Phrasal Verbs | Egzamin Ósmoklasisty Angielski | Kompletny Przewodnik

Phrasal verbs w języku angielskim to prawdziwe językowe kamelony! 🦎 Są jak magiczne zaklęcia, które potrafią całkowicie zmienić znaczenie zwykłego czasownika.

Wyobraź sobie, że phrasal verbs to takie językowe klocki LEGO. Czasownik (np. „get”, „put”, „take”) to podstawowy klocek, a przyimek (np. „up”, „on”, „out”) to dodatkowy element, który kompletnie zmienia jego funkcję. Razem tworzą coś zupełnie nowego i kreatywnego!

W tym przewodniku poznasz najważniejsze phrasal verbs na poziomie A2/A2+, które są niezbędne do zdania egzaminu ósmoklasisty z języka angielskiego. Dowiesz się:

• jak je poprawnie stosować
• jak rozumieć ich znaczenia
• jak rozpoznawać, kiedy są rozdzielne, a kiedy nierozdzielne

Poznasz też typy zadań, w których mogą się pojawić na egzaminie z angielskiego oraz praktyczne wskazówki, jak skutecznie przygotować się do testu.

Przygotuj się na fascynującą podróż przez angielską gramatykę! Obiecuję, że po przeczytaniu tego przewodnika, phrasal verbs staną się Twoimi sprzymierzeńcami w nauce do egzaminu. Gotowy? To zaczynamy! 💪

Czym są phrasal verbs na egzaminie ósmoklasisty?

W swojej najbardziej podstawowej formie, phrasal verbs to po prostu połączenie czasownika z przyimkiem lub przysłówkiem (czasami nawet z oboma!), które tworzy nowe znaczenie, często zupełnie inne niż znaczenie samego czasownika.

Na egzaminie ósmoklasisty znajomość podstawowych phrasal verbs jest niezbędna, ponieważ mogą pojawić się w różnych częściach testu:

• w zadaniach ze słuchania (rozumienie tekstu słuchanego)
• w pytaniach sprawdzających znajomość funkcji językowych
• w zadaniach sprawdzających znajomość środków językowych
• w wypowiedzi pisemnej (np. e-mail lub wpis na blogu)

Na poziomie A2/A2+ wymagana jest znajomość podstawowych phrasal verbs, które używane są w codziennych sytuacjach. Nie musisz znać setek skomplikowanych wyrażeń, ale powinieneś opanować te najczęściej używane na egzaminie z angielskiego.

Oto kilka przykładów:

• „Look up” oznacza „szukać informacji”, ale „look after” to już „opiekować się”
• „Give in” to „poddawać się”, ale „give up” znaczy „rezygnować z czegoś”
• „Turn on” to „włączać”, ale „turn down” może oznaczać „odrzucić propozycję” lub „ściszyć”

💡 Mały life hack: Kiedy nie rozumiesz znaczenia phrasal verb, często pomocne jest rozbicie go na części i zobaczenie, czy istnieje jakiś logiczny związek. Na przykład „wake up” (budzić się) można wyobrazić sobie jako dosłowne „budzenie się w górę” (ze stanu snu do czuwania). Oczywiście, nie zawsze ta metoda zadziała, ale warto próbować!

Rodzaje phrasal verbs ważne dla egzaminu z angielskiego (poziom A2/A2+)

Przed egzaminem ósmoklasisty powinieneś rozumieć podstawową klasyfikację phrasal verbs, aby poprawnie je używać w różnych kontekstach. Wyróżniamy dwa główne typy:

Phrasal verbs rozdzielne i nierozdzielne

Phrasal verbs nierozdzielne (inseparable) 🔒

To takie, w których czasownik i przyimek są jak papużki nierozłączki – zawsze występują razem. Na poziomie A2/A2+ możesz spotkać następujące przykłady:

• „Look after” (opiekować się): „She looks after her younger brother.” (Ona opiekuje się swoim młodszym bratem.)
• „Wait for” (czekać na): „I’ll wait for you after school.” (Poczekam na ciebie po szkole.)
• „Look for” (szukać): „She is looking for her keys.” (Ona szuka swoich kluczy.)

