Kiedy używać Present Simple? 4 sytuacje + słówka-sygnały | Egzamin ósmoklasisty

Znasz już budowę zdań w Present Simple, ale pozostaje jedno ważne pytanie: kiedy właściwie używać tego czasu?

To właśnie tutaj wielu uczniów popełnia błędy na egzaminie ósmoklasisty — myli Present Simple z Present Continuous, używa go w niewłaściwych sytuacjach albo po prostu gubi się w czasach.

W tym artykule poznasz cztery najczęstsze sytuacje, w których stosujemy Present Simple, oraz typowe słówka-sygnały, które pomogą Ci szybko rozpoznać ten czas w zadaniach egzaminacyjnych.
Po lekturze będziesz dokładnie wiedzieć, kiedy używać Present Simple — i nie pomylisz go już z żadnym innym!

📖 Chcesz pełny obraz? Zacznij od kompletnego przewodnika po Present Simple – wszystkie podstawy w jednym miejscu!

📚 Co znajdziesz w tym artykule?

✅ 4 sytuacje użycia Present Simple (akronim FACT)
✅ Słówka-sygnały – zawsze, usually, every day i inne
✅ Gdzie stawiać określniki czasu w zdaniu (always, often…)
✅ Kiedy NIE używać Present Simple – częste pułapki
✅ Różnica: rutyna vs „teraz” – PS vs PC w pigułce
✅ 10 ćwiczeń egzaminacyjnych z wyjaśnieniami

Akronim FACT – zapamiętaj raz na zawsze!

Chcesz wiedzieć, kiedy użyć Present Simple? Zapamiętaj słowo FACT!

Każda litera to jedna sytuacja:

🎯 F.A.C.T.

F = Frequency (częstotliwość) → rutyna, nawyki
A = Always true (zawsze prawda) → fakty, prawdy ogólne
C = Calendar (kalendarz) → rozkłady jazdy, harmonogramy
T = Thoughts & feelings (myśli i uczucia) → stany, emocje

Zasada: Jeśli Twoje zdanie pasuje do którejkolwiek z tych kategorii → użyj Present Simple!

💡 Przypomnienie: Znasz już budowę zdań? Jeśli nie, zobacz jak tworzyć twierdzenia, przeczenia i pytania w Present Simple

Sytuacja 1: Rutyna i nawyki (Frequency) 🔄

Używamy Present Simple, gdy mówimy o tym, co robimy regularnie – codziennie, co tydzień, co miesiąc. To nasze nawyki, zwyczaje, rutyna.

Kluczowe pytanie:

„Jak często to robię?”

Jeśli odpowiedź brzmi: zawsze, zazwyczaj, często, czasami, nigdy → Present Simple!

Przykłady:

• I get up at 7 AM every day. (Wstaję o 7 każdego dnia.)
• She goes to school by bus. (Ona jeździ do szkoły autobusem – regularnie.)
• We play football on Saturdays. (Gramy w piłkę w soboty – co tydzień.)
• My dad drinks coffee every morning. (Mój tata pije kawę każdego ranka.)
• They do homework after dinner. (Oni odrabiają lekcje po kolacji – zwyczaj.)
• I brush my teeth twice a day. (Myję zęby dwa razy dziennie.)

📌 Słówka-sygnały dla rutyny:

Określniki częstotliwości (adverbs of frequency):

• always (100%) – zawsze
• usually (90%) – zazwyczaj
• often (70%) – często
• sometimes (50%) – czasami
• rarely / seldom (10%) – rzadko
• never (0%) – nigdy

Przykłady:

• I always brush my teeth. (Zawsze myję zęby.)
• She usually gets up at 7. (Zazwyczaj wstaje o 7.)
• We often play football. (Często gramy w piłkę.)
• He sometimes eats vegetables. (Czasami je warzywa.)
• They rarely watch TV. (Rzadko oglądają TV.)
• I never drink coffee. (Nigdy nie piję kawy.)

Wyrażenia z „every”:

• every day – codziennie
• every week – co tydzień
• every month – co miesiąc
• every year – co roku
• every Monday – w każdy poniedziałek
• every morning/afternoon/evening – każdego ranka/popołudnia/wieczoru

Przykłady:

• I go to school every day. (Chodzę do szkoły codziennie.)
• She visits her grandma every week. (Odwiedza babcię co tydzień.)
• We have a test every month. (Mamy test co miesiąc.)
• He plays football every Saturday. (Gra w piłkę w każdą sobotę.)

