Słownictwo z działu „Sport" – dyscypliny, obiekty i reguła do/play/go

Dział „Sport” pojawia się na maturze podstawowej regularnie – zarówno w zadaniach na rozumienie ze słuchu, jak i w tekstach do czytania oraz w wypowiedzi pisemnej. Najczęstszym błędem, jaki zauważam w pracach uczniów, jest użycie niewłaściwego czasownika przy nazwie dyscypliny – np. I do football (gram w piłkę nożną) zamiast I play football. To drobna pomyłka, która w części Use of English kosztuje utratę całego punktu. Poniżej znajdziesz kompletne zestawienie wszystkiego, co CKE może sprawdzić w tym dziale.

Reguła do/play/go – najważniejsza zasada w całym dziale

Egzaminatorzy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE) bardzo chętnie sprawdzają znajomość tych kolokacji w zadaniach zamkniętych i otwartych. Opanuj tę prostą zasadę raz a dobrze:

GO – stosujemy do rekreacyjnych aktywności fizycznych, które kończą się na końcówkę -ing (są to zazwyczaj sporty uprawiane indywidualnie, polegające na przemieszczaniu się):

go swimming (chodzić pływać)
go cycling (jeździć na rowerze)
go running (biegać)
go hiking (chodzić na piesze wycieczki)
go skiing (jeździć na nartach)
go snowboarding (jeździć na snowboardzie)
go surfing (surfować)
go horse riding (jeździć konno)
go jogging (biegać rekreacyjnie)

PLAY – stosujemy do sportów zespołowych, gier planszowych oraz dyscyplin, w których używa się piłki (lub innego przyrządu, np. lotki czy krążka) i bezpośrednio rywalizuje się z przeciwnikiem:

play football (grać w piłkę nożną)
play basketball (grać w koszykówkę)
play volleyball (grać w siatkówkę)
play tennis (grać w tenisa)
play badminton (grać w badmintona)
play golf (grać w golfa – używamy piłki i kijów, stąd play!)
play chess (grać w szachy)
play table tennis (grać w ping-ponga)

DO – stosujemy do sportów indywidualnych (bez użycia piłki), aktywności ogólnorozwojowych, fitnessu oraz sztuk walki:

do yoga (uprawiać jogę)
do gymnastics (uprawiać gimnastykę)
do athletics (uprawiać lekkoatletykę)
do judo (uprawiać judo)
do karate (uprawiać karate)
do boxing (uprawiać boks)
do weightlifting (uprawiać podnoszenie ciężarów)
do aerobics (uprawiać aerobik)

WAŻNE! Oczami Egzaminatora CKE
W zadaniach otwartych z lukami (Use of English) odpowiedź z błędnym czasownikiem – np. play yoga zamiast do yoga – jest traktowana jako błąd leksykalny i otrzymuje$0$punktów. Nie ma tu taryfy ulgowej: w sekcji środków językowych obowiązuje zasada pełnej poprawności gramatycznej i ortograficznej. Oznacza to, że nawet jeśli wybierzesz dobry czasownik, ale zrobisz w nim literówkę lub użyjesz złej formy gramatycznej, również stracisz cały punkt.

Obiekty sportowe po angielsku – miejsca, które musisz znać

Egzamin lubi pytać o miejsca, w których uprawia się sport. Mylenie pitch z court to klasyczny dystraktor w nagraniach słuchowych.

a sports hall / gymnasium (hala sportowa / sala gimnastyczna)
a swimming pool (basen)
a football pitch (boisko do piłki nożnej)
a tennis court (kort tenisowy)
a basketball court (boisko do koszykówki)
a running track / athletics track (bieżnia / tor lekkoatletyczny)
a ski slope / ski run (stok narciarski)
a golf course (pole golfowe)
a boxing ring (ring bokserski)
a gym / fitness centre (siłownia / centrum fitness)
a stadium (stadion)
a sports ground (teren sportowy / boisko ogólne)

Zapamiętaj: do piłki nożnej i rugby mówimy pitch (boisko trawiaste), do tenisa i koszykówki – court (kort / boisko z twardą nawierzchnią), a do golfa – course (pole).

Czasowniki sportowe po angielsku – jak opisać wynik meczu?