Phrasal verbs rozdzielne (separable) 🔓

To takie, w których możemy wstawić rzeczownik lub zaimek między czasownik a przyimek:

• „Turn on” (włączyć): „Turn on the light” LUB „Turn the light on” (Włącz światło)
• „Pick up” (podnieść): „Pick up the phone” LUB „Pick the phone up” (Podnieś telefon)
• „Put off” (odłożyć na później): „I’ll put off my homework” LUB „I’ll put my homework off” (Odłożę pracę domową na później)

⚠️ Ważna zasada egzaminacyjna: Jeśli używamy zaimka (me, you, him, her, it, us, them), to w przypadku phrasal verbs rozdzielnych MUSI on stać między czasownikiem a przyimkiem!

• ✅ Poprawnie: „Turn it on” (Włącz to)
• ❌ Niepoprawnie: „Turn on it”

💡 Mały life hack: Jeśli nie jesteś pewien, czy phrasal verb jest rozdzielny czy nie, spróbuj użyć zaimka (np. „it”) i sprawdź, co brzmi lepiej. Jeśli brzmi naturalnie z zaimkiem w środku, prawdopodobnie jest rozdzielny!

Phrasal verbs z dwoma przyimkami/przysłówkami

Na egzaminie z angielskiego mogą pojawić się również podstawowe phrasal verbs składające się z czasownika i DWÓCH przyimków lub przysłówków:

• „Look forward to” (czekać na coś z niecierpliwością): „I’m looking forward to the weekend.” (Nie mogę się doczekać weekendu.)
• „Get along with” (dogadywać się z): „I get along with my new classmates.” (Dogaduję się z moimi nowymi kolegami z klasy.)

💡 Mały life hack: Phrasal verbs z dwoma przyimkami prawie zawsze są nierozdzielne, więc nie musisz się martwić o wstawianie czegoś pomiędzy!

Najważniejsze phrasal verbs na egzamin (poziom A2/A2+)

Poniżej znajdziesz listę najważniejszych phrasal verbs, które mogą pojawić się na egzaminie ósmoklasisty. Są to czasowniki o poziomie trudności A2/A2+, czyli dokładnie takie, jakie mogą wystąpić w zadaniach. Warto poświęcić czas na ich przyswojenie!

Phrasal verbs z „get”

Czasownik „get” jest jednym z najczęściej używanych w języku angielskim i tworzy wiele przydatnych phrasal verbs:

• „Get up” (wstawać): „I get up at 7 AM every day.” (Wstaję o 7 rano każdego dnia.)
• „Get on” (wsiadać do pojazdu): „She got on the bus.” (Ona wsiadła do autobusu.)
• „Get off” (wysiadać z pojazdu): „We got off the train at the last station.” (Wysiedliśmy z pociągu na ostatniej stacji.)
• „Get back” (wracać): „What time did you get back from school?” (O której wróciłeś ze szkoły?)
• „Get in” (wsiadać do samochodu): „He got in the car and drove away.” (Wsiadł do samochodu i odjechał.)
• „Get along with” (dogadywać się): „I get along well with my classmates.” (Dobrze dogaduję się z moimi kolegami z klasy.)

💡 Mały life hack: Zapamiętaj pary przeciwieństw, np. „get on” (wsiadać) i „get off” (wysiadać) – to ułatwi naukę i zmniejszy ryzyko pomyłki podczas egzaminu!

Phrasal verbs z „look”

„Look” w podstawowym znaczeniu to po prostu „patrzeć”, ale w połączeniu z przyimkami tworzy bardzo przydatne zwroty:

• „Look for” (szukać): „I’m looking for my keys.” (Szukam moich kluczy.)
• „Look after” (opiekować się): „Can you look after my dog while I’m away?” (Czy możesz zaopiekować się moim psem, gdy mnie nie będzie?)
• „Look forward to” (czekać na coś z niecierpliwością): „I’m looking forward to the holidays.” (Czekam z niecierpliwością na wakacje.)
• „Look up” (sprawdzać w słowniku/źródle): „If you don’t know the word, look it up in the dictionary.” (Jeśli nie znasz słowa, sprawdź je w słowniku.)
• „Look out” (uważać): „Look out! There’s a car coming!” (Uważaj! Nadjeżdża samochód!)