Wyrażenia z „once/twice/three times”:

• once a day – raz dziennie
• twice a week – dwa razy w tygodniu
• three times a month – trzy razy w miesiącu
• four times a year – cztery razy w roku

Przykłady:

• I brush my teeth twice a day. (Myję zęby dwa razy dziennie.)
• She goes to the gym three times a week. (Chodzi na siłownię trzy razy w tygodniu.)
• We visit grandparents once a month. (Odwiedzamy dziadków raz w miesiącu.)

Dni tygodnia (w liczbie mnogiej!):

• on Mondays – w poniedziałki (każdy poniedziałek!)
• on Tuesdays – we wtorki
• on weekends – w weekendy
• on weekdays – w dni powszednie

⚠️ UWAGA: Używamy liczby mnogiej (Mondays, nie Monday), bo mówimy o wszystkich poniedziałkach!

Przykłady:

• I have English lessons on Mondays. (Mam angielski w poniedziałki – każdy poniedziałek.)
• She goes swimming on Wednesdays. (Chodzi na basen we wtorki.)
• We play football on weekends. (Gramy w piłkę w weekendy.)

Sytuacja 2: Fakty i prawdy ogólne (Always true) 🌍

Używamy Present Simple, gdy mówimy o rzeczach zawsze prawdziwych – fakty naukowe, prawa natury, cechy stałe, definicje.

Kluczowe pytanie:

„Czy to było prawdą wczoraj? Będzie prawdą jutro?”

Jeśli odpowiedź brzmi: TAK → Present Simple!

Przykłady:

• The Earth revolves around the Sun. (Ziemia krąży wokół Słońca – zawsze tak było i będzie.)
• Water boils at 100°C. (Woda wrze w 100°C – fakt naukowy.)
• Cats eat meat. (Koty jedzą mięso – ich natura.)
• Poland is in Europe. (Polska jest w Europie – fakt geograficzny.)
• The sun rises in the east. (Słońce wschodzi na wschodzie – prawo natury.)
• Dogs have four legs. (Psy mają cztery łapy – stała cecha.)
• Ice melts at 0°C. (Lód topnieje w 0°C – fakt fizyczny.)
• London is the capital of the UK. (Londyn jest stolicą UK – fakt.)

Przykłady z życia codziennego:

• My brother lives in Warsaw. (Mój brat mieszka w Warszawie – to fakt, nie zmienia się co chwilę.)
• She speaks three languages. (Ona mówi trzema językami – to jej umiejętność, stała cecha.)
• I come from Poland. (Pochodzę z Polski – to nie zmienia się.)
• My dad works as a teacher. (Mój tata pracuje jako nauczyciel – jego zawód, stała sytuacja.)

💡 Wskazówka:

Jeśli opisujesz coś, co jest zawsze prawdziwe (nie tylko dziś, nie tylko teraz) → Present Simple!

Test:

• „Ziemia krąży wokół Słońca” – czy to było prawdą 100 lat temu? Będzie za 100 lat? TAK → Present Simple ✅
• „Robię teraz lekcje” – czy to było prawdą wczoraj? NIE → Present Continuous ✅

Sytuacja 3: Rozkłady jazdy (Calendar/Timetable) 📅

To może Cię zaskoczyć: Present Simple używamy też do mówienia o przyszłości!

Ale tylko w jednym przypadku – gdy mówimy o oficjalnych rozkładach według stałego harmonogramu.

Kiedy?

• Rozkłady pociągów, autobusów
• Godziny lekcji
• Seanse filmowe w kinie
• Godziny otwarcia sklepów
• Oficjalne wydarzenia

Przykłady:

• My train leaves at 8:30 tomorrow. (Mój pociąg odjeżdża jutro o 8:30 – według rozkładu.)
• The lesson starts at 9 AM. (Lekcja zaczyna się o 9 – plan lekcji.)
• The film begins at 7 PM. (Film zaczyna się o 19 – seans w kinie.)
• School finishes at 3 PM on Fridays. (Szkoła kończy się o 15 w piątki – harmonogram.)
• The shop opens at 10 AM. (Sklep otwiera się o 10 – stałe godziny.)
• The bus arrives in 10 minutes. (Autobus przyjeżdża za 10 minut – rozkład jazdy.)