To słownictwo jest niezbędne zarówno w pisaniu (np. e-mail z relacją z meczu), jak i w zadaniach słuchowych z komentarzem sportowym. Zwróć szczególną uwagę na formy nieregularne – ich błędny zapis w zadaniach otwartych kosztuje utratę punktów!

to win – won – won (wygrać – używane bez dopełnienia osobowego lub z rzeczownikami typu a match czy a competition)
to lose – lost – lost (przegrać)
to draw – drew – drawn (zremisować)
to beat – beat – beaten somebody (pokonać kogoś) – np. We beat them 3–1.
to score a goal (strzelić bramkę)
to score a point (zdobyć punkt)
to set a record (ustanowić rekord)
to break a record (pobić rekord)
to take part in (brać udział w)
to compete in / against (rywalizować w / z)
to qualify for (zakwalifikować się do)
to train (trenować)
to practise (ćwiczyć)
to get injured (doznać kontuzji)
to warm up (rozgrzać się)

⚠️ SZYBKA POWTÓRKA: Win vs Beat (Pułapka CKE!)
Zapamiętaj tę różnicę, bo błędy w tym miejscu pojawiają się na maturze nagminnie:
WIN (win – won – won) – oznacza wygrać coś (np. mecz, puchar, medal, nagrodę). Nie stawiamy po nim bezpośrednio nazwy pokonanej osoby lub drużyny!
We won the match. (Wygraliśmy mecz – POPRAWNIE)
We won Real Madrid. (BŁĄD!)
BEAT (beat – beat – beaten) – oznacza pokonać kogoś (np. przeciwnika, inną drużynę). Po tym czasowniku zawsze musi pojawić się dopełnienie osobowe lub nazwa zespołu.
We beat Real Madrid 2–1. (Pokonaliśmy Real Madryt 2:1 – POPRAWNIE)

Przymiotniki i kolokacje sportowe

Precyzyjne przymiotniki i kolokacje podnoszą ocenę za zakres środków językowych w wypowiedzi pisemnej. Zamiast pisać sport is good, użyj konkretniejszych sformułowań:

competitive sport (sport wyczynowy)
professional athlete (profesjonalny sportowiec / lekkoatleta)
amateur athlete (sportowiec-amator)
a tough match (ciężki mecz)
a thrilling race (emocjonujący wyścig)
a well-deserved victory (zasłużone zwycięstwo)
a crushing defeat (miażdżąca porażka)
a home match / an away match (mecz u siebie / na wyjeździe)
to stay fit (utrzymać formę)
to keep active (pozostawać aktywnym)
a spectator (widz / kibic na trybunach) – nie mylić z a fan (kibic, sympatyk drużyny)

💡 Jak zdobyć max punktów za Zakres Środków Językowych?
Zgodnie z wytycznymi oceniania CKE, aby otrzymać najwyższą notę ($3$punkty) za zakres środków, musisz wykazać się stosowaniem precyzyjnych sformułowań zamiast tych najbardziej pospolitych.
Zamiast prostego: I like sport. → Napisz precyzyjne: I am keen on sport. lub I am passionate about an active lifestyle.
Zamiast pospolitego: It was a very good match. → Napisz: It was a thrilling and tough match.

Dział Sport w e-mailu i zadaniu pisemnym

W wypowiedzi pisemnej temat sportowy może pojawić się jako prośba o poradę dotyczącą aktywności fizycznej, zaproszenie na wydarzenie sportowe lub relacja z zawodów. Sformułuj je naturalnie i poprawnie:

I have been keen on sport since I was a child. (Interesuję się sportem od dziecka.)
Taking up a new sport is a great way to meet people. (Podjęcie nowego sportu to świetny sposób na poznanie ludzi.)
I injured my knee during training, so I had to give up running for a while. (Doznałem urazu kolana podczas treningu, więc musiałem na jakiś czas zrezygnować z biegania.)
Regular exercise helps you stay fit and reduce stress. (Regularne ćwiczenia pomagają utrzymać formę i redukować stres.)

Jeśli chcesz zobaczyć, jak krok po kroku napisać perfekcyjny i wysoko oceniony e-mail na maturze z angielskiego, sprawdź nasz kompleksowy poradnik z gotowymi szablonami i zwrotami.