💡 Mały life hack: Na egzaminie często pojawiają się zadania z lukami, gdzie trzeba wybrać odpowiedni przyimek. Zapamiętaj, jakie przyimki łączą się z czasownikiem „look” w różnych kontekstach!

Phrasal verbs z „put”

„Put” to kolejny wszechstronny czasownik, który w połączeniu z przyimkami staje się bardzo użyteczny:

• „Put on” (zakładać ubranie): „Put on your jacket, it’s cold outside.” (Załóż kurtkę, na zewnątrz jest zimno.)
• „Put off” (odkładać na później): „Don’t put off your homework until the last minute.” (Nie odkładaj pracy domowej na ostatnią chwilę.)
• „Put away” (odkładać na miejsce): „Put away your books after reading.” (Odłóż książki na miejsce po przeczytaniu.)
• „Put out” (gasić): „The firefighters put out the fire quickly.” (Strażacy szybko ugasili pożar.)
• „Put up with” (tolerować): „I can’t put up with the noise anymore.” (Nie mogę już dłużej znosić tego hałasu.)

Inne ważne phrasal verbs

• „Turn on/off” (włączać/wyłączać): „Turn off the lights when you leave.” (Wyłącz światła, gdy wychodzisz.)
• „Take off” (zdejmować/startować – samolot): „Take off your shoes before entering.” (Zdejmij buty przed wejściem.)
• „Pick up” (podnosić/odbierać): „I’ll pick you up at 5 PM.” (Odbiorę cię o 17:00.)
• „Call back” (oddzwonić): „I’ll call you back later.” (Oddzwonię do ciebie później.)
• „Come back” (wracać): „When will you come back from your trip?” (Kiedy wrócisz z podróży?)
• „Give up” (poddawać się/rezygnować): „Don’t give up! You can do it!” (Nie poddawaj się! Dasz radę!)
• „Wake up” (budzić się): „I wake up at 6:30 every morning.” (Budzę się o 6:30 każdego ranka.)
• „Carry on” (kontynuować): „Please carry on with your work.” (Proszę kontynuować swoją pracę.)
• „Find out” (dowiedzieć się): „I need to find out when the test is.” (Muszę się dowiedzieć, kiedy jest test.)
• „Fill in” (wypełniać formularze): „Please fill in this form.” (Proszę wypełnić ten formularz.)

💡 Mały life hack: Grupuj phrasal verbs tematycznie lub według podstawowego czasownika – to sprawi, że łatwiej je zapamiętasz i wykorzystasz na egzaminie!

Phrasal verbs o przeciwstawnych znaczeniach

Na egzaminie ósmoklasisty szczególnie przydatne jest znanie par phrasal verbs o przeciwstawnych znaczeniach. Ułatwia to zarówno zapamiętywanie, jak i prawidłowe użycie w kontekście. Oto najważniejsze pary:

