Zaimki zwrotne | Powtórka | Egzamin ósmoklasisty angielski

I did it myself. He hurt himself. They enjoyed themselves. Co łączy te zdania?

Wszystkie używają zaimków zwrotnych – jednego z tych działów gramatyki, które na egzaminie ósmoklasisty potrafią zmylić nawet dobrych uczniów. Uczniowie często mylą myself z me, yourself z you, a themselves z them.

W tym wpisie zobaczysz, jak w prosty sposób zrozumieć, kiedy używać zaimków zwrotnych, a kiedy zwykłych zaimków. Nauczysz się rozpoznawać typowe pułapki i przestaniesz się zastanawiać, czy powiedzieć „I hurt me” czy „I hurt myself”.

Ta powtórka została przygotowana specjalnie dla uczniów, którzy szykują się do egzaminu ósmoklasisty z języka angielskiego. Dzięki niej przypomnisz sobie najważniejsze zasady, zobaczysz typowe błędy i sprawdzisz się na quizie – dokładnie w takim stylu, jak na egzaminie.

Dlaczego to ważne na egzaminie

Zaimki zwrotne pojawiają się w każdym arkuszu egzaminacyjnym – w słuchaniu, czytaniu ze zrozumieniem i szczególnie w wypowiedzi pisemnej.

Najczęstsze konteksty na egzaminie:

W słuchaniu – gdy ktoś opowiada o wypadku lub urazie: „Did you hurt yourself?”

W czytaniu – w opisach hobby, samodzielności: „She taught herself to play guitar”

W pisaniu – gdy opisujesz swoje doświadczenia: „I enjoyed myself at the party”

W zadaniach gramatycznych – wybór między myself a me, yourself a you

Błędne użycie zaimka zwrotnego (np. Give it to myself zamiast Give it to me) to błąd gramatyczny, który może kosztować punkty – szczególnie w wypowiedzi pisemnej, gdzie każdy błąd jest liczony.

Dobra wiadomość?
Ten dział ma prostą logikę. Gdy raz zrozumiesz zasadę „ta sama osoba”, już nigdy się nie pomylisz.

Zaimki zwrotne to przewidywalny dział – łatwe punkty do zdobycia, jeśli znasz zasady.

Teoria w 3 minuty

Co to są zaimki zwrotne?

Zaimki zwrotne (ang. reflexive pronouns) używamy w dwóch sytuacjach:

1. Gdy osoba robi coś sama sobie (często przypadkowe):

I hurt myself. (Zraniłem się / zraniłem siebie)
She cut herself. (Skaleczyła się)

2. Gdy osoba robi coś sama, bez pomocy (podkreślenie samodzielności):

I fixed the car myself. (Sam naprawiłem samochód)
She made this dress herself. (Sama uszyła tę sukienkę)

Po polsku brzmi to jak: „siebie”, „sobie”, „się” lub „sam/sama”.

Kluczowa zasada:
Używamy zaimka zwrotnego, gdy podmiot i obiekt to ta sama osoba.

I hurt myself. (I = myself = ta sama osoba ✓)
I hurt him. (I ≠ him = różne osoby → NIE używamy zwrotnego)

Tabela – wszystkie formy

Osoba	Zaimek zwrotny	Przykład
I	myself	I did it myself.
You (ty)	yourself	Did you hurt yourself?
He	himself	He cut himself while cooking.
She	herself	She looked at herself in the mirror.
It	itself	The cat cleaned itself.
We	ourselves	We enjoyed ourselves at the party.
You (wy)	yourselves	Help yourselves to some cake!
They	themselves	They built the house themselves.

Wzór do zapamiętania:

Pojedyncze osoby: końcówka -self
Wiele osób: końcówka -selves

Wizualny schemat budowy

Reguła budowy:

Dla „I, we” → używamy my/our + self/selves
Dla pozostałych → używamy formy dopełnienia (him/her/them/you) + self/selves

Kiedy używać zaimków zwrotnych?