Szybka Powtórka

GO → aktywności kończące się na -ing: go swimming, go skiing, go cycling
PLAY → sporty zespołowe i gry z przeciwnikiem (oraz te z użyciem piłki, jak play golf): play football, play tennis, play chess
DO → sporty indywidualne bez piłki, fitness i sztuki walki: do yoga, do gymnastics, do judo
Pitch (boisko trawiaste) ≠ court (nawierzchnia twarda) ≠ course (pole golfowe)
Beat = pokonać kogoś (z dopełnieniem osoby/drużyny); win = wygrać (bez dopełnienia osoby lub z a match/competition)
Spectator = widz na trybunach; fan = kibic/sympatyk drużyny
W Use of English błędny czasownik przy dyscyplinie sportowej = $0$ pkt (brak taryfy ulgowej z powodu zasady pełnej poprawności gramatycznej i ortograficznej)
Kolokacje precyzyjne (a crushing defeat, a thrilling race) podnoszą ocenę za zakres środków językowych

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o słownictwo sportowe na maturze

Czy słownictwo sportowe pojawia się w zadaniach słuchowych czy tylko w pisaniu?

Dział Sport jest obecny we wszystkich częściach arkusza – w zadaniach na rozumienie ze słuchu (np. komentarze z zawodów, wywiady z zawodnikami), w tekstach do czytania (np. artykuły o zdrowym stylu życia) oraz w zadaniach pisemnych (np. e-mail z propozycją wspólnej aktywności). Warto opanować zarówno słownictwo bierne, jak i czynne.

Jak zapamiętać, kiedy używać do, play, a kiedy go?

Najprostszy sposób: jeśli nazwa aktywności kończy się na -ing i można ją wykonywać samotnie w ruchu – użyj go. Jeśli grasz przeciwko komuś lub z drużyną oraz używasz piłki – użyj play. Jeśli ćwiczysz technikę, siłę lub sztukę walki bez piłki – użyj do.

Czy słowo sportsman można zawsze używać zamiennie z athlete?

Nie do końca. Sportsman (sportowiec) to określenie szersze – odnosi się do każdej osoby uprawiającej sport, również amatorsko, i mocno kojarzy się z zasadami czystej gry (sportsmanship). Z kolei athlete oznacza przede wszystkim atletę, lekkoatletę lub sportowca wyczynowego, który trenuje profesjonalnie na wysokim poziomie.

Co oznacza to draw i kiedy go użyć?

To draw (remisować) opisuje sytuację, gdy obie drużyny lub zawodnicy kończą mecz z takim samym wynikiem, np. The match ended in a draw. (Mecz zakończył się remisem.) lub They drew 2–2. (Zremisowali 2:2.) W mowie używa się też wyrażenia two all.

Czy na maturze może pojawić się pytanie o doping lub kontrowersje w sporcie?

Tak, temat zdrowia i sportu bywa łączony z zagadnieniami etycznymi. Przydatne słownictwo to: doping / performance-enhancing drugs (środki dopingujące), fair play (czysta gra), cheating (oszukiwanie), ban from competition (zakaz startów). Szczegółowe słownictwo zdrowotne znajdziesz w artykule o dziale Zdrowie.

Jak różni się referee od judge i umpire?

Wszystkie trzy oznaczają „sędziego”, ale każde dotyczy innej dyscypliny. Referee (sędzia) – piłka nożna, koszykówka, boks. Umpire (sędzia) – tenis, krykiet, baseball. Judge (sędzia) – sporty oceniane subiektywnie, np. gimnastyka artystyczna, łyżwiarstwo figurowe.

Czy wyrażenie take up sport jest poprawne gramatycznie?

Tak. To take up a sport (zabrać się za / zacząć uprawiać jakiś sport) to kolokacja często używana w wypowiedziach pisemnych: I decided to take up swimming to improve my fitness. (Postanowiłem zacząć pływać, żeby poprawić kondycję.)

Zadanie dla Ciebie

Zostaw w komentarzu jedno zdanie po angielsku o tym, jaki sport uprawiasz lub chciałbyś zacząć uprawiać – pamiętaj o właściwym czasowniku: do, play lub go!

Chcesz opanować wszystkie słówka do matury? Przeczytaj nasz kompletny przewodnik: Jak opanować 14 działów tematycznych słownictwa na maturę z angielskiego.

Wpis zaktualizowany: lipiec 2026.