Dział „Podróżowanie i turystyka” to temat, który regularnie pojawia się w arkuszach maturalnych – usłyszysz go w nagraniach, znajdziesz w tekstach do czytania, a nierzadko przyjdzie Ci z niego skorzystać we własnej wypowiedzi pisemnej. Choć słownictwo z tego zakresu wydaje się rozległe, można je w prosty sposób uporządkować. Środki transportu, rezerwacje, noclegi i reklamacje to spójna grupa tematyczna. Opanuj to słownictwo raz, a zyskasz bazę pojęć przydatną w każdej części egzaminu!
Kluczowa czwórka: trip, journey, travel, voyage
To najważniejszy detal leksykalny w tym dziale – i jeden z tych, które regularnie pojawiają się jako luki w zadaniach Use of English. Każde z tych czterech słów oznacza coś nieco innego i nie są one stosowane zamiennie.
Travel (podróżowanie) – rzeczownik niepoliczalny lub czasownik, opisujący ruch lub przemieszczanie się w ogóle. Nie mówisz a travel – mówisz travel albo a trip.
- I love travel (uwielbiam podróże / podróżowanie).
- She travels a lot for work (dużo podróżuje służbowo).
Trip (wycieczka, podróż) – policzalny rzeczownik oznaczający konkretną, zwykle krótką podróż z powrotem do punktu wyjścia. To słowo idealne do e-maila maturalnego.
- a day trip (jednodniowa wycieczka)
- a business trip (podróż służbowa)
- a school trip (wycieczka szkolna)
- a round trip (podróż w obie strony)
Journey (podróż, droga) – policzalny rzeczownik opisujący sam akt przemieszczania się z miejsca A do miejsca B, z naciskiem na trasę lub czas w drodze. Używasz go, gdy chcesz powiedzieć, jak długo trwała lub jak przebiegała podróż.
- The journey took six hours (podróż trwała sześć godzin).
- a long journey by train (długa podróż pociągiem)
Voyage (rejs, podróż morska lub kosmiczna) – policzalny rzeczownik zarezerwowany dla podróży statkiem lub w przestrzeni kosmicznej. Słowo to wykracza poza wymagania poziomu podstawowego (B1). Rzadko pojawia się na egzaminie, a jeśli już, to w tekstach czytanych o tematyce historycznej.
- a voyage across the Atlantic (rejs przez Atlantyk)
WAŻNE! Okiem Egzaminatora Maturalnego
W zadaniach otwartych sprawdzających znajomość środków językowych (tzw. Use of English, np. w zadaniach z lukami) wybór między trip, journey a travel bywa testowany bezpośrednio. Pamiętaj: błędna forma – np. napisanie a travel to Paris zamiast a trip to Paris – skutkuje stratą punktu. Zgodnie z wytycznymi CKE, w tego typu zadaniach wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna. Nie ma tu miejsca na domysły!
Środki transportu (means of transport)
To podstawowa warstwa leksykalna tego działu, pojawiająca się głównie w słuchaniu i czytaniu, ale przydatna także przy pisaniu.
Transport lądowy (land transport):
- by train (pociągiem) – catch/miss a train (zdążyć/spóźnić się na pociąg)
- by bus / by coach (autobusem / autokarem) – coach to autokar dalekobieżny
- by car (samochodem) – give someone a lift (podwieźć kogoś)
- by underground / by tube / by metro (metrem)
- by tram (tramwajem)
- on foot (pieszo) – uwaga: on foot, nie by foot
Transport lotniczy (air travel):
- flight (lot, połączenie lotnicze)
- boarding pass (karta pokładowa)
- check-in (odprawa)
- departure / arrival (odlot / przylot)
- gate (bramka na lotnisku, wyjście do samolotu)
- luggage / baggage (bagaż – uwaga: to rzeczowniki niepoliczalne!)