Sytuacja 1: Czynność na samym sobie

Gdy ktoś robi coś sam sobie – często w kontekście wypadków, urazów lub czynności dotyczących własnego ciała:

Przykłady:

I hurt myself playing football. (Zraniłem się grając w piłkę)
She burned herself while cooking. (Oparzyła się podczas gotowania)
He cut himself with a knife. (Skaleczył się nożem)
The cat licked itself. (Kot się oblizywał)

Częste czasowniki w tej sytuacji:

hurt yourself (zranić się)
cut yourself (skaleczyć się)
burn yourself (oparzyć się)
injure yourself (zranić się, kontuzjować się)

Sytuacja 2: Robienie czegoś samodzielnie

Gdy ktoś robi coś bez pomocy innych – podkreślamy samodzielność:

Przykłady:

I fixed the computer myself. (Sam naprawiłem komputer)
She made this cake herself. (Sama upiekła to ciasto)
They built the house themselves. (Sami zbudowali dom)
We painted the room ourselves. (Sami pomalowaliśmy pokój)

Często używane z przyimkiem „by”:

I did it by myself. (Zrobiłem to sam / samodzielnie)
She learned English by herself. (Nauczyła się angielskiego sama)

Częste czasowniki w tej sytuacji:

teach yourself (nauczyć się samemu)
make/do something yourself (zrobić coś samemu)
fix/repair something yourself (naprawić coś samemu)

Sytuacja 3: Zwroty idiomatyczne

Niektóre angielskie zwroty zawsze używają zaimków zwrotnych. To idiomy, które trzeba po prostu zapamiętać:

Enjoy yourself/yourselves = dobrze się bawić

Did you enjoy yourself at the party? (Dobrze się bawiłeś na imprezie?)
We enjoyed ourselves at the beach. (Dobrze się bawiliśmy na plaży)

Help yourself/yourselves = częstuj się, poczęstuj się

Help yourself to some cookies! (Częstuj się ciastkami!)
Please, help yourselves to drinks. (Proszę, poczęstujcie się napojami)

Behave yourself = zachowuj się (dobrze)

Behave yourself! (Zachowuj się!)
The children behaved themselves very well. (Dzieci zachowywały się bardzo dobrze)

Make yourself at home = czuj się jak u siebie

Please, make yourself at home. (Proszę, czuj się jak u siebie w domu)

Introduce yourself = przedstawić się

Let me introduce myself. My name is Tom. (Pozwólcie, że się przedstawię. Nazywam się Tom)

Najważniejsze pułapki

Pułapka #1: Myself vs Me – najczęstszy błąd!

To absolutnie najczęstszy błąd ósmoklasistów. Wielu uczniów myśli, że „myself” brzmi bardziej formalnie i używają go wszędzie. To błąd!

Przykłady błędów:

❌ Give it to myself.
✅ Give it to me.

❌ Myself and Tom went to school.
✅ Tom and I went to school.

❌ He told myself about the problem.
✅ He told me about the problem.

Zasada jest prosta:

Używaj myself tylko gdy podmiot = obiekt (ta sama osoba robi coś sobie)
W innych przypadkach używaj zwykłych zaimków: me, I

Test na sprawdzenie:

Zadaj pytanie: „Czy osoba robi coś SAMA SOBIE?”

Jeśli TAK → myself
Jeśli NIE → me/I

Przykłady poprawne:

✅ I bought myself a gift. (Kupiłem SOBIE prezent – ja → sobie)
✅ I hurt myself. (Zraniłem SIEBIE – ja → siebie)
✅ She gave me a gift. (Ona dała MNIe prezent – ona → mnie, różne osoby!)

Porównaj:

I looked at myself in the mirror. (patrzę na SIEBIE) ✓
He looked at me. (on patrzy na MNIE – różne osoby) ✓

Pułapka #2: By myself vs Alone

Uczniowie często mylą te dwa wyrażenia, ale mają różne znaczenia:

By myself = sam, samodzielnie (bez pomocy innych)
Alone = sam (bez towarzystwa)

Przykłady:

I did it by myself. (Zrobiłem to sam – bez pomocy)
I was alone at home. (Byłem sam w domu – bez towarzystwa)

Można użyć razem:

I was at home alone and fixed the computer by myself.
(Byłem sam w domu i naprawiłem komputer samodzielnie)

Porównaj znaczenia:

She lives alone. (Mieszka sama – bez innych ludzi)
She did it by herself. (Zrobiła to sama – bez pomocy)

Na egzaminie:

Jeśli tekst mówi o samodzielności, braku pomocy → by myself/yourself
Jeśli tekst mówi o braku towarzystwa → alone

Pułapka #3: Themselves vs Theirselves

To bardzo częsty błąd, który od razu zdradza, że uczeń nie zna zasad.

