Dopełniacz saksoński (’s) — zasady użycia z przykładami (z ćwiczeniami)

Masz problem z tym, kiedy postawić apostrof i s, kiedy samo ’ a kiedy użyć of? Dopełniacz saksoński w języku angielskim (po angielsku possessive 's lub Saxon genitive, skąd też wywodzi się nazwa dopełniacz saksoński) potrafi zmylić. Największą trudnością jest szyk zdania, który jest odwrotny niż w języku polskim (najpierw podajemy właściciela, a potem rzecz, która do niego przynależy określany jako posiadana, np. Tom’s car — samochód Toma).

Ten wpis powstał po to, aby uprościć proces, jakim jest nauka angielskiego i usystematyzować znajomość gramatyki. Kiedy używamy dopełniacza saksońskiego? W tym artykule poznasz jasne reguły pomocne przy określaniu przynależności w liczbie pojedynczej i mnogiej, praktyczne ćwiczenia z kluczem odpowiedzi oraz klarowne tabelki wyjaśniające różnicę między końcówką z apostrofem a przyimkiem of.

Zasady podstawowe dopełniacza w języku angielskim

Gdy uczysz się, jak działa język angielski, podstawą jest opanowanie formy dla liczby pojedynczej. Aby określić przynależność dla osoby lub zwierzęcia, po prostu dodajemy ’s (apostrof oraz literę s) na koniec wyrazu:

• the manager’s office — biuro kierownika.
• my sister’s car — samochód mojej siostry.
• the dog’s tail — ogon psa.

Warto zauważyć, że w języku angielskim rzeczowniki w liczbie pojedynczej mogą kończyć się różnie. Niezależnie od tego, czy ostatnia litera słowa to samogłoska czy spółgłoska, reguła dodawania ’s pozostaje niezmienna: Anna’s book, Tom’s phone. Pamiętaj, że w tej konstrukcji żaden dodatkowy przedimek (np. a/an, the) nie pojawia się między rzeczownikami — cała relacja opiera się o apostrof i s.

Wymowa końcówki dopełniacza:
Zwróć uwagę, że wymowa dodanego ’s zależy od tego, jaki dźwięk kończy dane słowo. Może być wymawiane jako dźwięczne /z/ (po samogłoskach i spółgłoskach dźwięcznych, np. dog’s), bezdźwięczne /s/ (po spółgłoskach bezdźwięcznych, np. cat’s) lub jako dodatkowa sylaba /iz/ (gdy słowo kończy się na dźwięk syczący, np. boss’s). W ten sposób angielski ułatwia płynne wypowiadanie słów. Ta końcówka jest kluczowa dla wymowy.

Dopełniacz saksoński w liczbie mnogiej

W przypadku rzeczowników w liczbie mnogiej, sposób zapisu zależy od tego, jak wygląda forma podstawowa słowa:

1. Rzeczowniki regularne (kończące się na -s):
Jeśli liczba mnoga kończy się standardowo na literę s, wystarczy dodać apostrof na samym końcu wyrazu. Nie dodajemy już kolejnej litery s:

• the students’ books — książki uczniów (students już kończy się na -s).
• my parents’ house — dom moich rodziców.
• the cats’ toys — zabawki kotów (gdy mówimy o wielu cats).

2. Rzeczowniki nieregularne (niekończące się na -s):
Jeśli słowo w liczbie mnogiej ma formę nieregularną, musimy dodać apostrof i standardową końcówkę s, dokładnie tak samo jak w liczbie pojedynczej:

• the children’s toys — zabawki dzieci (children).
• the men’s changing room — przebieralnia męska.
• the women’s team — drużyna kobiet.

Kiedy używamy apostrofu, a kiedy przyimka „of”?

Podczas tworzenia dopełniacza w języku angielskim obowiązują zasady dotyczące tego, czy posiadacz jest istotą żywą, czy rzeczą nieożywioną:

1. Użycie 's (osoby i zwierzęta):
Końcówka z apostrofem stosowana jest przede wszystkim do istot żywych, które mogą posiadać dane przedmioty:

• the girl’s bag — torba dziewczyny.
• the cat’s food — jedzenie kota.

2. Użycie przyimka of (rzeczy i pojęcia):
W odniesieniu do przedmiotów nieożywionych, części większej całości oraz pojęć abstrakcyjnych, zamiast końcówki saksońskiej użyjemy konstrukcji z przyimkiem of. Wtedy użyjemy konstrukcji z “of”:

• the colour of her eyes — kolor jej oczu.
• the size of the room — rozmiar pokoju.
• the end of the film — koniec filmu.

Zapamiętaj, że w przypadku rzeczy niepoprawne jest stosowanie form typu the book’s cover (poprawnie: the cover of the book, gdzie stosujemy przyimek of).

Wyjątki od reguły:
Współczesny język angielski dopuszcza odstępstwa. Przy określaniu czasu, odległości, państw czy organizacji również używamy dopełniacza saksońskiego, mimo że są to rzeczy nieożywione (np. the company’s success, today’s newspaper).