Dlaczego Present Simple dla przyszłości?

Bo te rzeczy są zaplanowane według stałego harmonogramu – nie zmieniają się, są pewne, oficjalne.

Porównaj:

✅ The train leaves at 8:30. (Rozkład jazdy – oficjalny, pewny → Present Simple)

✅ I’m leaving at 8:30. (Mój osobisty plan – mogę zmienić → Present Continuous)

⚠️ UWAGA:

Dla osobistych planów używamy innych czasów:

• I’m meeting Tom tomorrow. (Present Continuous – mój plan)
• I’ll help you. (Future Simple – decyzja w momencie mówienia)

Present Simple = tylko oficjalne rozkłady!

Sytuacja 4: Stany i uczucia (Thoughts & Feelings) ❤️

Używamy Present Simple, gdy mówimy o stanach – co ktoś lubi, kocha, wie, rozumie, ma. To tzw. state verbs (czasowniki statyczne).

Kluczowa zasada:

Czasowniki statyczne opisują STANY, nie AKCJE.

I dlatego NIE używamy ich w Present Continuous!

Lista najważniejszych state verbs:

Uczucia i preferencje:

• like – lubić
• love – kochać
• hate – nienawidzić
• prefer – woleć
• dislike – nie lubić

Myśli i przekonania:

• know – wiedzieć
• understand – rozumieć
• remember – pamiętać
• forget – zapominać
• believe – wierzyć
• think (= uważać) – myśleć

Posiadanie:

• have (= mieć) – mieć
• own – posiadać
• belong – należeć

Zmysły:

• see – widzieć
• hear – słyszeć
• smell – pachnieć
• taste – smakować

Inne:

• want – chcieć
• need – potrzebować
• seem – wydawać się
• mean – znaczyć

Przykłady:

• I like pizza. (Lubię pizzę.)
• She loves cats. (Ona kocha koty.)
• He hates getting up early. (On nienawidzi wcześnie wstawać.)
• We know the answer. (Znamy odpowiedź.)
• They have two dogs. (Oni mają dwa psy.)
• I understand English. (Rozumiem angielski.)
• She wants ice cream. (Ona chce lody.)
• This seems difficult. (To wydaje się trudne.)

🚨 MEGA WAŻNE:

Tych czasowników NIE używamy w Present Continuous – nawet gdy mówimy o „teraz”!

❌ Źle: I am liking pizza now. (BŁĄD!)
✅ Dobrze: I like pizza. (Nawet gdy chcesz powiedzieć „teraz”!)

❌ Źle: She is knowing the answer.
✅ Dobrze: She knows the answer.

❌ Źle: They are having a dog.
✅ Dobrze: They have a dog.

Wyjątek: HAVE jako akcja

Czasownik HAVE może być użyty w Continuous, gdy oznacza akcję (nie stan):

✅ I’m having lunch now. (Jem obiad – akcja!) ✅ She’s having a shower. (Ona bierze prysznic – akcja!)

ALE:

✅ I have a sister. (Mam siostrę – stan, posiadanie!) – TYLKO Present Simple!

Określniki czasu – gdzie je stawiać w zdaniu?

To jeden z najczęstszych problemów na egzaminie! Uczniowie wiedzą, jakie słówko użyć, ale nie wiedzą, gdzie je postawić.

ZASADA #1: PRZED głównym czasownikiem

Always, usually, often, sometimes, rarely, never → PRZED czasownikiem!

Struktura: PODMIOT + OKREŚLNIK + CZASOWNIK

Przykłady:

• I always do my homework. (Zawsze odrabiam pracę domową.)
• She usually walks to school. (Zazwyczaj chodzi do szkoły piechotą.)
• We often eat pizza. (Często jemy pizzę.)
• He sometimes plays games. (Czasami gra w gry.)
• They rarely read books. (Rzadko czytają książki.)
• I never get up early. (Nigdy nie wstaję wcześnie.)

ZASADA #2: PO czasowniku TO BE

Wyjątek! Gdy masz czasownik TO BE (am/is/are), określnik idzie PO czasowniku!