- hand luggage / carry-on baggage (bagaż podręczny)
- excess baggage (nadbagaż)
- customs (odprawa celna)
- passport control (kontrola paszportowa)
Transport morski (water transport):
- ferry (prom)
- cruise ship (statek wycieczkowy)
- cruise (rejs wycieczkowy)
- port / harbour (port)
- deck (pokład)
Noclegi i hotel (accommodation)
W e-mailach maturalnych oraz wpisach na bloga bardzo często pojawia się polecenie dotyczące planowania lub rezerwowania wyjazdu – dlatego ta sekcja jest bezpośrednio przydatna do wypowiedzi pisemnej.
Rodzaje noclegów:
- hotel (hotel) – a four-star hotel (hotel czterogwiazdkowy)
- bed and breakfast / B&B (pensjonat ze śniadaniem)
- hostel / youth hostel (schronisko młodzieżowe)
- accommodation (zakwaterowanie, nocleg – uwaga: to rzeczownik niepoliczalny, nigdy nie dodawaj na końcu „-s”!)
Rezerwacje i pobyt (booking and stay):
- book a room / make a reservation (zarezerwować pokój)
- single room / double room / twin room (pokój jednoosobowy / dwuosobowy z jednym podwójnym łóżkiem / dwuosobowy z dwoma osobnymi łóżkami)
- check in / check out (zameldować się / wymeldować się)
- full board (pełne wyżywienie)
- half board (częściowe wyżywienie – zazwyczaj śniadanie i obiadokolacja wliczone w cenę)
- all-inclusive (wszystko wliczone w cenę)
- room service (obsługa pokojowa)
- reception / front desk (recepcja)
- receptionist (recepcjonista/ka)
- key card (karta-klucz)
- complaint (skarga, reklamacja) – make a complaint (złożyć skargę)
- refund (zwrot pieniędzy)
Atrakcje turystyczne i orientacja w terenie (sightseeing and directions)
- sightseeing (zwiedzanie) – go sightseeing (iść zwiedzać)
- tourist attraction (atrakcja turystyczna)
- guided tour (wycieczka z przewodnikiem)
- souvenir (pamiątka)
- brochure (broszura, folder turystyczny)
- tourist information centre (centrum informacji turystycznej)
- map (mapa) – road map (mapa drogowa)
- itinerary (plan podróży, trasa)
- landmark (charakterystyczne miejsce, punkt orientacyjny)
Wyrażenia do opisu położenia:
- on the outskirts of (na obrzeżach)
- in the city centre (w centrum miasta)
- in the suburbs (na przedmieściach)
- near / close to (blisko)
- opposite (naprzeciwko)
- next to / beside (obok)
- at the corner of (na rogu)
Phrasal verbs i kolokacje (phrasal verbs and collocations)
To elementy słownictwa, które w zadaniach Use of English pojawiają się najczęściej jako pułapka. Warto zapamiętać je jako całe jednostki.
- set off (wyruszyć w drogę) – We set off early in the morning. (Wyruszyliśmy wcześnie rano.)
- set out (wyruszyć w drogę – bliskie znaczeniu set off, często wymienne) – They set out at dawn. (Wyruszyli o świcie.)
- check in (zameldować się w hotelu lub odprawić się na lotnisku)
- check out (wymeldować się)
- get on / get off (wsiąść / wysiąść – autobus, pociąg, samolot)
- get in / get out of (wsiąść / wysiąść – samochód, taksówka)
- pick someone up (odebrać kogoś, np. z dworca lub lotniska)
- drop someone off (podrzucić kogoś, wysadzić po drodze)
- look around (rozglądać się, zwiedzać)
- run out of (skończyć się, wyczerpać) – We ran out of time. (Skończył nam się czas.)
- break down (zepsuć się – o pojeździe) – The bus broke down on the motorway. (Autobus zepsuł się na autostradzie.)
Szybka powtórka
- Cztery słowa na „podróż”: travel (niepoliczalne, ogólne), trip (konkretna wyprawa z powrotem), journey (sam akt przemieszczania się), voyage (rejs/podróż morska).
- Na lotnisku: check-in, boarding pass, departure, arrival, gate, hand luggage, excess baggage, customs, passport control.