Wyrażenia czasu i miary

Dopełniacz saksoński pojawia się też przy określaniu czasu trwania lub odległości — tu ’s/’ działa jak przymiotnik:

• two hours’ delay / a two-hour delay — dwugodzinne opóźnienie (obie formy poprawne).
• a week’s holiday — tygodniowy urlop.
• a mile’s distance — odległość mili.

Podwójny dopełniacz z of

Czasem of i ’s łączą się w jednej frazie, gdy mówię o „jednym z wielu” — to konstrukcja double genitive:

• a friend of mine — mój znajomy (jeden z moich znajomych).
• a colleague of my sister’s — kolega mojej siostry.

Imiona kończące się na -s

Gdy imię kończy się na -s (np. Charles, James), akceptowalne są obie formy:

• Charles’ car lub Charles’s car — samochód Charlesa.

Zasada nie jest sztywna — w praktyce oba warianty pojawiają się w tekstach, ale w szkole częściej uczy się pełnej formy z dodatkowym s (Charles’s), bo lepiej pokazuje wymowę dodatkowej sylaby.

Najczęstsze błędy

❌ The book’s cover is red. (gdy mowa o zwykłej książce, nie osobie)

✅ The cover of the book is red.

Rzecz nieożywiona zwykle łączy się z of, nie z ’s.

❌ The students’s books are on the table.

✅ The students’ books are on the table.

Liczba mnoga na -s dostaje tylko apostrof, nie dodatkowe s.

❌ The childrens’ toys are everywhere.

✅ The children’s toys are everywhere.

Children nie kończy się na -s — potrzebuję pełnego ’s.

❌ Toms car is blue.

✅ Tom’s car is blue.

Bez apostrofu forma dzierżawcza w ogóle nie istnieje — to zwykły błąd interpunkcyjny, ale zmienia znaczenie zdania.

❌ This is a friend of my.

✅ This is a friend of mine.

Po of w podwójnym dopełniaczu stoi zaimek dzierżawczy (mine), nie zaimek osobowy (my).

Dopełniacz saksoński na egzaminie ósmoklasisty

Ten temat jest wymagany na egzaminie ósmoklasisty — Informator CKE dla E8 wymienia wprost formę dzierżawczą: the manager’s office, the colour of her eyes.

Co musisz umieć na E8:

• tworzyć podstawową formę ’s dla liczby pojedynczej
• rozróżniać, kiedy użyć ’s, a kiedy of
• rozpoznawać ’s i of w tekstach do czytania

Co pokazują arkusze CKE z lat 2019–2026

Przeanalizowaliśmy wszystkie arkusze egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z sesji głównych 2019–2026 pod kątem zadań otwartych (zadanie 13 i 6). Dopełniacz saksoński pojawił się dwa razy — i oba razy w połączeniu z dodatkową trudnością.

Dwie pułapki widoczne w kluczach oceniania. Po pierwsze — szyk: uczniowie pisali bike my brother zamiast my brother’s bike, czyli kalkowali polską kolejność wyrazów. Po drugie — CKE odrzucało odpowiedzi ze zmienioną formą podanego wyrazu: przy poleceniu z wyrazem father odpowiedź dad’s shoes dostawała 0 punktów, mimo że znaczeniowo jest poprawna. Zwróć też uwagę na apostrof w liczbie mnogiej — fathers’ shoes oznacza kilku ojców i również było odrzucane.

Źródło: arkusze egzaminu ósmoklasisty z języka angielskiego, sesje główne 2019–2026, wraz z zasadami oceniania CKE.

Dopełniacz saksoński na maturze

Na maturze podstawowej zakres jest identyczny jak na E8 — Informator CKE podaje analogiczne przykłady: the daughter’s wedding, the size of the room. Zadania maturalne częściej testują pełny zakres reguł, w tym liczbę mnogą i wyrażenia czasu.

Co warto umieć na maturze podstawowej:

• pełny zestaw form: ’s w liczbie pojedynczej, sam ’ w liczbie mnogiej regularnej, ’s w liczbie mnogiej nieregularnej
• rozróżnienie osoby/rzeczy (’s vs of)
• wyrażenia czasu i miary (a week’s holiday)

Ćwiczenia z odpowiedziami

Ćwiczenie 1 — dodaj poprawną formę dopełniacza

1. the car / my brother → ___
2. the toys / the children → ___
3. the books / the students → ___
4. the tail / the dog → ___
5. the room / the teachers → ___

Ćwiczenie 2 — 's czy of?

1. the colour ___ the wall
2. my sister ___ phone
3. the size ___ the box
4. the cat ___ food

Ćwiczenie 3 — znajdź i popraw błąd

1. The students’s bags are heavy.
2. The childrens’ room is upstairs.
3. Toms dog is very friendly.
4. This is a friend of my.