❌ Theirselves – TO SŁOWO NIE ISTNIEJE!
✅ Themselves

❌ Ourselfs
✅ Ourselves

Zapamiętaj:

Forma mnoga zawsze kończy się na -selves (nie -selfs!)

Poprawne formy mnoga:

ourselves (nie: ourselfs)
yourselves (nie: yourselfs)
themselves (nie: theirselves, themselfs)

Dlaczego uczniowie tak piszą?

Bo logicznie myślą: „their + selves = theirselves”, ale język angielski ma tu wyjątek. Zawsze mówimy themselves.

Przykłady:

✅ They did it themselves.
✅ We enjoyed ourselves.
✅ The children behaved themselves.

Najczęstsze błędy z egzaminów CKE

To właśnie tutaj wielu uczniów gubi punkty – szczególnie w wypowiedzi pisemnej i zadaniach z lukami.

❌ Błędne zdanie	✅ Poprawne zdanie	Dlaczego?
Give it to myself.	Give it to me.	Myself używamy tylko gdy podmiot = obiekt. Tu: you → me (różne osoby).
He and myself went there.	He and I went there.	W roli podmiotu używamy „I”, nie „myself”.
They did it theirselves.	They did it themselves.	Nie istnieje słowo „theirselves” – zawsze „themselves”.
I was by myself at home.	I was alone at home.	„By myself” = bez pomocy (o robieniu czegoś). Jeśli chodzi o samo przebywanie → „alone”.
I hurt me while cooking.	I hurt myself while cooking.	Podmiot = obiekt (I → myself), więc używamy zwrotnego.
She enjoyed herself?	Did she enjoy herself?	W pytaniu potrzebujemy operatora „did”.
Me and Tom went shopping.	Tom and I went shopping.	W roli podmiotu: „I” (nie „me”). Dodatkowo: druga osoba pierwsza.

💬 Takie błędy pojawiały się w arkuszach próbnych CKE.
Egzaminatorzy celowo wstawiają zdania, które testują znajomość różnicy między myself/me i themselves/theirselves.

Jak to zapamiętać raz na zawsze

Nie musisz wkuwać wszystkich form. Wystarczy zrozumieć jedną prostą zasadę.

Zasada podmiotu i obiektu

Używaj zaimka zwrotnego, gdy podmiot i obiekt to TA SAMA OSOBA:

I hurt myself. (I = myself = ta sama osoba ✓)
She looked at herself in the mirror. (She = herself = ta sama osoba ✓)
They enjoyed themselves. (They = themselves = te same osoby ✓)

NIE używaj zaimka zwrotnego, gdy to RÓŻNE osoby:

I hurt him. (I ≠ him = różne osoby → zwykły zaimek)
She looked at me. (She ≠ me = różne osoby → zwykły zaimek)
Give it to me. (you → me = różne osoby → zwykły zaimek)

Trik: Pytanie kontrolne

Gdy nie jesteś pewien, zadaj sobie pytanie:

„Kto komu/czemu? Czy to ta sama osoba?”

Jeśli odpowiedź to „sam sobie” → zaimek zwrotny

Przykłady:

I hurt ___. → Kogo zraniłem? Siebie. → myself ✓
She bought ___ a gift. → Komu kupiła? Sobie. → herself ✓
They enjoyed ___. → Kto się bawił? Oni sami. → themselves ✓

Give it to ___. (I) → Komu dać? Mnie. → me ✓ (nie: myself)
He told ___. (I) → Komu powiedział? Mnie. → me ✓ (nie: myself)

Praktyka – jak to wygląda na egzaminie

Częste zwroty

Te połączenia bardzo często pojawiają się w zadaniach egzaminacyjnych:

Z czasownikami o urazach/wypadkach:

hurt yourself/himself/themselves (zranić się)
cut yourself/himself/themselves (skaleczyć się)
burn yourself/himself/themselves (oparzyć się)
injure yourself/himself/themselves (zranić się, kontuzjować)

Z czasownikami codziennych czynności:

teach yourself/himself/themselves (nauczyć się samemu)
prepare yourself/himself/themselves (przygotować się)
introduce yourself/himself/themselves (przedstawić się)
enjoy yourself/yourselves/themselves (dobrze się bawić)

Idiomy do zapamiętania:

by myself/yourself/himself (sam, samodzielnie)
help yourself/yourselves (częstuj się)
behave yourself/yourselves (zachowuj się)
make yourself at home (czuj się jak u siebie)

Ćwiczenie: Powiedz te zwroty na głos 5 razy. Serio, to działa! 🎯

Typowe zadania

Na egzaminie ósmoklasisty zaimki zwrotne pojawiają się w kilku formatach. Zobacz przykłady:

Typ 1: Uzupełnianie luk

Zadanie:
Complete the sentence with the correct word.