Struktura: PODMIOT + AM/IS/ARE + OKREŚLNIK + RESZTA

Przykłady:

• I am always happy. (Zawsze jestem szczęśliwy.)
• She is usually late. (Zazwyczaj się spóźnia.)
• We are often tired. (Często jesteśmy zmęczeni.)
• He is sometimes angry. (Czasami jest zły.)
• They are rarely at home. (Rzadko są w domu.)
• You are never bored. (Nigdy się nie nudzisz.)

💡 Trick do zapamiętania:

„BE jest specjalny – PO nim wszystko!”

• Zwykły czasownik → określnik PRZED: I always play
• TO BE → określnik PO: I am always happy

ZASADA #3: NA KOŃCU zdania

Every day, once a week, on Mondays → NA KOŃCU zdania!

Przykłady:

• I go to school every day. (Chodzę do szkoły codziennie.)
• She visits her grandma every week. (Odwiedza babcię co tydzień.)
• We play football on Saturdays. (Gramy w piłkę w soboty.)
• He brushes his teeth twice a day. (Myje zęby dwa razy dziennie.)
• They have English lessons on Mondays. (Mają angielski w poniedziałki.)

Można łączyć!

Możesz użyć dwóch określników w jednym zdaniu:

Przykład:

• I always brush my teeth every morning.
  • „always” → przed czasownikiem ✅
  • „every morning” → na końcu ✅
• She usually goes shopping on Saturdays.

⚠️ Najczęstsze błędy z określnikami:

Błąd #1: Stawianie określnika po zwykłym czasowniku

❌ I play always football. → ✅ I always play football.

Błąd #2: Stawianie określnika przed TO BE

❌ I always am happy. → ✅ I am always happy.

Błąd #3: „Every days” zamiast „every day”

❌ I go to school every days. → ✅ I go to school every day.

Kiedy NIE używać Present Simple? ⚠️

Równie ważne jak wiedzieć, kiedy używać, to wiedzieć, kiedy NIE używać Present Simple!

❌ Sytuacja 1: Akcja dzieje się TERAZ, w tym momencie

Jeśli coś dzieje się właśnie teraz, to NIE jest Present Simple!

Słówka-sygnały: now, at the moment, right now, Look!, Listen!

❌ Źle: I do my homework now.
✅ Dobrze: I’m doing my homework now. (Present Continuous!)

❌ Źle: Look! She plays tennis.
✅ Dobrze: Look! She’s playing tennis. (Present Continuous!)

❌ Sytuacja 2: Coś tymczasowego

Gdy mówimy o czymś tymczasowym (dzieje się tylko teraz, wkrótce się skończy):

❌ Źle: I live with my grandparents this month.
✅ Dobrze: I’m living with my grandparents this month. (Tymczasowo!)

❌ Sytuacja 3: Opis zdjęcia/obrazka

Gdy opisujesz, co widzisz na zdjęciu:

❌ Źle: In this picture, a boy plays football.
✅ Dobrze: In this picture, a boy is playing football. (Present Continuous!)

💡 Złota zasada:

Present Simple = nawyk, rutyna, fakt (ZAWSZE) ✓
Present Continuous = teraz, w tym momencie ✓

Trick: Widzisz „now”? → Not Simple! (NOW = No Simple alloWed)

🔄 Wciąż masz wątpliwości? Zobacz dokładne porównanie Present Simple vs Present Continuous z przykładami →

Ćwiczenia – sprawdź swoją wiedzę!

Ćwiczenie 1: Czy to Present Simple? (TAK/NIE)

1. „I eat breakfast every day.” – _______
2. „She is eating breakfast now.” – _______
3. „The sun rises in the east.” – _______
4. „My lesson starts at 9 AM.” – _______
5. „I am liking this song.” – _______

Odpowiedzi:

1. TAK (rutyna – every day)
2. NIE (teraz – now → Present Continuous)
3. TAK (fakt – zawsze prawda)
4. TAK (rozkład)
5. NIE (like = state verb → błąd gramatyczny!)

Ćwiczenie 2: Wstaw określnik w odpowiednie miejsce

Przykład: I / brush / my teeth. (always) → I always brush my teeth.