Dopełniacz saksoński — poznaj zasady użycia w pigułce

Aby ułatwić sobie zapamiętywanie, jak odmieniać i zapisywać formy dzierżawcze, sprawdź poniższe podsumowanie. Zauważ, że ułożyliśmy te reguły w logiczny sposób, a nie według tego, co podpowiada alfabet:

• Osoba/zwierzę w liczbie pojedynczej → 's. the manager’s office.
• Liczba mnoga na -s → sam apostrof. the students’ books.
• Liczba mnoga nieregularna → pełne 's. the children’s toys.
• Rzecz nieożywiona → of. the size of the room.
• Podwójny dopełniacz → of + zaimek dzierżawczy. a friend of mine.

Jeśli chcesz sprawdzić swoją wiedzę w praktyce, wykonaj poniższe ćwiczenia online z kluczem odpowiedzi. Obejmują one również przydatne idiomy i wyrażenia, które regularnie pojawiają się w testach.

Wskazówka: W przeciwieństwie do innych tematów gramatycznych (takich jak np. present continuous present simple), w dopełniaczu nie odmieniamy czasowników — skupiamy się wyłącznie na relacji posiadania między rzeczownikami.

Skąd się wzięła nazwa dopełniacz saksoński? Krótka historia

Dla wielu osób nazwa dopełniacz saksoński brzmi dość tajemniczo. Aby ją zrozumieć, musimy cofnąć się w czasie. Język angielski posiada bardzo ciekawą historię — dawniej w języku angielskim system gramatyczny był o wiele bardziej skomplikowany niż dzisiaj. Język staroangielski (którego używali dawni Anglosasi na terenach dzisiejszej Anglii) był językiem germańskim i posiadał bardzo skomplikowany system przypadków oraz końcówek. Funkcję posiadania pełnił wówczas dopełniacz z końcówką -es. Z biegiem wieków ten germański system przypadków uległ uproszczeniu, tworząc podwaliny dzisiejszego angielskiego. Dawny końcowy dźwięk zanikł, a jego śladem w piśmie pozostał apostrof. Dlatego dzisiejsze tworzenie dopełniacza saksońskiego opiera się na dodaniu apostrofu i litery s, co jest bezpośrednim spadkobiercą dawnego dopełniacza fleksyjnego i wiąże się z dopełniaczem fleksyjnym.

Najczęstsze pytania

Kiedy używam 's, a kiedy samo ’?

’s używam dla liczby pojedynczej i liczby mnogiej nieregularnej (the children’s). Sam apostrof ’ używam tylko dla liczby mnogiej regularnej, która już kończy się na -s (the students’).

Czy dopełniacz saksoński działa tylko dla ludzi?

Głównie tak — dla osób i zwierząt. Rzeczy nieożywione zwykle łączą się z of (the size of the room), choć miejsca, organizacje i jednostki czasu dopuszczają ’s (today’s weather).

Jak zapisać liczbę mnogą nieregularną w dopełniaczu?

Pełnym ’s, bo słowo nie kończy się na -s: the children’s toys, the men’s team, the women’s changing room.

Czy Charles’ i Charles’s to błąd?

Nie — obie formy są akceptowalne dla imion kończących się na -s. W szkole częściej uczy się pełnej formy Charles’s.

Co to jest podwójny dopełniacz?

Konstrukcja łącząca of z zaimkiem dzierżawczym lub formą ’s, gdy mówię o jednym z wielu: a friend of mine, a colleague of my sister’s.

Jak zapisać dwugodzinne opóźnienie po angielsku?

Dwa sposoby: two hours’ delay (dopełniacz saksoński) albo a two-hour delay (przymiotnik złożony). Obie formy są poprawne.

Czy dopełniacz saksoński jest wymagany na egzaminie ósmoklasisty?

Tak — Informator CKE dla E8 wprost wymienia formę dzierżawczą jako wymagany zakres.

Jaka jest różnica między his i father’s?

His to zaimek dzierżawczy (zastępuje cały rzeczownik: This is his car), a father’s to dopełniacz saksoński, który wymaga rzeczownika po sobie (This is my father’s car). Zaimki dzierżawcze i dopełniacz saksoński pełnią podobną funkcję, ale mają inną formę gramatyczną.

Wpis zaktualizowany: lipiec 2026.

Inne przydatne artykuły

• Transformacje zdań angielski — przykłady z arkuszy CKE
• Jak napisać list formalny po angielsku — matura rozszerzona
• Jak napisać artykuł po angielsku — matura rozszerzona krok po kroku
• Inwersja w angielskim — zasady, przykłady i ćwiczenia (matura)
• Ćwiczenia leksykalno-gramatyczne — matura podstawa z angielskiego (PDF z kluczem)

✨ Jeśli ten artykuł był dla Ciebie pomocny:

✓ podeślij go komuś, komu też może się przydać
✓ albo udostępnij dalej — dzięki temu więcej osób może na niego trafić

Udostępnij jednym kliknięciem:👇