- W hotelu: book a room, check in/out, full board, half board, all-inclusive, reception, make a complaint.
- Phrasal verbs: set off (wyruszyć), get on/off (autobus/pociąg), get in/out of (samochód), pick up (odebrać), drop off (wysadzić), break down (zepsuć się).
- Ważne kolokacje: catch a train/bus (zdążyć na pociąg/autobus), miss a train/bus (spóźnić się na pociąg/autobus), give someone a lift (podwieźć), go sightseeing (iść zwiedzać).
- Uwaga na przyimki transportowe: by car/train/bus/plane, ale on foot (pieszo) – nigdy by foot.
FAQ
Jaka jest różnica między luggage a baggage?
Oba słowa oznaczają bagaż i są wymienne w większości kontekstów. Luggage jest częstsze w brytyjskiej odmianie angielskiego, baggage – w amerykańskiej. Co kluczowe dla zadań pisemnych, oba te rzeczowniki są niepoliczalne (nie tworzymy formy luggages ani baggages). Na maturze CKE obydwie formy są w pełni akceptowane jako poprawne odpowiedzi.
Czy na maturze podstawowej mogą pojawić się zadania o podróżowaniu w nagraniu słuchowym?
Tak, tematyka turystyczna jest jednym z 14 działów leksykalnych wymaganych przez CKE i pojawia się zarówno w słuchaniu, jak i w czytaniu. Nagrania często przedstawiają dialogi na lotnisku, w hotelu lub biurze podróży.
Jak napisać e-mail z reklamacją dotyczącą hotelu?
Kluczowe słowa i zwroty to: I am writing to complain about (piszę, żeby złożyć skargę na), disappointing (rozczarowujący), I would like a refund (chciałbym/chciałabym otrzymać zwrot pieniędzy), I expect (oczekuję). Jeśli składasz reklamację na niesprawne urządzenia w pokoju, przyda Ci się słowo faulty (wadliwy – np. faulty air conditioning). Pełny wzór znajdziesz w artykule o e-mailu maturalnym.
Czy słowo voyage może pojawić się w zadaniu maturalnym na poziomie podstawowym?
Słowo to wykracza poza wymagania poziomu podstawowego, choć bardzo rzadko może się zdarzyć pasywnie (najczęściej w tekstach czytanych o tematyce historycznej). Ważne jest, żebyś nie używał go we własnych wypowiedziach w miejscu trip czy journey – to błąd leksykalny.
Jak odróżnić get on od get in przy środkach transportu?
Get on / get off używasz przy transporcie, do którego się „wchodzi” i w którym można stać lub swobodnie chodzić: pociąg, autobus, tramwaj, samolot, prom. Get in / get out of używasz przy pojazdach, do których wsiadając, od razu zajmujesz miejsce siedzące (w których nie można stać): samochód, taksówka.
Czy check-in to tylko procedura na lotnisku?
Nie. Check in (czasownik) lub check-in (rzeczownik) może dotyczyć zarówno odprawy lotniczej, jak i meldowania się w hotelu. Kontekst w nagraniu lub tekście jednoznacznie wskazuje, o które chodzi.
Jakich błędów unikać przy słownictwie turystycznym w zadaniu pisemnym?
Najczęstsze błędy to: a travel zamiast a trip, go by foot zamiast go on foot, make/do sightseeing zamiast go sightseeing oraz travel użyte jako policzalny rzeczownik (two travels jest błędne – poprawnie two trips).
Zadanie dla Ciebie
Napisz w komentarzu jedno zdanie po angielsku opisujące swój ostatni wyjazd – użyj przynajmniej jednego czasownika złożonego (ang. phrasal verb) z tej listy.
Chcesz mieć podobne zestawienia dla każdego z 14 działów tematycznych CKE – gotowe do nauki przed egzaminem? Zapisz się do newslettera i otrzymasz kompletny materiał na swoją skrzynkę.
Chcesz opanować wszystkie słówka do matury? Przeczytaj nasz kompletny przewodnik: Jak opanować 14 działów tematycznych słownictwa na maturę z angielskiego.