1. She / is / late. (usually)
2. We / play / tennis. (often)
3. I / drink / coffee. (never)
4. He / watches / TV. (every evening)
5. They / are / happy. (always)

Odpowiedzi:

1. She is usually late. (po BE)
2. We often play tennis. (przed czasownikiem)
3. I never drink coffee. (przed czasownikiem)
4. He watches TV every evening. (na końcu)
5. They are always happy. (po BE)

Ćwiczenie 3: Uzupełnij właściwą formą (PS lub PC)

1. I _______ (read) a book now.
2. She usually _______ (get) up at 7 AM.
3. Look! They _______ (run) in the park.
4. We _______ (have) English lessons on Tuesdays.
5. I _______ (like) chocolate.
6. Water _______ (boil) at 100°C.
7. He _______ (do) his homework at the moment.
8. They _______ (play) football every Saturday.
9. Listen! The baby _______ (cry).
10. My train _______ (leave) at 8 AM tomorrow.

Odpowiedzi:

1. am reading (now → PC)
2. gets (usually → PS, rutyna)
3. are running (Look! → PC)
4. have (on Tuesdays → PS, rutyna)
5. like (like = state verb → zawsze PS)
6. boils (fakt → PS)
7. is doing (at the moment → PC)
8. play (every Saturday → PS, rutyna)
9. is crying (Listen! → PC)
10. leaves (rozkład → PS)

Jak Ci poszło?

• 13-15: 🏆 Perfekcyjnie! Rozumiesz wszystko!
• 10-12: 👍 Bardzo dobrze, jeszcze raz przejrzyj błędy
• Poniżej 10: 📖 Przeczytaj artykuł ponownie, zwłaszcza sekcję FACT

Podsumowanie – zapamiętaj to!

✅ Checklista – opanowałeś użycie Present Simple?

• [ ] Znam akronim FACT (4 sytuacje)
• [ ] Potrafię rozpoznać rutynę (always, usually, every day)
• [ ] Wiem, że fakty = Present Simple
• [ ] Pamiętam o rozkładach jazdy (dla przyszłości)
• [ ] Znam state verbs (like, know, have…)
• [ ] Umiem stawiać określniki (przed czasownikiem, po BE)
• [ ] Wiem, kiedy NIE używać PS (now, Look!, Listen!)

Jeśli zaznaczyłeś wszystkie – jesteś gotowy! 🎉

⚠️ Chcesz uniknąć błędów? Sprawdź 10 najczęstszych błędów z Present Simple i tricków na egzamin

🎯 FACT – powtórka:

F = Frequency → Jak często? (always, every day)
A = Always true → Fakty (Water boils…)
C = Calendar → Rozkłady (The train leaves…)
T = Thoughts & feelings → Stany (I like, She knows…)

📌 Kluczowe słówka-sygnały:

Present Simple:

• always, usually, often, sometimes, never
• every day/week/month
• once/twice a week
• on Mondays
• in the morning

Present Continuous:

• now, at the moment, right now
• Look!, Listen!
• today (dla akcji trwającej dziś)

📚 Pogłębiaj wiedzę!

✅ Opanowałeś konteksty użycia? Wróć do głównego przewodnika i uporządkuj całą wiedzę o Present Simple!

Przeczytaj powiązane artykuły:

• Najczęstsze Błędy w Present Simple | Jak ich uniknąć na Egzaminie Ósmoklasisty
• Present Simple vs Present Continuous | Różnice, Przykłady, Ćwiczenia | E8 Angielski
• Kiedy używać Present Simple? 4 sytuacje + słówka-sygnały | Egzamin ósmoklasisty
• Budowa zdań w Present Simple | Twierdzenia, Przeczenia, Pytania | Egzamin ósmoklasisty
• Present Simple | Czas teraźniejszy prosty | kompletny przewodnik dla ósmoklasisty

🌟 Ten artykuł Cię zainspirował? Podziel się z innymi! 📢

➡️ Udostępniając wartościowe treści:
✓ Pomagasz innym odkryć przydatne informacje
✓ Motywujesz mnie do dalszego pisania

🔗 Prowadzisz bloga/stronę? Będę wdzięczny za link – pomaga mi w SEO i dotarciu do szerszego grona czytelników!

#DzielęSięWiedzą #InspiracjaNaDziś 🚀

Udostępnij jednym kliknięciem:👇