• get in / into (wsiadać do samochodu/taksówki) ≠ get out (of) (wysiadać z samochodu/taksówki)
  • „Get in the car, we’re late!” (Wsiadaj do samochodu, spóźnimy się!)
  • „Get out of the taxi when you reach the school.” (Wysiądź z taksówki, gdy dojedziesz do szkoły.)
• get on (wsiadać do autobusu/pociągu/roweru) ≠ get off (wysiadać z autobusu/pociągu/roweru)
  • „Get on the bus number 5.” (Wsiądź do autobusu numer 5.)
  • „I get off the train at Central Station.” (Wysiadam z pociągu na Dworcu Centralnym.)
• turn on (włączać) ≠ turn off (wyłączać)
  • „Turn on the lights, please.” (Włącz światła, proszę.)
  • „Don’t forget to turn off your phone during the exam.” (Nie zapomnij wyłączyć telefonu podczas egzaminu.)
• put on (zakładać ubranie) ≠ take off (zdejmować ubranie)
  • „Put on your coat, it’s cold outside.” (Załóż płaszcz, na zewnątrz jest zimno.)
  • „Take off your shoes before entering the house.” (Zdejmij buty przed wejściem do domu.)
• turn up (podgłośnić) ≠ turn down (ściszyć)
  • „Turn up the volume, I can’t hear the song.” (Podgłośnij, nie słyszę piosenki.)
  • „Please turn down the TV, I’m trying to study.” (Proszę ścisz telewizor, próbuję się uczyć.)
• pick up (podnieść, odebrać) ≠ put down (położyć, odłożyć)
  • „Can you pick up that pen for me?” (Czy możesz podnieść dla mnie ten długopis?)
  • „Put down the book and listen to me.” (Odłóż książkę i posłuchaj mnie.)

💡 Mały life hack egzaminacyjny: Na egzaminie mogą pojawić się zadania, w których trzeba uzupełnić tekst odpowiednim phrasal verb, często wybierając między przeciwstawnymi znaczeniami. Znając te pary, będziesz w stanie szybko wybrać właściwą odpowiedź!

Typy zadań z phrasal verbs na egzaminie ósmoklasisty

Na egzaminie ósmoklasisty phrasal verbs mogą pojawić się w różnych typach zadań. Warto znać te formaty, aby dobrze przygotować się do testu:

1. Zadania wielokrotnego wyboru

W tym typie zadania musisz wybrać właściwy phrasal verb z kilku możliwości:

Tom: What time do you _____ in the morning?
a) get up
b) get on
c) get off
d) get in

(Poprawna odpowiedź: a) get up)

2. Uzupełnianie luk w tekście

W tych zadaniach należy uzupełnić tekst odpowiednimi phrasal verbs:

Every morning I _____ at 7:00. I _____ my uniform and go to school. After school, I _____ the bus and go home.

(Poprawne odpowiedzi: get up, put on, get on)

3. Tłumaczenie fragmentów zdań

Mogą pojawić się zadania, w których należy przetłumaczyć fragment zdania zawierający phrasal verb:

Mój brat zawsze wyłącza światło, gdy wychodzi z pokoju.
My brother always _____ the light when he leaves the room.

(Poprawna odpowiedź: turns off)

4. Parafraza zdań

Tego typu zadanie polega na przekształceniu zdania tak, aby użyć podanego phrasal verb, zachowując to samo znaczenie:

I need to search for information about this topic.
I need to _____ information about this topic.

(Poprawna odpowiedź: look up)

5. Dobieranie

W tym typie zadania należy dopasować phrasal verb do definicji lub do ilustracji:

1. look after     a) to increase the volume
2. turn up        b) to take care of someone
3. put away       c) to place something in its correct position

(Poprawne odpowiedzi: 1-b, 2-a, 3-c)

6. Rozumienie ze słuchu

W części słuchania mogą pojawić się nagrania, w których występują phrasal verbs. Twoim zadaniem będzie zrozumienie ich znaczenia w kontekście:

Usłyszysz dwukrotnie rozmowę przyjaciół. Na podstawie informacji zawartych w nagraniu odpowiedz na pytania.

Pytanie: Why can't Mary go to the cinema today?
a) She has to look after her younger brother.
b) She has to turn off the lights at home.
c) She has to pick up her mother from work.

7. Wypowiedź pisemna

W zadaniu z wypowiedzią pisemną (e-mail lub wpis na blogu) użycie odpowiednich phrasal verbs może podnieść jakość Twojej pracy i przyczynić się do lepszego wyniku:

Napisz e-mail do kolegi z Anglii, w którym:
• opiszesz, jak spędziłeś weekend
• zapytasz, czy możesz go odwiedzić w przyszłym miesiącu
• zaproponujesz wspólne wyjście do kina

W takiej pracy możesz użyć takich phrasal verbs jak: „get up„, „hang out with„, „look forward to„, „pick up„, „find out„, „come back„, które pasują do poziomu A2/A2+ i pokażą Twoją znajomość języka.