I can’t do this alone. Can you help ___?

a) me
b) myself
c) mine

Odpowiedź: a) me

Wyjaśnienie:
„You” (ty) → „me” (mnie). To różne osoby, więc NIE używamy myself. Myself użylibyśmy tylko gdyby chodziło o „I help myself” (pomagam sobie samemu).

She looked at ___ in the mirror.

a) her
b) herself
c) hers

Odpowiedź: b) herself

Wyjaśnienie:
„She” (ona) → „herself” (siebie). Ta sama osoba, więc używamy zaimka zwrotnego.

Typ 2: Słuchanie ze zrozumieniem

Nagranie:
„Did you enjoy yourself at the party last night?”

Pytanie:
What does the speaker mean?

a) Did you have a good time?
b) Did you go alone?
c) Did you bring anything?

Odpowiedź: a) Did you have a good time?

Wyjaśnienie:
„Enjoy yourself” to idiom oznaczający „dobrze się bawić”.

Typ 3: Pisanie e-maila

Zadanie:
Write an email to your English friend about an accident you had. (50-120 words)

Przykład dobrej odpowiedzi:

Hi Sarah,

Last week I hurt myself while playing football. I fell and cut my knee badly. It was very painful! My friend Tom helped me get to the school nurse. She cleaned the wound and put a bandage on it. I felt much better after that. Now I’m more careful when I play sports!

How are you?

Best,
Anna

Typowe błędy w tym zadaniu:

❌ I hurt me while playing.
✅ I hurt myself while playing.

❌ My friend and myself went to the nurse.
✅ My friend and I went to the nurse.

❌ The nurse helped myself.
✅ The nurse helped me.

Typ 4: Czytanie ze zrozumieniem

Fragment tekstu:

Sarah wanted to learn to play the piano, but her family couldn’t afford lessons. So she taught herself by watching videos online. She practiced by herself every day for two hours. After a year, she could play quite well.

Pytanie:
How did Sarah learn to play the piano?

a) She had a private teacher
b) She learned without help
c) Her friend helped her

Odpowiedź: b) She learned without help

Wyjaśnienie:
„Taught herself” = nauczyła się sama, „by herself” = sama, bez pomocy.

Typ 5: Multiple choice

Zadanie:
Choose the correct answer.

They built the house ___.

a) theirselves
b) themselves
c) them

Odpowiedź: b) themselves

Wyjaśnienie:
Nie istnieje słowo „theirselves” – zawsze mówimy „themselves”.

Jak to brzmi w rozmowie

Zaimki zwrotne używamy codziennie w zwykłych rozmowach. Zobacz przykłady:

Sytuacja 1: Pytanie o wypadek

A: What happened to your hand?
B: I cut myself while cooking dinner.
A: Oh no! Did you go to the doctor?
B: No, it wasn’t serious.

Sytuacja 2: Komplementowanie

A: This cake is delicious! Where did you buy it?
B: I didn’t buy it. I made it myself!
A: Wow, you’re so talented!

Sytuacja 3: Na imprezie

A: Did you enjoy yourself at the party yesterday?
B: Yes, I had a great time! The music was amazing.
A: I’m glad you enjoyed yourself!

Sytuacja 4: Gościnność

A: Please, help yourselves to some snacks and drinks.
B: Thank you! Everything looks delicious.
A: Make yourselves at home!

Sytuacja 5: Samodzielność

A: Who helped you fix the bike?
B: Nobody. I did it by myself.
A: Really? That’s impressive!
B: Thanks! I watched a tutorial online and taught myself.

Quiz – sprawdź się

Quiz – Zaimki zwrotne

Bonus: Reflexive vs Emphatic

Na wyższym poziomie (ale czasem pojawia się na egzaminie) zaimki zwrotne mają jeszcze jedno użycie – emfatyczne (do podkreślenia).

