnik, opisują go):

This is my bag. — samodzielnie: „to” zastępuje rzeczownik
This bag is mine. — przed rzeczownikiem: „ta torba”

Dobra wiadomość: formy są identyczne w obu trybach, więc nie musisz uczyć się niczego dodatkowego — zasada blisko/daleko i pojedyncza/mnoga działa tak samo.

Najczęstsze błędy

Przez lata sprawdzania prac uczniów te błędy widziałem dziesiątki razy:

❌ This books are interesting.

✅ These books are interesting.

Books to liczba mnoga — potrzebuję these. Błąd bierze się z tego, że po polsku „te książki” nie zmienia formy zaimka aż tak wyraźnie jak this→these.

❌ These is my favourite song.

✅ This is my favourite song.

Jedna piosenka = liczba pojedyncza = this. Często to błąd „ze słuchu” — uczeń nie odróżnia wymowy obu form i pisze na chybił trafił.

❌ Look at that shoes!

✅ Look at those shoes!

Shoes — mnoga, więc „tamte” to those.

❌ I like this. Which one? These one on the left.

✅ This one on the left.

Z one (zastępującym pojedynczy rzeczownik) łączy się this/that, nigdy these/those.

❌ Do you remember this day when we met? (o dniu z przeszłości)

✅ Do you remember that day when we met?

Wspomnienia są „daleko” w czasie — wskazuję je przez that, nie this.

Zaimki wskazujące na egzaminie ósmoklasisty

Na E8 zaimki wskazujące są w zakresie wymaganym do produkcji — Informator CKE wymienia this i those jako reprezentatywne dla całego systemu czterech form. Egzamin sprawdza je w zadaniach z uzupełnianiem luk, a pośrednio także w słuchaniu, gdzie rozróżnienie this/these bywa kluczem do odpowiedzi.

Co warto umieć na E8:

dobrać formę według liczby rzeczownika (this book / these books)
dobrać formę według odległości (this tu / that tam)
rozpoznawać this vs these ze słuchu

Zaimki wskazujące na maturze

Na maturze podstawowej zakres jest ten sam — Informator wymienia zaimki wskazujące (this, these) w pełnym zakresie. Na tym poziomie częściej niż proste „wstaw formę” pojawia się that w swoich pozostałych rolach (spójnik, zaimek względny) — warto pewnie rozróżniać te funkcje w dłuższych tekstach.

Co warto umieć na maturze podstawowej:

cały system 2×2 w tekstach i transformacjach
odróżnić that wskazujące od that — „że” i that względnego
wskazywanie w czasie (that day, those years o przeszłości)

Ćwiczenia z odpowiedziami

Ćwiczenie 1 — uzupełnij: this, that, these czy those?

___ pen in my hand is new. (blisko)
Can you see ___ mountains far away? (daleko, mnoga)
___ cookies I’m holding are still warm. (blisko, mnoga)
Who lives in ___ house across the street? (daleko)
___ was the best holiday of my life. (przeszłość)

Pokaż odpowiedzi

This
those
These
that
That

Ćwiczenie 2 — liczba pojedyncza czy mnoga? Wybierz poprawną wersję

(This / These) is my sister.
(This / These) are my parents.
Look at (that / those) dog!
(That / Those) apples look fresh.
I’ll take (this / these) one, please.

Pokaż odpowiedzi

This (jedna osoba)
These (dwie osoby)
that (jeden pies)
Those (jabłka — mnoga)
this (z „one” zawsze forma pojedyncza)

Ćwiczenie 3 — jaka rola that? (wskazujące / „że” / względne)

That car is very expensive.
She said that she was tired.
The film that we watched was boring.
I remember that summer very well.

Pokaż odpowiedzi

wskazujące (tamten samochód)
spójnik „że”
zaimek względny („który”)
wskazujące (tamto lato — odległość w czasie)

Ćwiczenie 4 — znajdź i popraw błąd

This shoes are too small.
These is a great idea.
Do you remember this party last year?
I don’t like these one.

Pokaż odpowiedzi

These shoes are too small. (shoes — mnoga)
This is a great idea. (jedna rzecz — this)
Do you remember that party last year? (przeszłość — that)
I don’t like this one. (z „one” — forma pojedyncza)

Jak zapamiętać this, that, these, those?

Dwie decyzje: blisko czy daleko? Jedna rzecz czy więcej? Odpowiedzi wskazują jedno z czterech słów.
Wymowa: these jest dłuższe w piśmie i w wymowie (długie /iː/, dźwięczne „z”) — dłuższe słowo = więcej rzeczy.
Czas jak przestrzeń: teraz/dziś = this; wtedy/kiedyś = that.
Z „one” tylko pojedyncze: this one, that one — nigdy ~~these one~~.
That łączy zdania? To już nie „tamten”, tylko „że” albo „który”.

Najczęstsze pytania

Jakie są zaimki wskazujące w języku angielskim?

Cztery: this (ten — blisko, pojedyncza), these (te — blisko, mnoga), that (tamten — daleko, pojedyncza), those (tamte — daleko, mnoga). Cały system opiera się na dwóch kryteriach: odległości i liczbie.

Kiedy używam this, a kiedy that?

This wskazuje rzecz blisko mnie (w zasięgu ręki, w moim otoczeniu), that — rzecz oddaloną. Ta sama zasada działa w czasie: this week (obecny tydzień), that day (tamten dzień w przeszłości).

Czym różni się these od those?

Oba to liczba mnoga: these dla rzeczy bliskich (te), those dla oddalonych (tamte). To dokładnie para this/that, tylko dla wielu rzeczy.

Jak wymawia się this i these?

This = /ðɪs/ — krótka samogłoska (jak polskie „y”) i bezdźwięczne „s”. These = /ðiːz/ — długa samogłoska „ii” i dźwięczne „z” na końcu. Dla Polaka brzmią podobnie, ale różnica długości samogłoski przesądza o znaczeniu — warto ją ćwiczyć ze słuchu.

Czy that zawsze znaczy „tamten”?

Nie — that ma trzy role: zaimek wskazujący („tamten”: that car), spójnik „że” (I know that…) i zaimek względny „który” (the car that broke down). Jeśli that łączy dwa zdania, to nie jest wskazywanie.

Czy mówi się these one?

Nie — z one (zastępującym pojedynczy rzeczownik) łączą się tylko formy pojedyncze: this one, that one. Dla liczby mnogiej: these ones / those ones albo po prostu these/those.

Czy zaimki wskazujące są na egzaminie ósmoklasisty?

Tak — Informator CKE wymienia this i those jako reprezentatywne dla systemu, w zakresie wymaganym do produkcji. Na maturze podstawowej system obowiązuje w całości.

Czym różni się zaimek wskazujący od przymiotnika wskazującego?

Funkcją w zdaniu: zaimek stoi samodzielnie i zastępuje rzeczownik (This is my bag), a przymiotnik (określnik) stoi przed rzeczownikiem (this bag). Formy są identyczne, więc w praktyce wystarczy znać jedną siatkę 2×2.