Praktyczne ćwiczenia przygotowujące do egzaminu

Czas na praktykę! Poniższe ćwiczenia są dostosowane do poziomu A2/A2+ i mają format podobny do zadań, które mogą pojawić się na egzaminie ósmoklasisty. Rozwiązanie ich pomoże Ci utrwalić znajomość phrasal verbs i przygotować się do testu.

Ćwiczenie 1: Wybierz właściwy phrasal verb

Wybierz odpowiedni phrasal verb, aby uzupełnić zdania:

1. Can you please _______ the TV? I want to watch the news. a) turn on b) turn down c) turn up d) turn off
2. I need to _______ early tomorrow because I have an important exam. a) get in b) get up c) get off d) get on
3. She _______ her grandmother every Sunday. a) looks at b) looks after c) looks for d) looks up
4. They _______ their holiday until August because of the pandemic. a) put on b) put off c) put up d) put out
5. My brother _______ from school at 3 PM every day. a) comes out b) comes with c) comes back d) comes along

(Odpowiedzi: 1.a, 2.b, 3.b, 4.b, 5.c)

Ćwiczenie 2: Uzupełnij luki w tekście

Uzupełnij luki w tekście odpowiednimi phrasal verbs z ramki:

get up | turn off | look for | put on | wait for | come back

Every morning I (1) _______ at 7:00 AM. First, I have breakfast and then I (2) _______ my school uniform. Before I leave home, I always (3) _______ all the lights. After school, I often (4) _______ my friends and we go to the park. Sometimes I (5) _______ my lost keys. I usually (6) _______ home at 5:00 PM.

(Odpowiedzi: 1. get up, 2. put on, 3. turn off, 4. wait for, 5. look for, 6. come back)

Ćwiczenie 3: Przetłumacz fragmenty zdań

Przetłumacz fragmenty zdań podane w nawiasach na język angielski, używając odpowiednich phrasal verbs:

1. Can you help me (posprzątać) my room?
2. I need to (odrobić) my homework before dinner.
3. She wants to (włączyć) the radio to listen to music.
4. They (wsiedli do) the bus and went to school.
5. We (szukamy) our cat. Have you seen it?

(Odpowiedzi: 1. tidy up, 2. do/finish up, 3. turn on, 4. got on, 5. are looking for)

Ćwiczenie 4: Popraw błędy

W każdym zdaniu znajduje się błąd związany z użyciem phrasal verb. Znajdź go i popraw:

1. Can you look for my little brother while I’m shopping?
2. I want to get off early tomorrow morning.
3. Please turn up the TV when you leave the room.
4. She put in her jacket because it was cold outside.
5. I’ll pick you in from school at 3 PM.

(Odpowiedzi:

1. look for → look after
2. get off → get up
3. turn up → turn off
4. put in → put on
5. pick you in → pick you up)

Ćwiczenie 5: Dopasuj phrasal verbs do znaczeń

Dopasuj phrasal verbs z kolumny A do ich znaczeń w kolumnie B:

(Odpowiedzi: 1-b, 2-d, 3-a, 4-c, 5-e)

💡 Mały life hack: Rozwiązuj regularne próbne egzaminy, aby oswoić się z formatem zadań i czasem ich wykonania. Zwracaj szczególną uwagę na zadania z phrasal verbs!

Skuteczne metody nauki phrasal verbs przed egzaminem

Nauka phrasal verbs nie musi być trudna ani nudna! Poniżej znajdziesz sprawdzone metody, które pomogą Ci efektywnie przyswoić phrasal verbs przed egzaminem ósmoklasisty:

1. Fiszki (tradycyjne lub cyfrowe)

Utwórz fiszki z phrasal verbs, które musisz zapamiętać. Na jednej stronie napisz phrasal verb, a na drugiej jego znaczenie i przykładowe zdanie:

Przód: get up Tył: wstawać – I get up at 7 AM every day.