Reflexive (zwrotne): czynność na samym sobie

I hurt myself. (zraniłem się)
She looked at herself. (patrzyła na siebie)

Emphatic (emfatyczne): podkreślenie, że „właśnie ta osoba, a nie inna”

I myself fixed it. (to JA to naprawiłem – podkreślenie)
The teacher herself admitted the mistake. (sama nauczycielka przyznała się do błędu – nikt inny)
I did it myself. (zrobiłem to sam – podkreślenie samodzielności)

Różnica w pozycji:

Reflexive: zwykle po czasowniku
hurt myself, enjoy yourself
Emphatic: często zaraz po podmiocie lub na końcu zdania
I myself think… / The president himself said… / I did it myself

Przykłady emfatyczne:

The director himself answered my email. (sam dyrektor – podkreślenie)
I myself don’t believe it. (ja sam w to nie wierzę – podkreślenie)

Ściąga na ostatnią chwilę

Jeśli zostały Ci tylko 24 godziny przed egzaminem, zapamiętaj to:

✓ Podstawowa zasada:

Podmiot = obiekt (ta sama osoba) → zaimek zwrotny (myself, yourself, himself…)
Podmiot ≠ obiekt (różne osoby) → zwykły zaimek (me, him, her, them…)

✓ Budowa zaimków zwrotnych:

Pojedyncze: my/your/him/her/it + self
Mnoga: our/your/them + selves

✓ Trzy najważniejsze pułapki:

myself ≠ me
Give it to me (nie: myself)
I and Tom went there (nie: myself and Tom)
themselves (NIE: theirselves!)
ourselves (NIE: ourselfs!)
by myself = bez pomocy (samodzielnie)
alone = bez towarzystwa (sam)

✓ Najczęstsze zwroty na egzaminie:

hurt/cut/burn yourself
enjoy yourself
help yourself
teach yourself
by myself = samodzielnie
make yourself at home

✓ Test szybkiego sprawdzenia:

Pytanie: Czy podmiot i obiekt to ta sama osoba?

TAK → myself, yourself, himself, herself, ourselves, themselves
NIE → me, you, him, her, us, them

Podsumowanie

Zaimki zwrotne to prosty dział, jeśli zapamiętasz jedną zasadę: używaj ich, gdy podmiot i obiekt to ta sama osoba.

Kluczowe punkty do zapamiętania:

✅ Podmiot = obiekt → myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves
✅ Pojedyncze: końcówka -self | Mnoga: końcówka -selves
✅ myself ≠ me (używaj myself tylko gdy „sam sobie”!)
✅ Nie istnieje „theirselves” – zawsze themselves
✅ Nie istnieje „ourselfs” – zawsze ourselves
✅ by myself = samodzielnie (bez pomocy) | alone = sam (bez towarzystwa)
✅ Idiomy do zapamiętania: enjoy yourself, help yourself, behave yourself

To kolejny krok w Twojej powtórce przed egzaminem ósmoklasisty z angielskiego – i prosty sposób, żeby zyskać pewne punkty w części gramatyczno-leksykalnej!

E8 Success Pack — wszystko, czego potrzebujesz do egzaminu ósmoklasisty

egzamin osmoklasisty angielski zestaw powtorkowy PDF

Sprawdź E8 Success Pack

Szukasz sprawdzonych materiałów do egzaminu ósmoklasisty z angielskiego? E8 Success Pack to 7 produktów w jednym zestawie — ćwiczenia, fiszki, plan nauki i narzędzie do sprawdzania wypowiedzi pisemnych:

Wypowiedź pisemna — 52 ćwiczenia + teksty modelowe za 10 punktów + narzędzie do sprawdzania prac
Kalendarz ósmoklasisty — gotowy plan nauki z zadaniami na każdy tydzień
E8 Vocabulary Revision — 210 ćwiczeń + 1204 fiszki Quizlet
E8 Revision — 700 zdań i 140 pytań: transformacje, tłumaczenia, ćwiczenia argumentacyjne
E8 Grammar — 200+ ćwiczeń gramatycznych pokrywających cały zakres E8
323 najważniejsze słówka — fiszki Anki i Quizlet z systemem inteligentnych powtórek
191 przydatnych zwrotów — kluczowe zwroty egzaminacyjne + fiszki Quizlet

Wszystkie materiały pobierzesz od razu po zakupie. PDF-y i fiszki działają na telefonie, tablecie i komputerze — nauka w dowolnym miejscu i czasie.

👉 Sprawdź E8 Success Pack i zacznij naukę od razu