Możesz korzystać z tradycyjnych, papierowych fiszek lub skorzystać z aplikacji takich jak Quizlet czy Anki, które oferują dodatkowe funkcje jak przypomnienia i śledzenie postępów.

2. Grupowanie według głównego czasownika

Phrasal verbs łatwiej zapamiętać, gdy grupujesz je według głównego czasownika:

GET:

• get up (wstawać)
• get on (wsiadać)
• get off (wysiadać)
• get back (wracać)

LOOK:

• look for (szukać)
• look after (opiekować się)
• look up (sprawdzać w słowniku)
• look forward to (czekać na coś z niecierpliwością)

3. Pary przeciwieństw

Ucz się phrasal verbs w parach o przeciwnym znaczeniu:

• turn on ↔ turn off
• get on ↔ get off
• put on ↔ take off

4. Regularne powtórki

Kluczem do skutecznej nauki jest regularność. Lepiej uczyć się 10-15 minut dziennie niż 2 godziny raz w tygodniu. Wykorzystaj technikę powtórek rozłożonych w czasie:

• Dzień 1: Naucz się 5-10 nowych phrasal verbs
• Dzień 2: Powtórz wczorajsze + naucz się 5 nowych
• Dzień 3: Szybko powtórz wszystkie dotychczasowe + dodaj kolejne 5
• Po tygodniu: Zrób powtórkę wszystkich poznanych phrasal verbs

5. Kontekst i przykłady

Ucz się phrasal verbs w kontekście, tworząc z nimi zdania lub krótkie historyjki. Na przykład możesz opisać swój typowy poranek:

I wake up at 7 AM. I get up and put on my clothes. Then I turn on the TV to watch the news while I have breakfast. After that, I look for my books and put them away in my backpack. Finally, I go out and get on the bus to school.

6. Wizualizacja

Twórz mentalne obrazy dla phrasal verbs, które chcesz zapamiętać:

• Dla „put out” (gasić) – wyobraź sobie strażaka gaszącego ogień
• Dla „look after” (opiekować się) – wyobraź sobie osobę opiekującą się dzieckiem

7. Nauka z arkuszy egzaminacyjnych

Rozwiązuj zadania z poprzednich lat z egzaminu ósmoklasisty, które zawierają phrasal verbs. To nie tylko pomoże Ci w zapamiętaniu wyrażeń, ale również oswoi Cię z formatem egzaminu.

8. Nauka przez zabawę

Istnieje wiele gier językowych, które mogą pomóc w nauce phrasal verbs:

• Memory (dopasowywanie phrasal verbs do ich znaczeń)
• Taboo (opisywanie phrasal verb bez używania określonych słów)
• Hangman (wisielec z phrasal verbs)

9. Phrasal verbs w codziennym życiu

Otaczaj się phrasal verbs na co dzień:

• Oglądaj filmy i seriale w języku angielskim z napisami
• Słuchaj anglojęzycznych piosenek i zwracaj uwagę na phrasal verbs
• Ustaw etykiety z phrasal verbs na przedmiotach w domu

💡 Mały life hack: W ostatnim tygodniu przed egzaminem zrób pełną powtórkę wszystkich phrasal verbs. Skup się na tych, które sprawiają Ci największą trudność!

Podsumowanie – najważniejsze phrasal verbs na egzamin

Gratulacje! 🎉 Dotarłeś/aś do końca naszego przewodnika po phrasal verbs dla egzaminu ósmoklasisty. Oto lista najważniejszych phrasal verbs na poziomie A2/A2+, które warto znać:

Najważniejsze pary przeciwstawnych phrasal verbs

💡 Wskazówka do nauki: Ucz się phrasal verbs w parach o przeciwnym znaczeniu – to ułatwia zapamiętywanie i zmniejsza ryzyko pomyłki podczas egzaminu!